هوش مصنوعی و جنگ غزه، ضربه‌های سنگین به موتور رشد اسرائیل

یک پژوهش تازه نشان می‌دهد که «صنعت فناوری اسرائیل» که ستون فقرات اقتصاد این رژیم به شمار می‌رفت، اکنون زیر فشار جنگ غزه و هجوم هوش مصنوعی به مرحله‌ای بحرانی رسیده است؛ بحرانی که پیامد آن افزایش بیکاری و رکود بازار کار است.

کد خبر: ۱۳۰۸۰۵۶

دوشنبه - ۳۱ شهريور ۱۴۰۴ / September 22, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، بر اساس مطالعه‌ای که امروز توسط مرکز تحقیقات سیاست اجتماعی تاوب منتشر شد، بخش فناوری اسرائیل که موتور اصلی اقتصاد است، با دوره‌ای بسیار چالش‌برانگیز رو‌به‌رو است.

این مطالعه افزایش بیکاری در بین کارگران فناوری، کاهش تعداد مشاغل خالی و افزایش اختلافات اجتماعی و جغرافیایی را نشان داد. به گفته محققان، دلایل اصلی، اثرات جنگ و شتاب در استفاده از هوش مصنوعی است.

طبق داده‌ها، بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳، تعداد افراد شاغل در صنعت فناوری اسرائیل حدود ۶۰ درصد افزایش یافته است، یعنی حدود ۱۵۰ هزار کارمند، عمدتاً در حوزه تحقیق و توسعه. دستمزد‌ها به طور قابل توجهی افزایش یافته و همچنان بسیار بالاتر از میانگین اقتصاد است. با این حال، از زمان شروع جنگ، این روند معکوس شده است.

نرخ بیکاری در این صنعت افزایش یافته و از میانگین اقتصاد فراتر رفته است و در سال ۲۰۲۴ کاهش شدیدی در تعداد مشاغل خالی، عمدتاً برای کارگران جوان و بی‌تجربه، رخ داده است؛ روندی که «بحران جوانان» نامیده شده است.

این مطالعه بر اساس تجزیه و تحلیل جامع داده‌های بررسی نیروی کار اداره مرکزی آمار برای سال‌های ۲۰۲۳-۲۰۲۴ انجام شده است که بازار کار افراد ۲۵ تا ۶۴ ساله را بررسی می‌کند. محققان وضعیت اشتغال گروه‌های مختلف جمعیتی: شاغل، بیکار و جویندگان کار را بررسی کرده و متغیر‌های جمعیت‌شناختی مانند جنسیت، بخش و محل سکونت را در آن لحاظ کرده‌اند.

علاوه بر این، از شاخص‌های مواجهه با هوش مصنوعی برای ارزیابی میزان انجام وظایف معمول در مشاغل مختلف توسط سیستم‌های هوش مصنوعی و تخمین سطح خطر جایگزینی کارگران با اتوماسیون استفاده شد.

هوش مصنوعی چهره اشتغال در صنایع فناوری را تغییر می‌دهد

این مطالعه همچنین تفاوت‌های گسترده‌ای را در اشتغال نشان می‌دهد. تقریباً ۲۵٪ از مردان یهودی غیر حریدی در صنایع پیشرفته مشغول به کار هستند، در حالی که این رقم برای زنان یهودی غیر حریدی تنها حدود ۱۲٪ است. در جامعه حریدی، کمتر از ۱۰٪ و در جامعه عرب، کمتر از ۵٪ در این صنعت مشغول به کار هستند.

از نظر جغرافیایی، در بیشتر مناطق کشور، به ویژه در شمال، دریای جلیل و صفد، کاهش اشتغال وجود داشته است، در حالی که اورشلیم و دره جزریل شاهد افزایش اندکی بوده‌اند. تل‌آویو همچنان از نظر اشتغال، همراه با پتح تیکوا، حیفا و رخووت، پیشتاز است.

در عین حال، این مطالعه نشان داد که خدمات فناوری در پذیرش فناوری‌های هوش مصنوعی، اقتصاد را رهبری می‌کنند. این روند با کاهش استخدام کارمندان جدید و جایگزینی کارگران ماهر با سیستم‌های خودکار همراه است. محققان هشدار می‌دهند که در درازمدت، در صورت عدم اتخاذ سیاست‌های مناسب، کاهش قابل توجهی در اشتغال در این صنعت پیش‌بینی می‌شود.

پروفسور گیل اپستین، یکی از نویسندگان این مطالعه، می‌نویسد: «پیاده‌سازی هوش مصنوعی و تسریع اتوماسیون، چهره اشتغال در صنایع فناوری را تغییر می‌دهد.» به گفته وی، کاهش قابل توجهی در تعداد افراد شاغل در موقعیت‌های پشتیبانی، در کنار افزایش دستمزد آنها، وجود دارد؛ روندی که نیاز به بازآموزی حرفه‌ای و آموزش هدفمند را تشدید می‌کند.

مرکز تاب همچنین به دولت توصیه می‌کند که استراتژی‌ای را تدوین کند که از انقلاب هوش مصنوعی برای ارتقای اشتغال باکیفیت و کاهش شکاف‌ها، به ویژه در مناطق پیرامونی، بهره ببرد. محققان تأکید می‌کنند: «این زمان، زمان آزمونی برای سیاست اقتصادی در اسرائیل است، زیرا حفظ و تقویت موتور اصلی رشد اقتصاد برای بهبود و رشد در درازمدت ضروری است.»