خضریان: تمدید مکانیسم ماشه موجب شرطی شدن اقتصاد کشور می‌گردد/سیاست خارجی نباید تبدیل به دعوا و دوقطبی‌های داخلی شود

عضو کمیسیون امنیت ملی گفت: کسانی که پیش‌تر وجود مکانیسم ماشه را انکار می‌کردند، امروز با نسخه‌های اشتباه، اقتصاد کشور را شرطی و در وضعیت نه جنگ نه صلح قرار داده‌اند.

کد خبر: ۱۳۰۷۳۲۱

شنبه - ۲۹ شهريور ۱۴۰۴ / September 20, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، علی خضریان، عضو شورای مرکزی جبهه پایداری و نماینده مجلس شورای اسلامی در نشست سراسری دفاتر استانی جبهه پایداری انقلاب اسلامی که روز پنج‌شنبه ۲۷ شهریور در مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (سرچشمه) برگزار شد، با اشاره به توافق قاهره به تشریح بدعهدی‌های غرب در قبال تعهدات خود پرداخت و نسبت به تلاش‌های سه کشور اروپایی برای امتیازگیری از ایران به بهانه مکانیسم ماشه در شرایط حساس کنونی هشدار داد.

نقد سازوکار برجام و مکانیسم ماشه

خضریان در ابتدای سخنان خود با انتقاد از عملکرد جریان غربگرا، در موضوع پذیرش سازوکار بی‌نظیر مکانیسم ماشه در برجام پرداخت و گفت: سازوکار حل اختلاف در توافق جامع به‌نحوی تنظیم شده که نه‌تنها ۱+۵، بلکه حتی اگر ایران هم نسبت به یکی از طرف‌های توافق شکایتی داشته باشد، به طرز شگفت‌آوری فرجام شکایت او در نهایت منجر به تنبیه شدن ایران و بازگشت تمامی قطعنامه‌ها خواهد شد؛ و در حقیقت این توافق به شکلی طراحی شده که در هر دو حالت، زیان متوجه ما باشد. چنین قراردادی حتی در معاملات عادی میان مردم هم قابل قبول نیست.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: کسانی که ۱۰ سال پیش روز روشن را انکار می‌کردند و مفاد متن برجام را نخوانده منکر وجود مکانیسم ماشه بودند، امروز کاسه‌ی چه کنم چه کنم به دست گرفته‌اند و باز هم با نسخه‌های غلطی که برای تمدید مکانیسم ماشه می‌پیچند، موجب شرطی شدن اقتصاد کشور و قرار گرفتن در شرایط نه جنگ نه صلح هستند.

وی با اشاره به انجام تعهدات برجامی از سوی ایران، گفت: با امضای برجام، جمهوری اسلامی ایران به تمام تعهدات برجامی از جمله کاهش درصد غنی‌سازی، خروج ۱۱ تن اورانیوم غنی شده از کشور، بتن ریزی در رآکتور اراک و برخی الزامات فراپادمانی را انجام داد؛ و در نهایت باید گفت طبق این توافق، حقوق هسته‌ای متعددی از مردم ایران سلب شد.

نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: جالب اینکه در مقدمه متن توافق برجام، از منظر ایران بیان شده که آنچه در توافق درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران نوشته می‌شود نه بر اساس حق ایران در برخورداری از فناوری هسته‌ای، بلکه بر اساس اجازه‌ای است که این توافق به او می‌دهد؛ بدین ترتیب برخورداری ایران از فناوری هسته‌ای را یک استثنای اجازه داده شده تلقی کردند و نه یک حق تثبیت شده برای ایران که طبق معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای از آن بهره‌مند است.

عضو هیأت رئیسه کمیته هسته‌ای مجلس شورای اسلامی گفت: در شرایطی که این معامله به قیمت فلج شدن صنعت هسته‌ای و نابودی میلیارد‌ها دلار سرمایه‌گذاری تمام شد؛ طرف غربی نه تنها تحریم‌ها را لغو نکرد، بلکه حتی با زیاده‌خواهی‌های دیگری در موضوعات موشکی و منطقه‌ای به دنبال ضعیف‌تر کردن ایران برآمد.

