دکتر نگاهداری در افتتاحیه دومین دوره حکمرانی محلی و مدیریت شهری:

تربیت نیروهای توانمند، پیش شرط تفویض اختیارات به حکمرانی شهری و محلی است

رییس مرکز پژوهش های مجلس، در افتتاحیه دومین دوره حکمرانی محلی و مدیریت شهری، بیان داشت: تربیت نیروهای توانمند برای بر دوش کشیدن اختیارات تفویض شده از دولت مرکزی به مدیریت های شهری و محلی ضروری است.

کد خبر: ۱۳۱۰۲۱۹

شنبه - ۰۵ مهر ۱۴۰۴ / September 27, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، بابک نگاهداری، در آیین افتتاحیه دومین دوره حکمرانی محلی و مدیریت شهری مدرسه حکمرانی شهید مدرس که در مرکز پژوهش های مجلس برگزار شد، بیان داشت: مدرسه حکمرانی شهید مدرس را برای تربیت نیروهای متخصص در حوزه های مختلف حکمرانی و مدیریت راه اندازی کردیم.

وی ادامه داد: نسبت به آن نیازی که برای نیروهای توانمند برای حضور در عرصه حکمرانی وجود دارد سازوکارهای کشور در حوزه تربیت این نیروها، کم است.

نگاهداری با اشاره به وجود دو دوسته نیرو در عرصه سیاسی، بیان داشت: برخی نیروها بیشتر برای زمان انتخابات و ایجاد شور و نشاط انتخاباتی هستند اما لزوما این نیروها برای اداره قدرت مناسب نیستند، بنابراین افراد وقتی هم به قدرت می رسند از همین نیروهای اطراف خود که زمان انتخابات جمع شدند و احتمالا خیلی آدم های تخصصی نیستند، استفاده می کنند.

وی اضافه کرد: خروجی این روند باعث شده که مدیریت در کشور به صورت آزمون و خطایی اتفاق بیفتد. افراد مدام در ساختار مدیریتی کشور تغییر پیدا می کنند و این امر انباشت دانش و تجربه در ساختار مدیریتی کشور را با مشکل مواجه می کند.

رییس مرکز پژوهش های مجلس، با اشاره به توصیه رهبر معظم انقلاب برای آماده کردن جوانان به منظور حضور آنها در عرصه های مدیریتی کشور، بیان داشت: فلسفه مدرسه حکمرانی شهید مدرس و اموزش‌هایی که دوره های مختلف این مدرسه به صورت میان مدت و بلند مدت ارائه می شود نیز با همین هدف است.

نگاهداری با تاکید بر اهمیت مدیریت شهری، ادامه داد: بحث واگذاری اختیارات به مدیریت های شهری و محلی یکی از موضوعاتی است که هم مورد توجه رییس محترم جمهور و هم رییس محترم مجلس است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این نکته که لازمه تفویض اختیارات و تحول در رویکرد مدیریت شهری و محلی، حرکت از تمرکز گرایی به سمت  تمرکز زدایی است، گفت: برای این مهم باید فضای مشارکتی با مردم هر شهر و منطقه ایجاد کنیم.  هر چقدر شفافیت و پاسخگویی ما در حکمرانی  بیشتر شود بستر مشارکت مردم فراهم می شود. بنابراین از رویکرد سنتی به سمت رویکرد نوین باید حرکت کنیم.

وی با تاکید بر ضرورت توانمند سازی مدیریت های شهری و محلی، بیان داشت: وقتی صحبت از تفویض اختیارات به مدیریت های شهری و محلی می شود این اشکال را وارد می کنند که گروه های مردمی و تشکل های مردمی به میزان لازم توانمند نیستند که تا بتوانیم اختیارات را به آنها واگذار کنیم.

وی تصریح کرد: اگر این اشکال درست باشد ما به عنوان حکمرانان، مقصر هستیم چرا که ابزارهای لازم را برای توانمند شدن این افراد فراهم نکردیم تا امروز بتوانند باری از روی دوش دولت بردارند. درواقع دولت باید حمایت پدرانه خود را تبدیل به مشارکت برادرانه با مردم بکند.

نگاهداری تصریح کرد: یکی از راه های برون رفت ما از مشکلات فعلی، همین اعتماد به مردم و از سوی دیگر تلاش برای توانمند سازی است تا تفویض امور انجام شود.

نگاهداری با توضیح این مسئله که برای تحقق حکمرانی نوین شهری موضوعات سه گانه مهمی باید مدنظر باشد، گفت: یکی از این بحث ها پایداری محله محور است. در مدیریت شهری و محلی هر چقدر بتوانیم نیازهای هر محله را با رویکرد محله محوری به طور اختصاص در نظر بگیریم احتمالا در رویکرد حکمرانی نوین شهری موفق تر خواهیم بود.

