گزارش|

همایش سرمایه گذاری در خراسان شمالی؛ کار نمایشی یا توسعه زیرساخت‌ها؟

همایش فرصت های سرمایه گذاری در خراسان شمالی که با کمبود گسترده امکانات دست و پنجه نرم می کند، بیش از آن که به جذب سرمایه گذار منجر شود، رزومه ای برای مسئولان مرتبط بود.

کد خبر: ۱۳۱۸۶۱۵

جمعه - ۲۵ مهر ۱۴۰۴ / October 17, 2025

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو؛ خراسان شمالی به عنوان یکی از استان‌های کمتر توسعه یافته و یا به عبارتی محروم کشور، مشکلات فراوان اقتصادی، فرهنگی، زیرساختی و ... را با خود همراه می‌بیند؛ مشکلاتی که هر کدام نیازمند عزمی جدی از سوی مدیران استانی و ملی برای حلش است.

خراسان شمالی، استانی که در بسیاری از شاخص‌ها جزو استان‌های رتبه آخر کشور است، سال به سال بیشتر به وادی عدم توسعه و پیشرفت می‌رود؛ زیرا که در نبود سایه زیرساخت ها، استان‌های دیگر گوی سبقت پیشرفت را به راحتی می‌ربایند و بعید است این استان محروم بتواند گام رو به جلویی بردارد.

در عین حال سرمایه گذاری بخش خصوصی همواره یکی از راه‌های توسعه‌ای محسوب می‌شود؛ فارغ از پاسخ به این پرسش که چرا سرمایه گذار باید به سرمایه گذاری در خراسان شمالی در رقابت با استان‌های پردرآمد غبت کند، کمبود امکانات زیرساختی از جمله جاده، پرواز‌های منظم، خطوط ریلی و بسیاری از مسائل دیگر راه را برای سرمایه گذاری در این استان دشوار می‌کند.

همایشی پر زرق و برق برای جذب سرمایه گذاران

بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی پس از قبول مسئولیت، یکی از اهداف اساسی خود را صدور مجوز‌های بی نام در سطح استان معرفی کرد تا مقدمات سرمایه گذاری و رونق اقتصادی خراسان شمالی را محقق سازد.

پس از گذشت ماه‌ها و به قول مسئولان ساعت‌ها کار کارشناسی و بررسی‌های فنی و صدور استعلام‌های مختلف، بالاخره ۱۱۹ مجوز بی نام آماده رونمایی شد.

در همین راستا همایش فرصت‌های سرمایه گذاری خراسان شمالی با تبلیغات گسترده استانی و ملی، ۱۴ مهر ماه با محوریت اتاق بازرگانی بجنورد برگزار شد؛ همایشی که بیش از مسائل تخصصی، هزینه‌های گزاف اجرای آن به چشم می‌آمد.

نگاهی گذرا به آنچه در همایش روی داد

بسیاری از کارشناسان و سرمایه گذاران معتقد بودند فرصت‌های سرمایه گذاری می‌بایست پیش از اجرای این همایش به دست سرمایه گذاران می‌رسید تا آن‌ها بتوانند با مطالعه و آگاهی پا به بجنورد بگذارند؛ در غیر این صورت سفر سرمایه گذاران داخلی و خارجی به استان بیشتر شبیه به یک سفر تفریحی با طعم حضور در جلساتی است که از چیستی آن خبری در دسترس نیست.

با این تفاسیر هیچ یکی از فرصت‌های سرمایه گذاری پیش از همایش منتشر نشد و در روز اجرای این برنامه به معرض نمایش درآمد؛ در روزی بسیار شلوغ که مشخص نشد سرمایه گذاران چطور باید از مفاد این فرصت‌ها آگاه شوند و در برنامه‌ای که اغلب مدیران استانی حضور دارند، سنگ بنای چند سرمایه گذاری گذاشته شود.

