گزارش|

سینمای نوجوان؛ میان غفلت‌ها، محدودیت‌ها و نیاز به الگوهای موفق

واقعیت این است که سینمای نوجوان هنوز هویت مستقل و جایگاه شایسته‌ای پیدا نکرده است.

کد خبر: ۱۳۰۹۲۲۷

پنجشنبه - ۰۳ مهر ۱۴۰۴ / September 25, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، در نشست اخیر «قرار هفت» ویژه سی‌وهفتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان، مسئولان فرهنگی از جمله مجید زین‌العابدین، مشاور رئیس سازمان صداوسیما و حامد جعفری، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، بر ضرورت تفکیک میان سینمای کودک و نوجوان و ایجاد الگوهای موفق تأکید کردند. زین‌العابدین گفت: «گاهی با ذهنی آنالوگ برای نسلی دیجیتال فیلم می‌سازیم و همین شکاف باعث می‌شود آثار با دنیای واقعی نوجوانان همخوانی نداشته باشد. باید با زبان امروز، قصه‌های نوجوان امروز را روایت کنیم.»

جعفری نیز با اشاره به کمبود الگوهای موفق افزود: «سرمایه‌گذاران زمانی وارد این عرصه می‌شوند که نمونه‌های موفق وجود داشته باشد. متأسفانه تاکنون ژانر کودک و نوجوان به‌صورت تخصصی تفکیک نشده و بسیاری از فیلم‌ها ذیل یک عنوان کلی قرار گرفته‌اند.» او یادآور شد که دوره نوجوانی یک دوره گذار حساس است و در صورت نبود محتوای مناسب، نوجوانان ناخواسته به آثار خارجی گرایش پیدا می‌کنند.

با این حال، در نشست بنیاد فارابی نیز سخنانی مطرح شد که بیش از هر چیز نگاه منفعلانه به این حوزه را نشان می‌داد: «برنامه ای برای نوجوانان نداریم، آنها در دوران گذار زندگیشون هستن، بعدها خودشان انتخاب می‌کنند؛ ما چیزی به نام سینمای نوجوان نداریم و محدودیت‌ها اجازه نمی‌دهد و...» این رویکرد که با هزار و یک دلیل برای قانع‌کردن خود همراه می‌شود، در عمل به این معناست که نوجوان‌ها باید به حال خود رها شوند تا بعداً ببینیم چه خواهد شد. غفلتی که به‌باور بسیاری از منتقدان، یکی از دلایل اصلی مواجهه امروز جامعه با تهاجم‌های فرهنگی گسترده است.

بررسی تولیدات دو سال اخیر نشان می‌دهد که هرچند آثاری مانند «باغ کیانوش»، «میان صخره‌ها»، انیمیشن «بچه زرنگ» و حتی آثاری مانند «ملاقات با جادوگر» برای گروه کودک و نوجوان ساخته شده‌اند، اما بسیاری از این فیلم‌ها بیشتر صرفاً روایت زندگی روزمرۀ نوجوانان بوده‌اند و کمتر توانسته‌اند به دغدغه‌های جدی و بحران‌های این نسل بپردازند. کارشناسان معتقدند محدودیت‌های متعدد فرهنگی و تولیدی در کشور، باعث شده فیلم‌سازان از ورود به موضوعات عمیق‌تر مانند هویت‌یابی، فشار اجتماعی و شکاف نسلی سر باز بزنند. همین امر موجب شده است که بخش بزرگی از آثار تولیدی تنها به بازنمایی سطحی زندگی نوجوانان بسنده کنند.

در پایان این نشست، بر لزوم تقویت دبیرخانه دائمی جشنواره، حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و جلب سینماگران دغدغه‌مند برای تولید آثار ماندگار تأکید شد. با این حال، تا زمانی که سیاست‌گذاری‌ها از حد شعار فراتر نرود و برنامه‌ای جدی برای روایت مسائل واقعی نوجوانان طراحی نشود، سینمای نوجوان همچنان در حاشیه خواهد ماند.