خضریان با بیان اینکه اگر امروز شاهد این هستیم که فعالیت‌های هسته‌ای ایران توانسته مجدداً رو به پیشرفت بگذارد، دلیلش تصویب قانون اقدام راهبردی در مجلس شورای اسلامی است، افزود: جالب‌تر اینکه امروز جریان تحریف‌گر، دستاورد‌های هسته‌ای کنونی را به نام خود فاکتور می‌کنند! و فراموش کردند که این قانون مجلس بود که مجدداً هسته‌ای را احیا کرد.

وی تأکید کرد: شواهد و قرائن حکایت از این دارد که غربی‌ها با برنامه‌ریزی بلند مدت از همان زمان امضای برجام تلاش کرده‌اند تا ده سال بعد مجدداً باب امتیازگیری را باز کنند و همین اتفاق امروز در حال رخ دادن است.

بازگشت قطعنامه‌ها و تأثیر واقعی بر اقتصاد

خضریان با بیان اینکه عده‌ای می‌گفتند با قطعنامه ۲۲۳۱، توانستیم سایه جنگ و تحریم را از سر کشور برداریم. اما امروز می‌بینیم که نه تنها طی ۱۰ سال گذشته تحریم‌ها برداشته نشدند، بلکه در زمان همین قطعنامه، دشمن اقدام به تجاوز به کشورمان کرد؛ لذا کسانی که امروز مجدداً برای پوشش خطای خود در برجام و ترساندن مردم از بازگشت قطعنامه‌ها به دنبال نگه‌داشتن چماق مکانیسم ماشه بر سر کشور هستند، باید پاسخ دهند که دشمن چه کار نکرده‌ای دارد که بخواهد در چهارچوب آن قطعنامه‌ها انجام دهد.

عضو شورای مرکزی جبهه پایداری انقلاب اسلامی با بیان اینکه جدای از گفت‌و‌گو در خصوص برجام و سازو کار بی‌نظیر حل اختلاف در آن، مکانیسم ماشه اکنون یکی از واقعیت‌های سیاست خارجی ما است. واقعیتی که باید با چشمان باز و با دقت و کارشناسی شده آن را بررسی کنیم و تصمیم درستی را اتخاذ کنیم.

خضریان با اشاره به نگرانی‌های اجتماعی در این خصوص گفت: آن نگرانی اصلی که درباره فعال‌سازی مکانیسم در جامعه وجود دارد، بحث اقتصادی این موضوع است. نکته‌ای که می‌بایست مطرح شود این است که ما در متن قطعنامه‌های شورای امنیت که آخرین آن هم قطعنامه ۱۹۲۹ است.

عضو هیأت رئیسه کمیته هسته‌ای مجلس شورای اسلامی، بیان داشت: سؤال اصلی این است وقتی دشمن مجدداً از مسیر آژانس اطلاعات مورد نیاز خود را دریافت کرد، دیگر چه تضمینی بر عدم اجرای مکانیسم ماشه وجود دارد؟ و چرا توقف اجرای ترتیبات توافق در صورت هرگونه اقدام خصمانه علیه ایران که توسط وزارت امور خارجه بیان شده است، در متن توافق نیامده است؟

خضریان با بیان اینکه برخی در جهت تکمیل طراحی دشمن هر اظهار نظری را به سمت دو قطبی سازی و بهانه‌ای برای شکاف و اختلافات اجتماعی می‌کشانند، افزود: طرح دیدگاه‌ها و نظرات کارشناسی پیرامون مفاد توافق قاهره می‌بایست مورد استقبال قرار گیرد. موضوعی که اگر ۱۰ سال پیش در زمان تصویب برجام شنیده می‌شد، امروز کشور گرفتار ساز و کار عجیب و غریب مکانیسم ماشه نمی‌شد.

