جمهوری چک در آستانه چرخشی سیاسی

آندره بابیس در حالی در انتخابات پارلمانی چک پیروز شده که نیاز وی به تشکیل ائتلاف با احزاب ضد اروپایی می‌تواند سیاست خارجی این کشور را با تحولات زیادی مواجه کند.

کد خبر: ۱۳۱۳۴۱۸

يکشنبه - ۱۳ مهر ۱۴۰۴ / October 05, 2025

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو نشریه دی سایت با اشاره به پیروزی حزب راست افراطی آندره بابیس در انتخابات روز گذشته پارلمانی در جمهوری چک نوشت: با وجود پیروزی قاطع حزب آندره بابیس در انتخابات پارلمانی چک، اکنون ممکن است وی با دشوارترین وظیفه دوران سیاسی خود رو‌به‌رو شود.

بابیس احتمالاً برای دستیابی به اکثریت کافی در مجلس نمایندگان به دو شریک ائتلافی نیاز خواهد داشت و از آنجا که قاطعانه همکاری با احزاب ائتلاف راست میانه فعلی را رد کرده است، تنها دو شریک برایش باقی مانده است: ملی‌گرایان راست‌گرا که همه‌پرسی خروج از اتحادیه اروپا را هدف اصلی خود قرار داده‌اند، و حزب موتوریستِه که عاشق خودرو است و در درجه اول قصد دارد توافق سبز اتحادیه اروپا را لغو کند.

نتیجه انتخابات پارلمانی جمهوری چک قاطع‌تر از آن چیزی بود که نظرسنجی‌ها تا همین اواخر نشان می‌دادند. بر این اساس ائتلاف راست میانه به رهبری پتر فیالا، نخست وزیر کنونی این کشور شکست خورد و ائتلاف وی موسوم به اسپولو (با هم)، تنها ۲۳ درصد آرا را به دست آورد.

حزب شهردار که به همان اندازه محافظه‌کار است، ۱۱ درصد و حزب چپ-لیبرال دزدان دریایی ۶.۷ درصد آرا را در این انتخابات به دست آوردند. حزب رانندگان خودرو که به تازگی به پارلمان راه یافته، بلافاصله ۶.۸ درصد آرا را به دست آورد.

برنده بزرگ این انتخابات آندره بابیس است که با ۳۵ درصد آرا به رکورد جدیدی دست یافت. حالا جهت گیری سیاست خارجی آینده جمهوری چک همچنین به این مسئله بستگی دارد که او با چه کسی ائتلاف تشکیل دهد. بابیس در طول مبارزات انتخاباتی قول داد که حمایت از اوکراینِ جنگ زده را به شدت کاهش دهد.

حزب ANO آندری بابیس را به سختی می‌توان در چارچوب متعارف چپ-راست قرار داد.

وقتی وی از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ رهبری دولت در کشور خود را بر عهده داشت از طریق سیاست‌های اجتماعی آشکارش در ائتلاف با سوسیال دموکرات‌ها، رأی‌دهندگان چپ‌گراتری را به خود جذب کرد.

با این حال، در پارلمان اروپا، ANO از سال ۲۰۲۴ بخشی از جناح راست افراطی میهن‌پرستان بوده است. شخص بابیس غیرایدئولوژیک تلقی می‌شود. ناظران او را یک آفتاب‌پرست سیاسی با درک عمیق از حال و هوای کشور توصیف می‌کنند.

وی حتی در میان مخالفان سیاسی‌اش نیز افراطی تلقی نمی‌شود. آندری بابیس در اولین حضور پس از انتخابات خود گفت: ما می‌خواهیم جمهوری چک به بهترین مکان برای زندگی در کل اتحادیه اروپا تبدیل شود. وی با اشاره به رأی رکوردشکن حزبش، افزود: برای من، این اوج دوران سیاسی است.

با این حال، یک چیز واضح است: این انتخابات، افراط گرایان هر دو سوی طیف سیاسی را تضعیف کرده است.

با این حال، بسیاری از ساکنان جمهوری چک اکنون در درجه اول از خود می‌پرسند که مسیر سیاست خارجی کشور چه خواهد بود.

دقیقاً به همین دلیل است که کمی قبل از انتخابات، پتر پاول، رئیس جمهور چک، سخنرانی بسیار معتبری ایراد کرد که به طور زنده توسط چندین ایستگاه تلویزیونی و رادیویی پخش شد. رئیس جمهور چک سابقاً یک ژنرال عالی رتبه ناتو بود و از اعتماد زیادی در بین مردم کشورش برخوردار است.

وی در این سخنرانی گفت: ما به دولتی نیاز داریم که ما را به روسیه و تلاش‌هایش برای تجدید حوزه نفوذ خود در اروپای مرکزی و شرقی تسلیم نکند.

رئیس جمهور چک همچنین گفت: دولت بعدی باید به تضمین امنیت کشور ادامه دهد و ما این را به لطف جایگاه محکم خود در اتحادیه اروپا و مهمتر از همه، از طریق حمایت‌های قوی‌ترین ائتلاف دفاعی جهان، ناتو، داریم.

بسیاری از دانشمندان علوم سیاسی در درجه اول نگران افراط گرایی‌های سیاسی در آستانه انتخابات بودند. هم ناسیونالیست‌های راست‌گرا و هم کمونیست‌ها برای خروج از اتحادیه اروپا و ناتو تلاش می‌کنند.

در این میان شخص بابیس دوست دارد در کنار سران کشور‌های طرفدار روسیه از کشور‌های همسایه، مانند ویکتور اوربان از مجارستان و رابرت فیکو از اسلواکی، ظاهر شود.

یکی از وعده‌های اصلی مبارزات انتخاباتی آندره بابیس محدود کردن ابتکار تداوم حمایت‌های تسلیحاتی از اوکراین بود. او همچنین به موضع سختگیرانه‌تری نسبت به پناهندگان اوکراینی اشاره کرد که چند صد هزار نفر از آنها توسط جمهوری چک، کشوری با جمعیت ۱۰.۵ میلیون نفر، پذیرفته شده‌اند.

با این حال، آندره بابیس حتی قبل از انتخابات به ناسیونالیست‌های راست‌گرا بیانیه روشنی داد مبنی بر اینکه هرگز اجازه همه‌پرسی در مورد خروج از اتحادیه اروپا یا ناتو را نخواهد داد. وی در طول اولین دوره نخست‌وزیری خود، نشان داد که یک اروپایی عمل‌گرا است.

آندره بابیش چهره‌ای بسیار جنجالی در کشور است. این مرد ۷۱ ساله از طریق شرکت کشاورزی و غذایی خود به یکی از ثروتمندترین افراد چک تبدیل شده است.

از آنجا که به ویژه کسب و کار کشاورزی او همچنان یارانه‌های قابل توجهی از بودجه اتحادیه اروپا دریافت می‌کند، بروکسل او را به تضاد منافع متهم کرده است. او پیش از این نیز به اتهام کلاهبرداری با مراحل قانونی رو‌به‌رو شده است. آندره بابیش در سال ۲۰۱۱ جنبش ANO مخفف اتحاد شهروندان ناراضی را تأسیس کرد.

نقش کلیدی اکنون بر عهده پتر پاول رئیس جمهور این کشور است. طبق قانون اساسی چک، او باید اختیار تشکیل دولت را بدهد. فقط کسانی که این اختیار را دارند می‌توانند رسماً مذاکرات ائتلاف را انجام دهند؛ تنها در صورتی که این مذاکرات ناموفق باشند، رئیس جمهور شخص دیگری را برای تشکیل دولت منصوب خواهد کرد.