گزارش|

نگاهی به بزرگ‌ترین عملیات‌های جاسوسی و نظامی شکست‌خورده آمریکا در ایران/ از طوفان طبس تا تسخیر جانور قندهار

با نگاهی تهدیدشناسانه به اقدامات آمریکا علیه ایران متوجه یک خط عملیاتی مداوم برای ضربه زدن به ایران می‌شویم. اقداماتی که دخالت مستقیم نظامی در طبس تا تروریسم سایبری (استاکس‌نت) و جاسوسی فناورانه با پیشرفته‌ترین پهپاد‌ها (RQ-۱۷۰) را در بر گرفته، اما هر بار با شکستی خفت‌بار برای قدرت متجاوز آمریکا و نمایشی از اقتدار اطلاعاتی و دفاعی ایران همراه شده است.

کد خبر: ۱۳۱۴۳۰۰

دوشنبه - ۱۲ آبان ۱۴۰۴ / November 03, 2025

به گزارش خبرنگار حوزه امنیت دفاعی خبرگزاری دانشجو ؛ تاریخ تقابل جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا پس از انقلاب اسلامی، مملو از تلاش‌های خصمانه و مستمر واشنگتن برای براندازی، خرابکاری و تضعیف نظام نوپای ایران بوده است.

این سیاست متجاوزانه که در قالب‌های گوناگون از جمله کودتای نظامی، تروریسم سایبری، جاسوسی فناورانه و فشار اقتصادی اعمال شده، با مجموعه‌ای از شکست‌های خفت‌بار و استراتژیک برای آمریکا همراه بوده است.

این ناکامی‌ها نه تنها اقتدار اطلاعاتی و نظامی ایران را به نمایش گذاشته، بلکه هیمنه پوشالی قدرت آمریکا را در برابر اراده یک ملت به چالش کشیده است.

در ادامه، به برجسته‌ترین نمونه‌های این شکست‌ها که هر یک نقطه عطفی در تاریخ تقابل دو کشور محسوب می‌شوند، می‌پردازیم:

۱. طوفان شن و زمینگیری تکاوران آمریکایی، حضرت امام: شن ها مامور خدا بودند

شاید هیچ رویدادی به اندازه شکست عملیات «پنجه عقاب» در صحرای طبس در اردیبهشت ۱۳۵۹، نماد استیصال و غرور شکست‌خورده دولت آمریکا نباشد. این عملیات که با هدف آزادسازی جاسوسان آمریکایی بازداشت شده در لانه جاسوسی طراحی شده بود، قرار بود نمایشی از قدرت نظامی آمریکا باشد، اما به یک فاجعه تمام‌عیار و تحقیر بین‌المللی برای دولت جیمی کارتر تبدیل شد.

نیروهای ویژه دلتا فورس با پیچیده‌ترین تجهیزات نظامی و با پشتیبانی ده‌ها هواپیما و بالگرد، به صورت مخفیانه وارد خاک ایران شدند تا در نهایت به تهران یورش ببرند. با این حال، در همان نقطه آغازین عملیات در یک فرودگاه دورافتاده در نزدیکی طبس، غرور آمریکایی‌ها با اراده الهی و طوفان شن روبرو شد.

طوفان شنی بی‌سابقه، دید خلبانان را مختل کرد و منجر به از کار افتادن چندین بالگرد و در نهایت برخورد یک هواپیمای C130 با یک بالگرد سیکورسکی شد. این حادثه به مرگ هشت نظامی آمریکایی و آتش گرفتن چندین فروند هواگرد انجامید و کارتر را مجبور به صدور دستور لغو عملیات و عقب‌نشینی شرم‌آور کرد.

آنچه از این عملیات بر جای ماند، لاشه‌های سوخته هواگردها و اسناد محرمانه و تجهیزات پیشرفته‌ای بود که به دست ایران افتاد و به نمادی از شکست ابدی متجاوزان در برابر ایمان و قدرت الهی تبدیل شد.

