آینده بشر و توسعه ایران در گروی ورود بخش خصوصی به اقتصاد فضاست

در همایش هفته جهانی فضا با شعار «زندگی در فضا»، عضو شورای عالی فضایی کشور با تأکید بر نقش حیاتی فناوری‌های فضایی در حل بحران‌های آینده، خواستار ورود جدی بخش خصوصی به عرصه «اقتصاد فضا» و کاهش وابستگی به دولت شد.

کد خبر: ۱۳۱۳۹۷۹

سه‌شنبه - ۱۵ مهر ۱۴۰۴ / October 07, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، در همایش هفته جهانی فضا با شعار «زندگی در فضا» که به همت انجمن علمی مهندسی هوافضای دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی و با حضور مدیران، متخصصان و فعالان حوزه فضایی کشور برگزار شد، حسن کریمی مزرعه‌شاهی به ایراد سخنرانی پرداخت.

در آغاز مراسم کریمی مزرعه‌شاهی در سخنان خود با اشاره به جایگاه آسمان‌ها و زمین در آموزه‌های دینی گفت: «در منابع دینی ما موارد متعددی وجود دارد که به ارزش و اهمیت آسمان‌ها اشاره دارد و این خود نشان‌دهنده پیوند علم و ایمان در شناخت جهان هستی است.»

وی در ادامه با اشاره به سخنان تاریخی دانشمندان درباره آینده بشر در فضا، اظهار داشت: «از گذشته دانشمندانی همچون دکتر حسابی و سالفسکی این باور را داشتند که آینده بشر در فضا رقم می‌خورد. امروز شاهد آن هستیم که این جمله، از رؤیا به شعار و هدف جهانی بدل شده است؛ چرا که زندگی بدون بهره‌مندی از فناوری‌های فضایی تقریباً غیرممکن شده است.»

مدیر اسبق پژوهشگاه فضایی ایران، در توضیح روند توسعه فناوری فضایی کشور گفت: «از سال‌های ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ موضوع ورود جدی به حوزه فضا در کشور مطرح شد و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های صنایع دفاعی، سرانجام در ۱۴ بهمن ۱۳۸۷ نخستین پرتاب موفق ماهواره ایرانی با ماهواره‌بر سفیر انجام شد؛ روزی تاریخی برای کشور که پس از آن، تشکیل سازمان فضایی ایران نیز رقم خورد تا مانند سایر کشورها، متولی حاکمیتی این حوزه مشخص شود.»

کریمی مزرعه‌شاهی با اشاره به مزیت‌های ویژه صنعت فضایی ایران افزود: «یکی از نقاط قوت ما این است که تقریباً همه اجزای چرخه فناوری فضایی را همزمان توسعه داده‌ایم؛ از طراحی و ساخت ماهواره و ماهواره‌بر گرفته تا ایستگاه‌های پرتاب و دریافت داده‌ها. در حالی که بسیاری از کشور‌ها تنها بخشی از این چرخه را در اختیار دارند.»

وی ضمن مرور فعالیت‌های پژوهشگاه فضایی و پیشرفت‌های علمی کشور در این حوزه گفت: «پس از تشکیل سازمان فضایی، پژوهشگاه فضایی ایران نیز با هدف انجام تحقیقات تخصصی و مدیریت پروژه‌های کلان فضایی شکل گرفت و امروز خوشبختانه به تثبیت رسیده و طرح‌های مهمی را دنبال می‌کند.»

او در ادامه به اهمیت کاربرد‌های فناوری فضایی در زندگی روزمره اشاره کرد و گفت: «زندگی آینده بشر به طور قطع وابسته به فناوری‌های فضایی است. حوزه‌های سنجش از دور و مخابرات فضایی دو شاخه کلیدی هستند که توسعه آنها در کشور ضروری است. بسیاری از چالش‌های فعلی، مانند بحران آب، مدیریت منابع، پایش محصولات استراتژیک کشاورزی و حتی کنترل ترافیک و حمل‌ونقل، بدون استفاده از فناوری فضایی به نتیجه نخواهد رسید.»

کریمی مزرعه‌شاهی با اشاره به ضرورت حضور بخش خصوصی در توسعه این فناوری‌ها تصریح کرد: «سرعت پیشرفت در حوزه فضا، تنها با اتکا به منابع دولتی ممکن نیست. خوشبختانه در سال‌های اخیر شاهد حضور شرکت‌های خصوصی، استارتاپ‌ها و مجموعه‌های دانش‌بنیان در این حوزه هستیم که موفق به تولید محصولات فناورانه و حتی صادرات آن شده‌اند. این مسیر، همان الگویی است که در کشور‌های پیشرو مانند چین نیز دنبال شده است.»

وی با اشاره به اهمیت «اقتصاد فضا» در سطح جهانی گفت: «امروزه ثروتمندترین شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران دنیا بخش قابل توجهی از سرمایه خود را در حوزه فناوری‌های فضایی متمرکز کرده‌اند، چرا که این بخش یکی از سودآورترین و آینده‌دارترین صنایع جهان محسوب می‌شود.»

او تأکید کرد: «در کشور ما نیز باید به دو نکته اساسی توجه شود؛ نخست، بهره‌گیری از فناوری فضایی برای مدیریت بحران‌های ملی مانند آب، انرژی و امنیت غذایی؛ و دوم، تقویت نقش بخش خصوصی در توسعه این فناوری‌ها. دولت به‌تنهایی نمی‌تواند این مسیر را طی کند و این جوانان متخصص و مؤمن هستند که باید پرچم‌دار این عرصه باشند.»