گزارش|

صلح یا امتیاز؟ نگاهی به طرح بحث‌برانگیز صلح ترامپ برای غزه

طرح صلح ترامپ برای غزه که به عنوان یک ابتکار بین‌المللی برای پایان دادن به جنگ در این منطقه معرفی شده است، با انتقادات شدیدی روبه‌رو است. بسیاری از تحلیلگران آن را نه یک طرح صلح واقعی، بلکه یک طرح برای حاشیه‌سازی سیاسی فلسطینی‌ها و تحمیل شرایطی به نفع اسرائیل می‌دانند که به کاهش خودمختاری فلسطینی‌ها و تحت کنترل بین‌المللی قرار دادن غزه منجر می‌شود.

کد خبر: ۱۳۱۳۱۷۹

يکشنبه - ۱۳ مهر ۱۴۰۴ / October 05, 2025

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو، کاخ سفید یک طرح 20 ماده‌ای را منتشر کرده که ادعا می‌کند می‌تواند نسل‌کشی اسرائیل در غزه را که تاکنون بیش از 66,000 فلسطینی را کشته و این منطقه را به ویرانه تبدیل کرده است، متوقف کند. بر اساس این طرح، اگر هر دو طرف آن را بپذیرند، جنگ غزه فوراً پایان می‌یابد. تمامی اسرای نظامی اسرائیلی ظرف 72 ساعت آزاد خواهند شد و زندانیان فلسطینی نیز آزاد می‌شوند. یک دولت موقت فلسطینی تحت نظارت بین‌المللی غزه را اداره خواهد کرد و هیچ نقشی برای حماس یا گروه‌های مقاومت دیگر در آن نخواهد بود. اسرائیل نیز نخواهد توانست این منطقه را ضمیمه کند.

حمایت نتانیاهو از طرح ترامپ

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل که تحت تعقیب دیوان بین‌المللی کیفری است، از این طرح حمایت کرده و حماس تنها پس از تایید این طرح توسط نتانیاهو آن را دریافت کرده است.

ویژگی‌های کلیدی طرح ترامپ برای غزه:

غزه بدون افراط‌گری و تروریسم: این طرح به غزه به عنوان "منطقه‌ای عاری از افراطی‌گری و تروریسم" نگاه می‌کند و وعده بازسازی وسیع از جمله ترمیم بیمارستان‌ها، تأسیسات آب، برق، نانوایی‌ها و زیرساخت‌های عمومی را می‌دهد.

حکمرانی موقت: غزه تحت حکمرانی یک نهاد بین‌المللی موقت به نام "هیئت صلح" اداره خواهد شد که ترامپ ریاست آن را بر عهده دارد و چهره‌هایی چون تونی بلر نیز در آن حضور خواهند داشت.

منطقه اقتصادی ویژه: یک منطقه اقتصادی ویژه برای جذب سرمایه، ایجاد شغل و توسعه ایجاد خواهد شد.

خلع سلاح حماس و گروه‌های مقاومت: حماس و دیگر گروه‌ها از سلاح‌های خود خلع سلاح خواهند شد. کسانی که به "هم‌زیستی مسالمت‌آمیز" تعهد کنند، عفو خواهند شد.

آغاز عملیات‌های نظامی: تمام عملیات‌های نظامی متوقف خواهد شد و خطوط جبهه یخ زده می‌شود تا شرایط برای آزادی اسرای نظامی اسرائیلی و آزادسازی زندانیان فلسطینی فراهم شود.

آزادسازی گروگان‌ها و زندانیان: اسرای نظامی اسرائیلی، زندانیان فلسطینی و 1,700 فلسطینی که پس از 7 اکتبر 2023 به اسارت درآمده‌اند، ظرف 72 ساعت آزاد خواهند شد.

کمک‌های بین‌المللی: کمک‌های بشردوستانه از طریق سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان ملل و هلال احمر بدون مداخله وارد غزه خواهد شد.