وی مولفه دوم را تاب آوری عنوان کرد و در توضیح آن گفت: شهرهای ما  تحت تاثیر انوع بحران ها همانند تغییر اقلیم، فرونشست، آلودگی هوا و مواردی از این دست هستند که در حکمرانی نوین شهری این موارد باید در دستور کار باشد.

وی عنصر سوم را بحث حکمرانی چند بعدی دانست و توضیح داد: سیاستگذاری و حکمرانی امر پیچیده ای شده است و امر ساده ای نیست به این معنا که در هر تصمیمی ابعاد مختلف سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دخیل هستند.

نگاهداری با اشاره به طراحی ابرنقشه پویایی شناسی ابرچالش های کشور با بیش از هزار متغییر در مرکز پژوهش‌های مجلس، گفت: وقتی به این نقشه نگاه می کنیم پیچیدگی حکمرانی کاملا نمایان و واضح است. شما نمی توانید تصمیمی بگیرید که تک بعدی باشد. بنابراین در حکمرانی نیز نیاز به نگاهی چند بعدی داریم.

رییس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در ادامه سخنان خود به ظرفیت های قانونی تفویض اختیارات اشاره کرد و  گفت: قانون اساسی برای تفویض امور به حکمرانی محلی، اصول فاخری دارد و در این اصول بر حاکمیت مردم و عدالت تاکید دارد. همچنین در قانون اساسی ما بحث شوراها را داریم و در کنار آن شهرداری ها هم اختیارات خوبی دارند.

نگاهداری در بخش دیگری از سخنان خود، گفت: یکی از بازیگران اصلی در تحول مدیریت محلی از رویکرد سنتی به رویکرد نوین و تقویض اختیارات خود دولت است. خیلی وقت ها نهادهای دولتی مقابل این تفویض اختیارات مقاومت می کنند. طبیعی است که هر تغییری مقاومت ایجاد می کند که در این میان دولت باید نقش خود را به عنوان تنظیم گر ایفا کند.

رییس مرکز پژوهش های مجلس، در بخش پایانی سخنان خود به ۷ رویکرد تحولی برای گذار از رویکرد حکمرانی سنتی به حکمرانی نوین در حوزه شهری و محلی پرداخت و گفت:  تحول اول معماری نهادی حکمرانی یکپارچه شهری است. برای تفویض اختیارات، نیازمند شبکه ای برای هماهنگی در مرکز و نهادهای برای مدیریت اجرا در مناطق مختلف کشور لازم داریم.

وی ادامه داد: محور دوم بحث مالیه شهری پایدار و عدالت محور است. اقتصاد شهری مبتنی بر عدالت فضایی و بودجه ریزی مشارکتی از مواردی است که در این زمینه مطرح است.

نگاهداری رویکرد بعدی را تحول دیجیتال و حکمرانی داده محور در حوزه حکمرانی شهری دانست و گفت: مردم برای مشارکت نیاز به اطاعات دارند و بنابراین ما داده های لایه باز باید در اختیار مردم بگذاریم. همچنین استفاده از ظرفیت های هوش مصنوعی هم ذیل همین محور مطرح است.

نگاهداری محور بعدی را تاب آوری های شهری در بحران های مختلفی مثل فرونشست، زلزله و موارد دیگر عنوان کرد و گفت: برای تغییر نیازمند سرمایه اجتماعی هستیم چراکه هیچ تغییری بدون همراهی مردم ممکن نیست.

نگاهداری گفت: پایداری نهادی در مدیریت شهری هم محور دیگر تحولی است. توجه به مشکلات روزمره ما را از آینده نگری و دیدن موضوعات پیش روی شهر نباید غافل کند.

وی توانمند سازی و ارتقای دانش نیروها و مدیرانی که قرار است طلایه داران و بر دوش کشندگان این تحول باشند را هم محور تحولی دیگری دانست و توضیح داد: باید به دنبال پاسخ به این سوال باشیم که چرا در کشور ما بهره وری پایین است. افزایش بهره وری نیازمند دانش و تکنولوژی بالا و نیروی متخصص است. دوره های این چینی برای آموزش مدیران آینده برگزار می شود.

نگاهداری در پایان به این نکته تاکید کرد که در برنامه هفتم تمرکز ویژه ای بر مدیریت شهری صورت گرفته که باعث شده  مواد موثری در زمینه مدیریت محلی و شهری گنجانده و تصویب شود