گفت‌وگو|

پارس جنوبی؛ ریه اقتصاد ایران/ هزینه سنگین تعلل در فشارافزایی پارس جنوبی

در عمق هزار متری خلیج فارس، میان مرز‌های ایران و قطر، بزرگ‌ترین میدان گازی جهان آرام گرفته است؛ پارس جنوبی، قلب تپنده گاز ایران که حالا صدای تپش آن کم‌جان‌تر از همیشه به گوش می‌رسد.

کد خبر: ۱۳۱۴۱۹۴

سه‌شنبه - ۱۵ مهر ۱۴۰۴ / October 07, 2025

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، ایران طی دو دهه گذشته بخش عمده‌ای از گاز مصرفی خود را از این میدان برداشت کرده، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که دوران طلایی پارس جنوبی رو به پایان است و بدون اجرای فوری پروژه فشارافزایی، تولید گاز کشور با سقوطی بی‌سابقه مواجه می‌شود.

امین مرادی، کارشناس انرژی در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو گفت: طبق ارزیابی‌های شرکت نفت و گاز پارس، از سال ۱۴۰۶ افت طبیعی فشار در لایه‌های گازی پارس جنوبی آغاز می‌شود و اگر پروژه فشارافزایی تا پیش از آن اجرا نشود، هر سال حدود ۲۸ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید روزانه گاز کشور کاسته خواهد شد.

او افزود: تداوم این وضعیت تا سال ۱۴۱۵ می‌تواند تولید گاز ایران را تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش دهد؛ رقمی معادل یک‌سوم کل گاز کشور.

به گفته مرادی، برای هر میلیون مترمکعب گاز تولیدنشده، کشور حدود ۲۰۰ هزار دلار درآمد بالقوه از دست می‌دهد. او تاکید کرد: در صورت بی‌توجهی به پروژه فشارافزایی، ایران سالانه بیش از ۱۰ میلیارد دلار عدم‌النفع مستقیم متحمل می‌شود؛ یعنی دقیقاً به اندازه هزینه‌ای که برای اجرای همین پروژه نیاز است.

این کارشناس حوزه انرژی یادآور شد: با اینکه بیش از شش ماه از امضای قرارداد فشارافزایی با حضور رئیس‌جمهور می‌گذرد، هنوز مجوز شورای اقتصاد برای آغاز رسمی پروژه صادر نشده است. اختلاف‌نظر‌ها بر سر نحوه اجرا، یعنی دریایی یا خشکی، و نحوه تأمین مالی، پروژه را در حالت تعلیق نگه داشته است.

در حالی که ایران هنوز درگیر مجوزهاست، قطر در سمت دیگر میدان چهار هاب فشارافزایی را به‌صورت هم‌زمان فعال کرده و هاب نخست آن با ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی در آستانه بهره‌برداری است.

مرادی درباره تأمین مالی پروژه نیز گفت: صندوق توسعه ملی هنوز مجوز برداشت منابع را صادر نکرده و موضع مشخصی در قبال ورود به پروژه ندارد. این در حالی است که استفاده از منابع داخلی می‌تواند روند کار را سرعت دهد و از اتلاف میلیارد‌ها دلار جلوگیری کند.

پارس جنوبی فقط یک میدان گازی نیست؛ ریه اقتصادی ایران است. هر روز تأخیر در اجرای طرح فشارافزایی، یعنی از دست رفتن میلیون‌ها دلار، کاهش سهم ایران از میدان مشترک و افزایش خطر ناترازی گاز در زمستان‌های آینده.

در حالی که قطر با سرعت در حال بلعیدن سهم بیشتری از این میدان مشترک است، ایران هنوز پشت در‌های بسته مجوز‌ها منتظر مانده است.

امین مرادی در پایان گفت: اگر امروز تصمیم گرفته نشود، فردا دیگر فشاری برای افزایش باقی نخواهد ماند.