گزارش|

انتخابات نظام پزشکی کشور در سایه شبهات / آیا استقلال بزرگ‌ترین نهاد صنفی در خطر است؟

در حالی‌که سازمان نظام پزشکی به‌عنوان بزرگ‌ترین نهاد صنفی حوزه سلامت با هدفی غیرسیاسی و در جهت صیانت از حقوق بیماران و پزشکان شکل گرفته است، تجربه‌های گذشته و شایعات اخیر درباره روند انتخابات پیش‌ِ رو، نگرانی‌هایی جدی درباره استقلال این نهاد و آینده نظام سلامت کشور ایجاد کرده است.

کد خبر: ۱۳۱۱۵۶۴

سه‌شنبه - ۰۸ مهر ۱۴۰۴ / September 30, 2025

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو، مهدی عندلیب؛ سازمان نظام پزشکی در ایران نهادی است که با اهدافی کاملا غیرسیاسی و غیرجناحی مثل سامان‌دهی امور مربوط به جامعه پزشکی، ارتقای کیفیت خدمات سلامت و صیانت از حقوق بیماران و پزشکان شکل گرفته است. سابقه تأسیس سازمان نظام پزشکی به دهه ۱۳۳۰ بازمی‌گردد. نخستین قانون نظام پزشکی در سال ۱۳۳۸ به تصویب مجلس شورای ملی رسید و از آن زمان تاکنون، این نهاد به‌عنوان مرجع اصلی در امور صنفی و حرفه‌ای پزشکان فعالیت می‌کند. می‌توان گفت: سازمان نظام پزشکی بزرگترین نهاد صنفی در حوزه سلامت و بهداشت و درمان است که بیش از ۵۰ سال در کشور فعالیت دارد.

نظام پزشکی باید صنفی و تخصصی بماند

نظام پزشکی کشور به‌عنوان نهادی صنفی و تخصصی، باید همواره بر پایه معیار‌های علمی و صنفی اداره شود. با این حال، تجربه برخی از سال‌های گذشته نشان می‌دهد که این نهاد در برخی دوره‌ها تحت تاثیر جناح‌های سیاسی از هدف اصلی خود بازمانده و به سیاسی‌بازی پرداخته است.

در برخی دوره‌ها تلاش شده با اعمال نفوذ، ترکیب هیئت‌مدیره‌ها و شورا‌های عالی نظام پزشکی به گونه‌ای شکل گیرد که نه تنها صرفاً بر اساس صلاحیت حرفه‌ای و رأی جامعه پزشکی نباشند بلکه همسو با برخی جناح‌های سیاسی باشند. سیاسی شدن تصمیم‌ها و مواضع این سازمان، گاه باعث شده بیماران و مردم نگاه بی‌اعتمادانه‌تری نسبت به استقلال و کارآمدی نظام پزشکی پیدا کنند.

مرور این تجربه‌ها نشان می‌دهد که هرگونه سیاسی‌کاری، چه از سوی دولت و چه از سوی افراد داخل سازمان، می‌تواند به تضعیف نقش واقعی نظام پزشکی و کاهش اثربخشی آن در خدمت‌رسانی به جامعه منجر شود.

زمزمه‌هایی از مهندسی انتخابات

با این اوصاف انتخابات سازمان نظام پزشکی در ماه جاری در حالی در پیش است که زمزمه‌هایی از دخالت برخی بخش‌های دولتی در روند تأیید صلاحیت نامزد‌های ریاست این سازمان مطرح شده است. این در حالی است که در چشم‌انداز پیش رو چالش‌های پیچیده‌ای در حوزه سلامت مثل تامین ارز شرکت‌های دارویی، مسئله تعرفه‌گذاری، مهاجرت دانشجویان پزشکی، کمبود پزشک، پیشبرد سیاست پزشک خانواده و عدم اقبال به رشته‌های پزشکی استراتژیک مثل پزشکی اطفال گریبان‌گیر نظام سلامت خواهد شد.

گفته می‌شود برخی نامزد‌ها که احتمال رد صلاحیت آنها توسط هیات نظارت مرکزی وجود داشته است با بخش‌هایی از بدنه دولت رایزنی داشته‌اند و حتی حمایت‌هایی از سوی دولت از این کاندیدا‌های خاص مطرح است؛ مسئله‌ای که نگرانی‌هایی را در میان پزشکان و سایر نامزد‌های این انتخابات برانگیخته است.

حضور افرادی با کارنامه‌های نامطلوب و نگرانی از آینده نظام پزشکی

در این لیست افرادی با سابقه‌های نه چندان مطلوب از جمله محکومیت‌های قضایی و فعالیت‌های نامرتبط با حوزه سلامت آن هم با کارنامه غیرقابل دفاع دیده می‌شود که به علت همین کارنامه نامطلوب چشم به ارتباطاتشان با اشخاص صاحب نفوذ بسته‌اند تا بتوانند با حمایت‌هایی ویژه از سد شورای نظارت بر انتخابات بگذرند. این افراد به اذعان فعالین نظام سلامت حتی در صنف پزشکان نیز کارنامه قابل دفاعی نداشتند.

هیات نظارت مسئولیت خطیری دارد

در همین خصوص باید این را در نظر گرفت که هیات نظارت بر انتخابات نظام پزشکی مسئولیت خطیری بر عهده دارد و نباید طوری عمل کند که فلسفه وجودی خودش را از بین برده و به یک بخش فاقد اثربخشی تبدیل شود. زیر همان طور که ابتدای مطلب بیان شد سازمان نظام پزشکی می‌تواند اثربخشی بی نظیری در تحول نظام سلامت کشور، معیشت مردم و جامعه عظیم پزشکیان داشته باشد. به شرط آنکه از سیاسی‌بازی فاصله گرفته و به فکر حل مسائل نظام سلامت باشد.

باتوجه به نتایج آینده در مورد تایید صلاحیت‌ها، مطلب فوق می‌تواند ادامه‌دار باشد تا ابعاد بیشتری را از پشت پرده برخی روابط در خصوص تحت تاثیر قراردادن انتخابات بزرگترین نهاد صنفی کشور نمایان کند.