جزئیات برگزاری انتخابات شورای شهر تهران اعلام شد

مدیرکل دفتر امور سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری تهران جزئیات برگزاری انتخابات شورای شهر تهران، شرایط رقابت کاندیدا‌ها و فرآیند شمارش آرا را اعلام کرد.

کد خبر: ۱۳۱۰۲۷۹

شنبه - ۰۵ مهر ۱۴۰۴ / September 27, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، حبیب‌الله خجسته‌پور مدیرکل دفتر امور سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری تهران با تشریح جزئیات برگزاری انتخابات تمام‌الکترونیک اعلام کرد: تا پیش از این، انتخابات الکترونیک تنها بخشی از مراحل را شامل می‌شد و مراحل پایانی یعنی نوشتن رأی و شمارش به‌صورت دستی انجام می‌گرفت. اما در این دوره، تمامی فرآیند‌ها دیجیتالی است و سیستم به‌صورت خودکار آرا را جمع‌آوری و شمارش می‌کند. در هر شعبه رأی‌گیری دو دستگاه برای احراز هویت و برای ثبت رأی پیش‌بینی شده است. دستگاه احراز هویت تمامی اطلاعات شناسنامه‌ای رأی‌دهنده را دارد و تنها کد ملی فرد برای شناسایی کافی است. رأی‌دهنده می‌تواند کد ملی خود را با ارائه شناسنامه، کارت ملی، گذرنامه، گواهینامه یا کارت پایان خدمت ارائه دهد.

وی با اشاره به ویژگی‌های امنیتی این سیستم، تأکید کرد: دستگاه‌ها به اینترنت متصل نیستند و تنها در یک بخش کوچک، برای جلوگیری از رأی تکراری، ارتباط آنلاین برقرار می‌شود. این ارتباط بر بستر سیم‌کارت، تلفن ثابت یا فیبر نوری انجام می‌شود و امکان هک آن تقریباً صفر است. پس از احراز هویت نیز یک کارت سفید یک‌بارمصرف مشابه کارت بانکی به رأی‌دهنده داده می‌شود تا کد نامزد یا فهرست مورد نظر خود را وارد کند. پس از ثبت رأی، کارت اعتبار خود را از دست می‌دهد و برای نفر بعدی شارژ می‌شود.

مدیرکل دفتر امور سیاسی استانداری تهران درباره شمارش آرا هم گفت: دستگاه ثبت رأی به هیچ شبکه‌ای متصل نیست و اطلاعات صرفاً در حافظه داخلی ذخیره می‌شود. پس از پایان روز رأی‌گیری، اطلاعات به دستگاه مرکزی منتقل و شمارش آرا به‌صورت خودکار انجام می‌شود. سامانه به‌طور خودکار صورت‌جلسه تولید و نتایج را برای فرمانداری، استانداری و وزارت کشور ارسال می‌کند.

خجسته‌پور با بیان اینکه این روش باعث کاهش خطای انسانی و افزایش شفافیت می‌شود، افزود: نقش عوامل اجرایی صرفاً نظارتی است و هیچ دخالتی در روند شمارش و اعلام نتایج نخواهند داشت. نتایج انتخابات هم در کوتاه‌ترین زمان ممکن، مشخص می‌شود.

انتخابات تناسبی شورا‌ها چگونه برگزار می‌شود؟

وی همچنین در نشست «تبیین نحوه برگزاری انتخابات تناسبی»، با اشاره به مصوبه اسفند ۱۴۰۳ مجلس، گفت: بر اساس اصلاحیه جدید قانون، انتخابات شورا‌های شهر در شهر‌های بالای ۵۰۰ هزار نفر جمعیت از این پس به صورت فهرستی یا تناسبی برگزار خواهد شد. اما با توجه به اینکه این تجربه برای نخستین بار در کشور اجرا می‌شود، مقرر شده در دوره هفتم، تنها حوزه انتخابیه تهران، ری و تجریش مشمول این شیوه باشد و در دوره‌های بعدی، تمامی کلانشهر‌ها در همین چارچوب انتخابات خود را برگزار کنند.

مدیرکل دفتر امور سیاسی استانداری تهران ادامه داد: قانون ایران مدلی تلفیقی را پیش‌بینی کرده است که داوطلبان پس از تأیید صلاحیت می‌توانند یا منفرد یا در قالب فهرست‌های حزبی وارد عرصه شوند. حق تشکیل فهرست انتخاباتی هم صرفاً به احزاب و جبهه‌های سیاسی اعطا شده است و طبق قانون احزاب مصوب سال ۱۳۹۴، فقط تشکل‌های دارای مجوز از کمیسیون ماده ۱۰ احزاب می‌توانند لیست بدهند؛ بنابراین هیچ سازمان مردم‌نهاد، انجمن محلی یا تشکل قومی حق ارائه فهرست رسمی در انتخابات شورا‌ها ندارد. اگر حزبی وارد یک ائتلاف شد نیز مجاز به ارائه لیست مستقل نیست.