حضرت امام خمینی( ره) در سخنانی راجع به نقش امداد الهی در شکست متجاوزین به خاک مقدس ایران اسلامی فرمودند:

نباید بیدار بشوند آنهایی که توجه به معنویات ندارند و به این غیب ایمان نیاورده‌اند؟ نباید بیدار بشوند؟ کی این هلیکوپترهای آقای کارتر را که می‌خواستند به ایران بیایند ساقط کرد؟ ما ساقط کردیم؟ شنها ساقط کردند، شنها مأمور خدا بودند، باد مأمور خداست، قوم عاد را باد از بین برد. این باد مأمور خداست، این شنها همه مأمورند. تجربه بکنند باز.

۲. عملیات مرلین، تهدیدی که فرصت رشد شد

در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، سازمان سیا در اقدامی مستکبرانه وتروریستی، عملیاتی به نام «مرلین» را برای خرابکاری در برنامه هسته‌ای ایران طراحی کرد. طبق طرحی که توسط «جیمز رایزن»، روزنامه‌نگار مشهور آمریکایی در کتاب «دولت جنگ» فاش شد، سیا قصد داشت از طریق یک رابط روسی، نقشه‌های ناقص و دستکاری‌شده‌ از تجهیزات هسته ای را به دست دانشمندان ایرانی برساند تا با ایجاد انحراف فنی، برنامه هسته‌ای ایران را به تعویق انداخته یا به کلی نابود کند.

اما این طرح فریبکارانه با هوشیاری و تخصص دستگاه اطلاعاتی و دانشمندان ایرانی به یک شکست اطلاعاتی بزرگ برای آمریکا تبدیل شد. ایران نه تنها به سرعت نقص‌های عمدی موجود در طرح را شناسایی کرد، بلکه با تحلیل دقیق این نقشه‌ها، به اطلاعات ارزشمندی از دانش فنی تجهیزات هسته ای مذکور آمریکا دست یافت. در واقع، عملیات مرلین که قرار بود یک تله برای ایران باشد، به یک منبع اطلاعاتی گران‌بها تبدیل شد و نیات تروریستی دولت آمریکا برای هدف قرار دادن برنامه‌های صلح‌آمیز یک کشور مستقل را بار دیگر برای جهانیان آشکار ساخت.

۳. استاکس‌نت، تروریسم سایبری که به بیداری دیجیتال ایران انجامید

پیچیده‌ترین و گسترده‌ترین حمله سایبری تاریخ که با همکاری مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی طراحی و اجرا شد، ویروس استاکس‌نت بود. این بدافزار مخرب که با هدف تخریب سانتریفیوژهای غنی‌سازی اورانیوم در تاسیسات هسته‌ای نطنز ساخته شده بود، یک اعلان جنگ دیجیتال و مصداق بارز تروریسم دولتی علیه زیرساخت‌های حیاتی ایران بود. استاکس‌نت در ابتدا توانست آسیب‌هایی جزئی به بخشی از سانتریفیوژها وارد کند و برای مدتی کوتاه، روند غنی‌سازی را مختل نماید.

اما این تهاجم سایبری، نتیجه‌ای معکوس برای طراحان آن به همراه داشت. متخصصان ایرانی نه تنها موفق به شناسایی، کنترل و پاک‌سازی این ویروس پیچیده شدند، بلکه با مهندسی معکوس آن، به دانش عمیقی از جنگ سایبری و روش‌های تهاجمی دشمن دست یافتند. حمله استاکس‌نت به مثابه یک زنگ بیدارباش عمل کرد و موجب شد ایران سرمایه‌گذاری عظیمی بر روی توانمندی‌های پدافند سایبری و ایجاد ارتش سایبری خود انجام دهد. این حمله، ایران را از یک کشور هدف در جنگ سایبری، به یکی از قدرت‌های نوظهور و تاثیرگذار در این عرصه تبدیل کرد؛ بومرنگی که با قدرت به سمت پرتاب‌کنندگانش بازگشت.

۴. شکار جانور قندهار، تسلیم پیشرفته ترین تکنولوژی جاسوسی به ایران

در آذرماه ۱۳۹۰، جهان شاهد یکی از شگفت‌انگیزترین نمایش‌های قدرت فناورانه و جنگ الکترونیک ایران بود. پهپاد فوق پیشرفته و رادارگریز RQ170 Sentinel، ملقب به «جانور قندهار» که نماد اوج تکنولوژی جاسوسی آمریکا محسوب می‌شد، در حال پرواز بر فراز حریم هوایی شرق ایران و جاسوسی از مراکز حساس کشور بود. این پرنده بدون سرنشین که در عملیات  بن لادن نیز به کار رفته بود، از سوی پنتاگون به عنوان یک سرمایه اطلاعاتی غیرقابل شکار شناخته می‌شد.