در هر حال ۲۴۰ فرصت سرمایه‌گذاری خراسان‌شمالی با حضور «محمدجعفر قائم‌پناه»، معاون اجرایی رییس‌جمهور رونمایی و به سرمایه‌گذاران بخش خصوصی معرفی شد. این ۲۴۰ فرصت سرمایه‌گذاری شامل ۱۱۹ طرح با مجوز بی‌نام بود که تمامی استعلام‌های لازم برای آنها دریافت شده و آماده انتقال به نام سرمایه‌گذاران است.

طبق گفته مسئولان مجموع میزان سرمایه‌پذیری این طرح‌ها ۱۳ همت است و برای تسهیل سرمایه‌گذاری، ۲۵۰ هکتار زمین اختصاص یافته است. علاوه بر این، برای سرعت بخشیدن به اجرای طرح‌ها، ۳۰ درصد منابع تسهیلاتی مصوب رییس‌جمهور به این مجوز‌های بی‌نام اختصاص خواهد یافت.

بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی در این همایش گفت: فضای امن اقتصادی باید فراهم شود تا سرمایه‌گذاران رغبت ورود به استان داشته باشند و از مهاجرت جلوگیری شود. برای این منظور، پیوند عمیق با دانشگاه‌ها، مراکز آموزش و پرورش، بخش خصوصی و فعالان اقتصادی ضروری است.

{$sepehr_key_2743}

نوری به مشکلات بخش کشاورزی و معدن اشاره کرد و گفت: خام‌فروشی و نبود زنجیره ارزش و صنایع تبدیلی، کار را دشوار کرده است. میزان استخراج در بخش معدن پایین است و باید با ایجاد ارزش افزوده، فعالیت در این حوزه‌ها را توسعه دهیم.

استاندار بر توسعه پارک علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز تاکید کرد و افزود: فضای استان باید پویا و خلاق شود و با صدور مجوز‌های بی‌نام، عقب‌ماندگی‌های اقتصادی جبران شود. تاکنون ۱۲۰ مجوز بی‌نام آماده معرفی به سرمایه‌گذاران شده است.

وی ادامه داد: در کیف سرمایه‌گذاری استان، تمامی اطلاعات لازم برای سرمایه‌گذاران دیده شده است و خراسان‌شمالی از جایگاه حاشیه‌ای خارج خواهد شد و جایگاه خود را در کشور تثبیت می‌کند.

وعده تو خالی پرداخت تسهیلات از منابع سفر رئیس جمهور

با نگاه به مجوز‌های بی نام، بخش قابل توجهی از طرح‌ها مشمول تسهیلات می‌شوند تا آورده نقدی سرمایه گذار کاهش پیدا کند و به عبارتی جذابیت طرح‌ها افزایش یابد؛ در همین راستا تخصیص تسهیلات ۲۰ همتی سفر رئیس جمهور به خراسان شمالی به طرح‌ها پیش بینی شده است. اما این تسهیلات محقق می‌شود؟

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور کشور دی ماه ۱۴۰۳ به خراسان شمالی سفر کرد و ۲۰ هزار میلیارد تومان پرداخت تسهیلات مصوب شد. موضوعی که با گذشت بیش از ۸ ماه تقریبا صفر درصد آن محقق شده است به نحوی که این میزان تحقق صدای معاون رئیس جمهور در سفر به خراسان شمالی را نیز درآورد.

جعفر قائم پناه، در سفر چهاردهم مهر ماه خود به خراسان شمالی گفت: از ۱۹۱۱ طرح اقتصادی مصوب، ۱۰۶ طرح در دست بررسی است و هفت طرح تسهیلات دریافت کرده‌اند، اما ۳۵ طرح به ارزش ۱،۱۲۰ میلیارد تومان انصراف داده‌اند.

