در گفتگو با دانشجو مطرح شد؛

مکانیسم ماشه؛ از توهم برجام تا بازگشت تحریم‌های دائمی علیه ایران

فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های بین‌المللی از ۵ مهر ۱۴۰۴ نشان داد برجام نه‌تنها دستاوردی اقتصادی برای ایران نداشت بلکه به تهدیدی دائمی علیه کشور تبدیل شد؛ تجربه‌ای که اکنون ضرورت بازنگری در سیاست خارجی و حرکت به سوی تقویت توان هسته‌ای و اتخاذ رویکردی مستقل و عزتمندانه در سال‌های آینده را بیش از گذشته برجسته می‌کند.

کد خبر: ۱۳۱۲۹۳۴

شنبه - ۱۲ مهر ۱۴۰۴ / October 04, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، در پی فعال شدن مکانیسم ماشه، گفت‌وگویی با علی صادقی، دبیر جامعه اسلامی دانشگاه تهران، انجام شد. صادقی در ابتدای بحث توافق برجام را توافقی بی پایه خواند و اظهار کرد: از تاریخ ۵ مهر ۱۴۰۴، تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران مجدداً به حالت اجرایی درآمد که نتیجه بی‌توجهی به نگرانی‌های جدی در روند اجرای برجام بود؛ توافقی که از ابتدا با توهمات بی‌پایه و غیرواقعی آغاز شد.

وی افزود: هدف برجام بر اساس مفاد آن، کاهش تحریم‌ها و بازگشت به روند عادی تجاری و اقتصادی بود، اما فعال شدن مکانیسم ماشه نشان داد که برجام نه‌تنها منفعتی اقتصادی برای ایران نداشت بلکه اکنون به تهدیدی دائمی علیه کشور تبدیل شده است.

صادقی با بیان اینکه مکانیسم ماشه به کشور‌های ۱+۵ (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، روسیه و چین) اختیار می‌دهد تا در صورت نقض هر بند توافق، تحریم‌ها را یک‌جانبه بازگردانند، تصریح کرد: این سازوکار عملاً به غرب امکان می‌دهد هر زمان که بخواهد فشار‌ها را بر ایران افزایش دهد و کشور را در معرض یک تهدید دائمی و بی‌ثبات‌کننده قرار دهد.

دبیر جامعه اسلامی دانشگاه تهران ادامه داد: فعال شدن مکانیسم ماشه پس از ۵ مهر ۱۴۰۲ به معنای بازگشت رسمی تحریم‌هاست؛ موضوعی که نه‌تنها موانع اقتصادی بیشتری ایجاد می‌کند بلکه نشان می‌دهد هیچ تضمینی برای آینده وجود ندارد و آمریکا و اروپا به‌راحتی می‌توانند از همین طریق تحریم‌ها را برگردانند.

او تأکید کرد: در چنین شرایطی ایران باید واکنشی متناسب و قوی نشان دهد. خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) می‌تواند پاسخی متقابل برای مقابله با این فشار‌ها باشد. ایران باید حق خود را برای دستیابی به فناوری پیشرفته هسته‌ای محفوظ بدارد، چرا که ادامه روند فعلی یعنی استمرار فشار‌ها بدون دستیابی به نتیجه مطلوب است.

صادقی همچنین با اشاره به اهمیت غنی‌سازی ۶۰ درصد گفت: ایران باید به‌طور جدی به غنی‌سازی ۶۰ درصد توجه کند و آن را در راستای اهداف صلح‌آمیز پیش ببرد. بر اساس تجارب گذشته و نیاز کشور به تقویت زیرساخت‌های هسته‌ای، این اقدام ضرورتی استراتژیک است تا ایران هم از حقوق هسته‌ای خود دفاع کند و هم پاسخگوی نیاز‌های داخلی باشد.

وی افزود: ایران باید با اسناد فنی و علمی ثابت کند که غنی‌سازی ۶۰ درصد صرفاً برای مصارف صلح‌آمیز و انرژی است و هیچ‌گاه با هدف ساخت سلاح هسته‌ای دنبال نمی‌شود؛ همان‌طور که مقام معظم رهبری بار‌ها تأکید کرده‌اند سیاست هسته‌ای کشور بر پایه محکمات فقهی است و ایران به دنبال سلاح هسته‌ای نبوده و نخواهد بود.

دبیر جامعه اسلامی دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: در این شرایط، مسئولیت کسانی که برجام را امضا کردند باید مورد توجه قرار گیرد، چرا که نتیجه این توافق خسارت‌های اقتصادی و امنیتی فراوانی برای کشور به همراه داشت. این افراد باید در برابر خسارت‌ها پاسخگو باشند و به محاکمه کشیده شوند تا گفتمان عمومی کشور به سمت مسئولیت‌پذیری و جلوگیری از تکرار چنین اشتباهاتی پیش برود.

او اضافه کرد: مقام معظم رهبری بار‌ها تأکید کرده‌اند که مذاکره با غرب و به‌ویژه آمریکا زیان‌بار است و با تعیین تکلیف روشن، اتمام حجت کرده‌اند که مذاکره مجدد به نفع ایران نخواهد بود؛ بنابراین ایران باید دیپلماسی عزتمندانه را در دستور کار قرار دهد و به جای پیروی از خواسته‌های بی‌پایان غرب، از ظرفیت‌های داخلی و همکاری با کشور‌هایی همچون چین و روسیه بهره ببرد.

صادقی تأکید کرد: چین و روسیه در موضوع برجام و بسیاری از مسائل اقتصادی و هسته‌ای در کنار ایران بوده‌اند و می‌توانند شرکای استراتژیک کشور باشند. همکاری با این کشور‌ها فرصتی مهم برای تقویت جایگاه ایران در عرصه بین‌المللی است.

وی در پایان گفت: تجربه تلخ و شکست‌خورده برجام باید عبرتی برای آینده باشد. فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌ها نقطه عطفی است تا ایران به سمت سیاست خارجی مستقل و عزتمندانه حرکت کند و با تقویت توان هسته‌ای از جمله غنی‌سازی ۶۰ درصد و حتی خروج از NPT، مواضع خود را در برابر فشار‌های غرب مستحکم سازد.