دولت موقت فلسطینی: غزه تحت نظارت یک کمیته تکنوکرات فلسطینی قرار خواهد گرفت که هیئت صلح بر آن نظارت خواهد کرد.

آزادی حرکت: ساکنان غزه که تمایل به ترک یا بازگشت به این منطقه دارند، قادر به انجام این کار خواهند بود.

تضمین امنیت: یک نیروی تثبیت‌کننده بین‌المللی برای آموزش پلیس فلسطینی، تأمین امنیت مرزها و تسهیل کمک‌ها به غزه مستقر خواهد شد.

توافق بر سر امنیت و دموکراتیزه‌سازی: اسرائیل به تدریج از غزه خارج خواهد شد، اما این امر منوط به غیرنظامی شدن و ایجاد چارچوب‌های امنیتی است.

چالش‌ها و انتقادات از طرح ترامپ

تحلیلگران هشدار می‌دهند که این طرح خطرات سیاسی و قانونی جدی دارد. برخی از تحلیلگران، همچون علی ابو رزق، معتقدند که این طرح "بازگشتی به دستاوردهای سیاسی و ملی فلسطین طی دهه‌ها است" و تأکید دارند که این طرح "مبارزه سیاسی و ملی فلسطینی‌ها را نادیده گرفته و تنها جنبه‌های انسانی را برجسته می‌کند." به نظر آن‌ها، این طرح عملاً مقامات فلسطینی را کنار می‌زند و به غزه تحت کنترل بین‌المللی می‌سپارد.

سعید ال‌حاج این طرح را "چارچوبی برای تسلیم فلسطینی‌ها" می‌داند و هشدار می‌دهد که این طرح "با خواسته‌های قبلی نتانیاهو هم‌راستا است" و بر هم‌زیستی تمرکز دارد بدون آنکه به تشکیل یک دولت فلسطینی پرداخته شود.

محمد الاخراس تحلیلگر سیاسی نیز این طرح را "بازگشتی به وضعیت قانونی فلسطینی‌ها در سرزمین‌های 1967" می‌داند و اشاره می‌کند که این طرح "مؤسسات فلسطینی موجود را دور می‌زند." به گفته او، کمک‌ها و بازسازی غزه مشروط به رعایت این طرح و غیرنظامی شدن خواهد بود که خودمختاری فلسطینی‌ها را کاهش داده و آن‌ها را در معرض کنترل اسرائیل قرار می‌دهد.

انتقادهای بین‌المللی از طرح ترامپ برای غزه

کرِیگ موخیبر، مقام سابق سازمان ملل، این طرح را "ترتیب استعماری" توصیف کرده و گفته است که این طرح "کنترل خارجی بر حکمرانی، امنیت و توسعه اقتصادی را تحمیل می‌کند، حماس و تمام گروه‌های مقاومت را خلع سلاح می‌کند و مصونیت اسرائیل را تضمین می‌کند." او همچنین تأکید کرده است که "هیچ مسئولیتی برای نسل‌کشی، فروپاشی رژیم جنایتکار اسرائیل، پایان آپارتاید، غرامت برای قربانیان و هیچ خودمختاری فلسطینی در نظر گرفته نشده است."

طرح صلح ترامپ برای غزه به طور گسترده‌ای به عنوان یک طرح جنجالی و قابل بحث تلقی می‌شود که بیش از آن که به دنبال تحقق حقوق فلسطینی‌ها باشد، به دنبال تحمیل شرایطی است که حاکمیت فلسطینی‌ها را کاهش داده و غزه را تحت کنترل بین‌المللی قرار می‌دهد. این طرح به شدت مورد انتقاد تحلیلگران سیاسی و حقوق بشر قرار گرفته و آن را به عنوان ابزاری برای حاشیه‌سازی فلسطینی‌ها در سیاست جهانی می‌بینند.