اما متخصصان جنگ الکترونیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در اقدامی بی‌نظیر، کنترل این پهپاد را از دست اپراتورهای آمریکایی خارج کرده و با هک کردن سیستم هدایت آن، این غول نامرئی را با کمترین آسیب در خاک ایران به زمین نشاندند.

این رویداد یک شوک بزرگ برای جامعه نظامی و اطلاعاتی آمریکا بود. به غنیمت گرفتن سالم این پهپاد، نه تنها یک شکست خفت‌بار برای آمریکا بود، بلکه گنجینه‌ای از فناوری‌های پیشرفته را در اختیار ایران قرار داد. ایران با مهندسی معکوس این پهپاد، نه تنها به اسرار آن دست یافت، بلکه در سال‌های بعد نمونه‌های بومی آن را تولید و به نمایش گذاشت و این سیلی فناورانه را به صورت آمریکا نواخت.

۵. اسکن ایگل و دیگر غنائم، آسمان ایران، گورستان پهپادهای متجاوز

موفقیت در شکار RQ170 یک اتفاق نبود، بلکه سرآغاز فصلی جدید در تقابل پهپادی ایران و آمریکا بود. در سال‌های بعد، نیروهای مسلح ایران بارها پهپادهای متجاوز آمریکایی را که حریم هوایی و دریایی کشور را نقض می‌کردند، به زیر کشیدند یا به غنیمت گرفتند. یکی از نمونه‌های برجسته، به دام انداختن پهپاد شناسایی «اسکن ایگل» (ScanEagle) توسط نیروی دریایی سپاه بر فراز آب‌های خلیج فارس در آذرماه ۱۳۹۱ بود.

این پهپاد نیز که در حال جمع‌آوری اطلاعات بود، توسط واحدهای پدافندی و کنترل سپاه به سلامت به زمین نشانده شد و خط تولید آن نیز مدتی بعد در ایران راه‌اندازی گردید. این شکارها، از جمله سرنگونی پهپاد غول‌پیکر و گران‌قیمت «گلوبال هاوک» در سال ۱۳۹۸، این پیام روشن را به واشنگتن مخابره کرد که آسمان ایران جای امنی برای پرنده‌های جاسوس نیست و هرگونه تجاوز با پاسخی قاطع  روبرو خواهد شد.

۶. کشف و اخطار به زیردریایی متجاوز، حتی در کف اقیانوس هم امن نیستید!

برتری نیروی دریایی آمریکا همواره بر پایه توانایی عملیات پنهانی زیردریایی‌های اتمی خود استوار بوده است. با این حال، نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بارها این برتری را به چالش کشیده است. در یکی از موارد قابل توجه در فروردین ۱۴۰۲، نیروی دریایی ارتش موفق به شناسایی، رهگیری و وادار کردن زیردریایی اتمی «یو‌اس‌اس فلوریدا» (USS Florida) در هنگام عبور مخفیانه از تنگه هرمز شد. این زیردریایی مجبور شد برای عبور از تنگه به سطح آب بیاید وتحت کنترل و  فرمان نیروهای مدافع ایران جا به جا شود.

{$sepehr_media_3063769_700_400}

گزارش صداسیما از رهگیری زیردریایی فلوریدا و توضیحات فرمانده نداجا

این اقدام که نشان‌دهنده توانایی بالای ایران در عملیات ضدزیردریایی (ASW) و تسلط اطلاعاتی بر شاهرگ حیاتی انرژی جهان است، سیلی محکمی بر چهره قدرت دریایی آمریکا بود و نشان داد که حتی در اعماق آب‌های خلیج فارس نیز هیچ تحرک متجاوزانه‌ای از چشمان تیزبین نیروهای مسلح ایران پنهان نمی‌ماند.

این شش نمونه، تنها بخشی از فهرست بلندبالای اقدامات ددمنشانه آمریکا در برابر ایران است؛ اقداماتی که بی پاسخ نماندند و نیروهای مسلح ایران با رصد اطلاعاتی دقیق و هوشمند، تا حد امکان جلوی اجرایی شدن نقشه های شوم تروریستی آمریکا را گرفتند.