از تیرگان تا مهرگان در کوشک باغ هنر برگزار شد/ جشن مهرگان؛ آیین زندگی، سپاس و مهربانی ایرانیان

نمایشگاه و نشست علمی «از تیرگان تا مهرگان» با هدف معرفی و احیای آیین‌های کهن ایرانی، به‌ویژه جشن مهرگان و بررسی ابعاد فرهنگی و مردم‌شناختی آن، روز یکشنبه ۱۳ مهرماه ۱۴۰۴ در کوشک باغ هنر تهران برگزار شد.

کد خبر: ۱۳۱۳۸۱۵

دوشنبه - ۱۴ مهر ۱۴۰۴ / October 06, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، نمایشگاه و نشست علمی «از تیرگان تا مهرگان» با هدف معرفی و احیای آیین‌های کهن ایرانی، به‌ویژه جشن مهرگان و بررسی ابعاد فرهنگی و مردم‌شناختی آن، روز یکشنبه ۱۳ مهرماه ۱۴۰۴ در کوشک باغ هنر تهران برگزار شد.

این رویداد فرهنگی با همکاری پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده مردم‌شناسی، کوشک باغ هنر عباس‌آباد، کانون فرهنگی هنری دایا و مؤسسه فرهنگی هنری آوای نصر ایرانیان و با حضور جمعی از پژوهشگران، اساتید، هنرمندان و علاقه‌مندان به فرهنگ ایرانی برگزار شد.

محمدابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، در آیین افتتاح این رویداد با اشاره به جایگاه جشن‌های ایرانی گفت: ایران روزگاری سرزمین جشن‌ها بوده و برای هر فصل و کاری جشنی داشته است. جشن مهرگان در دوره‌های مختلف، از جمله زمان سلطان مسعود غزنوی، برگزار می‌شده و پژوهشکده مردم‌شناسی این آیین را به عنوان میراث ناملموس مشترک با تاجیکستان پیگیری کرده است.

او افزود: مهرگان جشن مهربانی، سپاسگزاری و برداشت محصول است و اعتدال پاییزی یادآور پیوند انسان با طبیعت و کشاورزی است.

در ادامه، مهرداد ملک‌زاده، باستان‌شناس و عضو هیأت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، با بیان اینکه واژه «المهرجان» در عربی برگرفته از مهرگان ایرانی است، اظهار داشت: در سنگ‌نوشته‌های هخامنشی نیز شادی و جشن‌خواری فضیلت شمرده می‌شده و ایرانیان با جهان از در صلح و دوستی وارد می‌شدند. تفاوت میان صلح پارسی و خون‌ریزی آشوری نشان می‌دهد فرهنگ ایران بر پایه صلح و آشتی استوار بوده است.

علیرضا حسن‌زاده، رئیس پژوهشکده مردم‌شناسی، نیز در سخنانی مهرگان را جشن زندگی و امید دانست و گفت: مهرگان داستان تقابل خیر و شر است؛ شر‌هایی همچون خشکسالی، فقر و مهاجرت که بر زندگی مردم تأثیر می‌گذارند. آیین‌های ایرانی یادآور بازسازی امید و سپاسگزاری هستند و همگی زیست‌آیین‌اند؛ آیین‌هایی که زندگی را پاس می‌دارند.

مدیر پرونده ثبت جهانی مهرگان نیز در این نشست تأکید کرد: مهرگان آیین زندگی و شادمانی است؛ دعوتی به داد، پرهیز از ظلم و دوری از تاریکی که نماد آن ضحاک است. اگر بخواهیم به پیام مهرگان گوش فرا دهیم، باید رؤیا و آرزو‌های مردم را زنده کنیم؛ رؤیای گروه‌های بی‌صدا و محروم، از کودکان کولبر کردستان تا کودکان کار و جوانان بی‌اشتغال.

در پایان، مریم قاسم‌پور، دبیر کانون فرهنگی هنری دایا، با اشاره به آثار ارائه‌شده گفت: در این نمایشگاه ۱۲۵ اثر از ۱۲۵ هنرمند به نمایش درآمد که ۱۲ اثر برگزیده و یک اثر شایسته تقدیر شناخته شد. بخشی از آثار نیز توسط کودکان خلق شده‌اند که بازتاب نگاه ناب و خالص نسل جدید به آیین‌های ایرانی است.

دیپلم افتخار این نمایشگاه به خانم بهنوش اسدی پور تقدیم گردید.

اسامی برگزیدگان:

بخش بزرگسالان:

سارا بهجتی، پروین بهرام‌پور، فروغ‌السادات مجلسی‌نیا، زهرا صابرطحان، زهرا علیزاده، ثریا اسکندری، زهرا شفیع‌زاده کناری

بخش کودک و نوجوان:

زهرا عصاریان، آندیا نورعلی‌زاده، رونیا خلج خمسه‌فرد، صبا صباغ‌ها، دنیا سبزی

همچنین از زهرا شاه‌زیدی، نوجوان دارای اختلال سندرم اتیسم، به‌طور ویژه تقدیر به عمل آمد.

در پایان از علی چاروسائی، غلامعباس اویسی، مژده مصحفی توانا و اخباری مدیران موسسه فرهنگی هنری آوای نصر ایرانیان، موسسه آموزشی گردشگری فراز علم و دانش پارس، کانون فرهنگی دایا و کوشک باغ هنر عباس بخاطر همکاری با پژوهشکده مردم شناسی در طول سال گذشته تقدیر بعمل آمد.

رویداد «از تیرگان تا مهرگان» تلاشی است برای بازخوانی پیوند آیین‌های کهن ایرانی با زندگی امروز و یادآوری پیام دیرینه مهرگان؛ یعنی سپاس، عدالت و مهربانی با انسان و طبیعت.