رئیس دانشگاه تهران در سمینار مدیریت تنش آبی:

بسیاری از سفره‌های زیرزمینی آب را از دست داده‌ایم / توسعه شهری تهران باید فوراً متوقف شود

رئیس دانشگاه تهران معتقد است که میانگین بارش کشور به‌شدت کاهش یافته، مخازن افت شدید داشته‌اند و بسیاری از سفره‌های زیرزمینی را از دست داده‌ایم.

کد خبر: ۱۳۱۵۲۱۳

پنجشنبه - ۱۷ مهر ۱۴۰۴ / October 09, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، سمینار «مدیریت تنش آبی، درس‌آموخته‌ها و راهبردهای نوین» روز سه‌شنبه ۱۶ مهرماه ۱۴۰۴ با حضور محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، جمعی از استادان متخصص و مسئولان حوزه آب در سازمان آب و فاضلاب استان تهران برگزار شد.

در این نشست، رئیس دانشگاه تهران با اشاره به حضور غیرمنتظره رئیس‌جمهور در گردهمایی رؤسای دانشگاه‌های برتر در دانشگاه تهران، گفت: «در آن جلسه، گزارشی اجمالی از عمق نگرانی درباره وضعیت آب کشور ارائه کردیم و ایشان از ما خواستند که در هیأت دولت و جلسات وزرای مربوط شرکت کنیم. امروز بحث رفع چالش منابع آب، گفتمان غالب دولت و نظام است.»

وی همکاری دیرینه دانشگاه تهران با دستگاه‌های اجرایی را یادآور شد و افزود: «اهمیت موضوع و حمایت و اصرار دولت از این موضوع، بی‌نظیر بوده است.»

استاد دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، وضعیت آبی کنونی را سخت‌ترین شرایط در کشور و به‌ویژه استان تهران خواند و تاکید کرد: «این تهدید، یک فرصت بزرگ است، زیرا محدودیت‌های گذشته برای بیان صریح حقایق وجود ندارد. باید با صراحت اعلام کنیم که میانگین بارش کشور به‌شدت کاهش یافته، مخازن افت شدید داشته‌اند و بسیاری از سفره‌های زیرزمینی را از دست داده‌ایم. شاهد فرونشست‌های نقطه‌ای ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متری در تهران و کرج هستیم.»

وی با بیان اینکه خشکسالی استمرار پیدا کرده و ثابت شده است، هشدار داد: «اگر اقدامی نکنیم، در آینده نزدیک با تصمیمات سخت و سخت‌تری روبرو خواهیم بود. اگر امسال مجبور به محدودیت‌های گسترده نشدیم، سال آینده چنین شرایطی نخواهد داشت.»

لزوم تغییر پارادایم؛ از مدیریت عرضه به مدیریت تقاضا

رئیس دانشگاه تهران با انتقاد از «مدیریت عرضه» در طول سال‌های گذشته، بر ضرورت «تغییر پارادایم» و حرکت به سمت «مدیریت تقاضا» تاکید کرد.

وی با اشاره به توسعه شهری بی‌ضابطه گفت: «ظرفیت شهر تهران، حداکثر برای ۶ تا ۷ میلیون نفر پیش‌بینی شده بود، اما اکنون حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون نفر جمعیت دارد. دیگر بین تهران و کرج منطقه غیرمسکونی نداریم. مسئولان باید اعلام کنند که مگر حداکثر ظرفیت منابع آبی ما چیست؟»

امید در ادامه راهبردهایی را برای مقابله با بحران آب ارائه کرد و گفت: «مدیریت تقاضا باید در عرصه اجرا و مصرف‌کننده هوشمند شود و این امر نیازمند الگوسازی است. به شدت معتقد به اجرای تعرفه‌های پلکانی واقعی هستم و زمان اعلام آن فرا رسیده است. برای گفتمان‌سازی و ترویج الگوی درست مصرف، نیاز به کمپین‌های رسانه‌ای داریم و دانشگاه تهران با تمام توان رسانه‌ای خود آماده کمک به موضوع است.»

رئیس دانشگاه در ادامه افزود: «نوسازی زیرساخت‌ها و شهر هوشمند باید اجرا شود. حکمرانی هوشمند باید یکپارچه عمل کند. اینکه آب را مجبور کنیم هرجا توسعه پیدا می‌کنیم دنبال ما بیاید، هوشمندانه نیست. ظرفیت کشاورزی باید بر اساس میزان آب تنظیم شود و شاید نیاز به کاهش حداقل ۳۰ درصدی سطح زیر کشت داشته باشیم.»

وی همچنین بر کنترل رشد جمعیت در تهران تاکید کرد و گفت: «ما نمی‌توانیم جمعیت را کاهش دهیم، اما می‌توانیم جلوی رشد آن را بگیریم.»

استاد دانشکدگان کشاورزی تصریح کرد: «باید به شدت راهکارهای کاذب مانند شیرین‌کردن آب دریا یا استفاده از آب‌های ژرف برای توسعه شهری بیشتر اجتناب کرد، چون کاملاً اشتباه است. سازمان آب باید اعلام کند دیگر نمی‌تواند جوابگوی توسعه شهری باشد.»

رئیس دانشگاه تهران در پایان با هشدار درباره تکرار ماجرای دریاچه ارومیه در سایر نقاط کشور، اعلام کرد: «به نمایندگی از دانشگاه‌های سطح یک کشور، در موضوع آب اعلام آمادگی می‌کنیم. دانشگاه تهران با داشتن استادان برجسته، مؤسسه آب و گروه‌های تحقیقاتی، آماده کمک به کشور است.»

گزارش اقدامات و وضعیت از سوی آبفای تهران

در ادامه این سمینار، محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، با اشاره به برگزاری دیرهنگام چنین جلساتی، بر ضرورت تلفیق علم و عمل برای حل مشکل تاکید کرد.

وی با بیان اینکه سال گذشته، بدترین سال از نظر بارندگی بوده و بدترین خشکسالی در سال‌های ۱۴۰۳-۱۴۰۴ رخ داده است، گفت: «آب در کشور ما به یک کالای امنیتی تبدیل شده است.»

مدیرعامل آبفای تهران به اقدامات انجام‌شده از جمله بهسازی چاه‌ها، هوشمندسازی، بهبود مدیریت مصرف و نوسازی شبکه اشاره کرد و افزود: «رویکرد امسال ما، مدیریت مصرف است. هدف ما افزایش تعرفه نیست، بلکه بهینه‌سازی مصرف و جریمه متخلفان است.»

وی از کاهش ۱۲ میلیون مترمکعبی هدررفت آب در شش ماه گذشته، از طریق کاهش فشار و نیز کاهش ۶۶ میلیون مترمکعبی آب توزیع‌شده در شبکه نسبت به سال قبل خبر داد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در پایان هرگونه بارگذاری جدید جمعیتی در شهر تهران را غیرکارشناسی خواند و تاکید کرد: «جمعیت موجود نیز باید مصرف خود را کاهش دهد.»