وی هشدار داد: آنچه در فرامتن توافق قاهره موجب نگرانی است اینکه تروئیکای اروپایی به دنبال دریافت امتیازات جدید در ازای تمدید مکانیسم ماشه است تا ضمن حفظ کشور در شرایط نه جنگ نه صلح، با این چماق ۶ ماه دیگر مجدداً امتیازات جدیدی از ایران را طلب کنند و اقتصاد کشور را شرطی و بلاتکلیف نگه دارند.

مسئولیت روایت‌سازی جریان انقلابی

خضریان با انتقاد از جریان‌هایی که تلاش می‌کنند تقصیر وضعیت فعلی را به گردن نیرو‌های انقلابی بیندازند، گفت: همه ما مکلفیم روایت درست را به افکار عمومی منتقل کنیم. کسانی که با امضای برجام کشور را دچار وضعیتی کردند که نه تنها منافع اقتصادی نداشت، بلکه ده سال فرصت رشد را گرفتند، امروز صلاحیت حل این مشکلات را ندارند.

خضریان افزود: مقایسه امروز با اوایل دهه ۹۰ گمراه‌کننده است. ما تنها به گذشته باز نمی‌گردیم، بلکه ده سال فرصت و سرمایه ملی را از دست داده‌ایم. در این مدت می‌توانستیم صنایع نوین هسته‌ای را توسعه دهیم، مشکل ناترازی برق را حل کنیم و اقتصاد را در مسیر پیشرفت قرار دهیم. اما فرصت‌های زیادی به دلیل برجام و معطل کردن کشور پای اعتماد به غرب از دست رفت.

ضرورت آرامش سیاسی در کشور

عضو شورای مرکزی جبهه پایداری در پایان بر اهمیت حفظ آرامش در فضای سیاسی کشور تأکید کرد و گفت: تأکید رهبر معظم انقلاب بر این موضوع در شرایط فعلی کشور کاملاً بر مبنای عقلانیت است؛ لذا سیاست خارجی نباید تبدیل به دعوا و دوقطبی‌های داخلی شود. هرچند اختلاف دیدگاه‌هایی با دولت فعلی وجود دارد، اما باید با روشنگری و بدون دامن زدن به نزاع، کشور را از این مرحله بحرانی عبور دهیم.

بخش اصلی تجارت خارجی ایران از جمله بانک مرکزی، روابط بانکی، فروش نفت و تجارت غیر نفتی و پتروشیمی و فولاد و این زمره از تجارت‌های ما مشمول تحریم‌ها نیستند و با توجه به نوع تحریم‌ها این که عنوان می‌کنند با فعال‌سازی مکانیسم ماشه فروش نفت ما تحت تأثیر قرار می‌گیرد و صادرات غیرنفتی از بین می‌رود، اساساً چنین چیزی نیست.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تصریح کرد: اغراق بیش از اندازه اهمیت قطعنامه‌ها در حوزه تحریم و امنیت به دلیل دستاورد‌های ضعیف برجام در رفع واقعی و مؤثر تحریم‌های آمریکا بود. تحریم‌های اصلی که تحریم‌های ثانویه و ریسک محور قوانین کنگره آمریکا است، در برجام نه لغو و نه تعلیق و نه متوقف شد. برای همین بعد از برجام روابط بانکی و دسترسی به منابع مالی عادی نشد؛ بنابراین تحریم‌های امروز، ناشی از اقدامات یک‌جانبه آمریکا است که در دوران برجام نیز ادامه‌دار بوده است و قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل علت آن نیست که بازگشت آنها مشکل حادی را اضافه کند.

وی خاطرنشان کرد: نگرانی برخی‌ها از بازرسی کشتی‌های ایرانی نیز فاقد مصداق عملی است. طرف مقابل هیچ‌گاه چنین اقدامی نکرده و اگر بازدارندگی وجود داشته، ناشی از اقتدار نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران در آب‌های آزاد و خلیج فارس بوده است. ضمن اینکه چیزی که مانع جنگ می‌شود، آمادگی برای جنگ و مقاومت است و نه انفعال در مقابل دشمن؛ لذا رویکرد عقب‌نشینی مقابل زیاده‌خواهی غرب نمی‌تواند مانع جنگ بشود، بلکه دشمن را به خطای محاسباتی می‌اندازد و او را نسبت به ما جری می‌کند.