خجسته‌پور افزود: نامزد‌ها پس از ثبت‌نام و تأیید صلاحیت، می‌توانند تقاضای مکتوب برای قرار گرفتن در فهرست‌های حزبی ارائه کنند. دبیرکل حزب یا مسئول جبهه سیاسی پس از بررسی، نام آنان را در سامانه انتخابات ثبت می‌کند و باید به صورت مکتوب به هیأت اجرایی ارائه می‌دهد. هر نامزد فقط می‌تواند در یک فهرست حضور داشته باشد. حضور همزمان در چند فهرست ممنوع است و این موضوع تفاوت جدی با انتخابات ادوار گذشته دارد.

وی تأکید کرد: برای شهر تهران که ۲۱ کرسی دارد، هر فهرست باید حداقل ۱۴ نامزد معرفی کند. اگر تعداد نامزد‌های یک فهرست به کمتر از این حد نصاب برسد، فهرست به صورت خودکار از گردونه رقابت خارج می‌شود. نامزد‌ها می‌توانند در بازه زمانی مشخص‌شده، انصراف خود را از حضور در یک فهرست اعلام کنند. در این صورت، دبیرکل حزب یا مسئول جبهه می‌تواند فرد دیگری را جایگزین کند. اگر به دلیل انصراف‌ها تعداد افراد فهرست به زیر حد نصاب برسد، فهرست حذف خواهد شد.

خجسته‌پور با اشاره به اینکه انتخابات شورا‌های تهران در اردیبهشت آینده به صورت تمام‌الکترونیک برگزار خواهد شد، گفت: رأی‌دهندگان برای ثبت رأی خود دو امکان دارند؛ یا با وارد کردن یک کد (یا اسکن بارکد) به کل فهرست رأی می‌دهند و تمامی اعضای آن فهرست رأی کامل می‌گیرند یا افراد مختلفی از چند فهرست یا نامزد‌های منفرد انتخاب می‌کنند. در حالت دوم، رأی‌دهنده موظف است کد تک‌تک نامزد‌های انتخابی خود را وارد کند.

مدیرکل دفتر امور سیاسی استانداری تهران با تشریح فرآیند شمارش آرا اظهار کرد: مجموع آرای هر فهرست محاسبه و نسبت آن به کل آرا، سهم کرسی‌های شورا را تعیین می‌کند. به‌عنوان مثال، اگر یک فهرست یک‌سوم کل آرا را کسب کند، یک‌سوم کرسی‌های شورا به آن تعلق خواهد گرفت. سپس، نفرات برتر آن فهرست به ترتیب رأی وارد شورا می‌شوند. نامزد‌های منفرد نیز در قالب یک فهرست در نظر گرفته می‌شوند و سهمیه آنها بر اساس مجموع آرای‌شان محاسبه می‌شود. اما شرط مهم این است که تنها در صورتی می‌توانند وارد شورا شوند که جزو ۲۱ نفر اول از نظر تعداد رأی باشند.

وی یادآور شد: طبق قانون جدید، تعداد اعضای علی‌البدل هر شورا معادل ۵۲ درصد تعداد اعضای اصلی آن خواهد بود. شورای شهر تهران با ۲۱ عضو اصلی، ۱۱ عضو علی‌البدل خواهد داشت. سهمیه علی‌البدل‌ها نیز بر اساس همان نسبت آرای فهرست‌ها مشخص می‌شود.

خجسته‌پور تأکید کرد: از تفاوت‌های مهم قانون جدید با ادوار گذشته این است که اگر یکی از اعضای شورا از سمت خود کناره‌گیری کند یا به هر دلیل از شورا خارج شود، جایگزین او فقط از میان اعضای علی‌البدل همان فهرست خواهد بود، نه از میان کل کاندیداها. این موضوع مانع از آن می‌شود که ترکیب شورا برخلاف رأی اولیه مردم تغییر کند.

مدیرکل دفتر امور سیاسی استانداری تهران گفت: فلسفه اصلی این قانون، تقویت احزاب و نهادینه‌سازی نقش آنها در فرآیند‌های انتخاباتی کشور است. در شیوه جدید، انتخابات شورا‌ها از حالت فردمحور به سمت ساختار محور و فهرست محور حرکت خواهد کرد که می‌تواند موجب انسجام سیاسی، تقویت جبهه‌ها و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری در مدیریت شهری شود.