تلاش اروپا برای امتیازگیری با تمدید ماشه

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در بخش دیگری از سخنان خود اروپا را به بازی روانی علیه ایران متهم کرد و گفت: اروپایی‌ها می‌دانند که ۱۸ مهر ابزار مکانیسم ماشه را از دست خواهند داد، به همین دلیل تلاش می‌کنند تا با القای ترس، کشور را به سمت تمدید شش ماهه این سازوکار سوق دهند تا هر بار پای ایران را به میز مذاکره بکشانند و امتیاز جدیدی بگیرند.

وی افزود: متأسفانه تیم حامی برجام در داخل ایران، برای دستاورد سازی خود و برجام به صورت غیرواقعی اهمیت قطعنامه‌ها را بزرگ‌نمایی کردند. حتی بیان می‌کنند که اگر قعطنامه‌ها بازگردد فروش نفت ایران نیز شدیداً کاهش می‌یابد. این همان حرفی بود که ظریف درباره بازگشت ترامپ به قدرت در صدا و سیما گفت که متأسفانه به دلیل صدای بلند آنها در رسانه‌ها اثر می‌گذارد؛ و فضای روانی که ایجاد می‌کند سبب شکل‌گیری انتظارات تورمی می‌شود.

شکاف در غرب و نگرانی از قدرت منطقه‌ای ایران

خضریان به اختلافات موجود میان آمریکا و اروپا نیز اشاره کرد و اظهار داشت: امروز اتحاد استراتژیک غربی‌ها در بسیاری از موضوعات از جمله جنگ اوکراین دچار خدشه شده است. ترامپ که متوهمانه مدعی شده بود جنگ روسیه و اوکراین را در ۲۴ ساعت حل خواهد کرد، امروز در حالی با دیوار واقعیت مناقشات این جنگ مواجه شده که ناچار به خالی کردن پشت متحدان اروپایی خود و ناتو شده و اساساً موجب تضعیف ناتو و اصل اساسی توافق دفاع جمعی شده است. از طرف دیگر ترامپ نیز در پی آن است که سران فعلی اروپا را کنار بزند، زیرا در انتخابات گذشته علیه او موضع گرفتند.

نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی گفت: ترامپ با خالی کردن پشت اروپایی‌ها در موضوع اوکراین و همچنین استفاده افراطی از ابزار تعرفه موجب متمایل شدن متحدان غربی خود به سمت چین شده است؛ موضوعی که در آینده‌ای نه چندان دور موجبات تعمیق اختلافات آمریکا و اروپایی‌ها را به دلیل جنگ تجاری چین با آمریکا فراهم خواهد کرد.

به گفته او، علت اصلی اصرار غرب بر موضوع ایران این است که جمهوری اسلامی ظرفیت بر هم زدن نظام جهانی برساخته از سوی غرب را دارد؛ و امکان ایجاد نظم نوین را در سطح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با همکاری روسیه، چین و دیگر کشور‌های مستقل دارد؛ ظرفیتی که می‌تواند موازنه قوا را تغییر دهد.

تشریح توافقنامه قاهره

خضریان با اشاره به توافقنامه قاهره، گفت: قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، همکاری مجدد با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را مشروط به حصول اطمینان از رعایت کامل حاکمیت ملی و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران و به ویژه تأمین امنیت مراکز و دانشمندان هسته‌ای و همچنین حقوق ذاتی جمهوری اسلامی ایران در بهره‌مندی از کلیه حقوق مصرح در ماده ۴ معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای به ویژه غنی سازی اورانیوم کرده و تشخیص احراز آن بر عهده شورای عالی امنیت ملی گذاشته شده است.