وی افزود: تاکنون ۴.۸ همت تسهیلات به بانک‌ها معرفی شده و هدف دولت تخصیص صد درصدی این منابع است. در صورت محدودیت منابع بانکی، باید از شیوه‌های دیگر برای تأمین مالی استفاده شود.

در شرایطی که با گذشت هشت ماه تنها هفت طرح موفق به اخذ تسهیلات شده‌اند، شاید حواله دادن طرح‌های سرمایه گذاری بی نام به این اعتبارات، اندکی غیر واقعی به نظر برسد.

نگاهی به مجوزها/ برخی طرح‌ها مدت‌هاست در انتظار هستند

برای ۱۱۹ مجوز بی‌نام، ۹ دستگاه اجرایی استان همکاری کرده‌اند. اداره کل صنعت، معدن و تجارت با ۳۰ مورد بیشترین سهم را داشته و اداره کل جهاد کشاورزی ۲۷ مجوز صادر کرده است.

همچنین شهرداری‌ها ۲۰ مجوز، پارک علم و فناوری ۱۹ مجوز و اداره کل میراث فرهنگی ۱۵ مجوز بی‌نام سرمایه‌گذاری در استان ارائه کرده‌اند.

اجماع حدود ۱۲۰ طرح دارای مجوز بی نام در استان کوچکی همچون خراسان شمالی یقینا می‌تواند برخی سرمایه گذاران را به بررسی آن‌ها وادار کند، اما به نظر می‌رسد مشکل فراتر از این موضوعات است. آیا پیش از این این طرح‌ها به گوش سرمایه گذاران نرسیده بود و یا موانع دیگری بر سد راه سرمایه گذاری وجود داشت؟

به عنوان یک نمونه می‌توان به یکی از طرح‌های شهرداری بجنورد، یعنی شهربازی پارک شهروند اشاره داشت؛ پروژه‌ای که شورای شهر و شهرداری بجنورد سال هاست به دنبال یافتن سرمایه گذار برای آن هستند، اما پس از گذشت مدت‌ها همچنان بدون هیچ نتیجه ملموسی رها شده است.

{$sepehr_key_2744}

این پروژه پیش از این نیز مجوز‌های لازم را داشت و بار‌ها به فراخوان گذاشته شده بود، اما هیچ گاه سرمایه گذاری برای ورود به آن اعلام آمادگی نکرد؛ طی چند ماه گذشته شورای شهر بجنورد از توافقات اولیه با برخی سرمایه گذاران خبر داده بود، اما به نظر می‌رسد با اعلام مجدد این طرح در همایش فرصت‌های سرمایه گذاری، توافقات گذشته اعلام شده را می‌بایست منتفی بدانیم.

مسیر مجوز‌های بی نام تکراری بود!

برخی رسانه‌ها ایجاد و فراخوان عمومی مجوز‌های بی نام سرمایه گذاری در خراسان شمالی را ابداعی نماینده عالی دولت چهاردهم در استان می‌دانند در حالی که این مسیر توسط استانداران پیشین نیز طی شده بود که متاسفانه نتیجه‌ای در بر نداشت.

حسین شجاعی، استاندار اسبق خراسان شمالی نیز تاکید ویژه بر مجوز‌های بی نام داشت و در شهریور ۱۴۰۰ سامانه انتقال آنی مجوز‌های بی نام خراسان شمالی متشکل از ۸۶ طرح رونمایی شد.

شجاعی در آن مراسم اظهار داشت: با این کار هیچ یک از فرایند‌های زمانبر و پیچیده اداری تکرار نخواهد شد و کافی است سرمایه‌گذار و متقاضی مراجعه کنند تا پس از احراز صلاحیت، جواز صادر شده به آنها واگذار شود.

وی عنوان کرد: این سامانه متشکل از ۸۶ طرح سرمایه گذاری در حوزه‌های مختلف کشاورزی، گردشگری، صنعت، خدمات و انرژی‌های تجدیدپذیر در استان شناسایی شده و مجوز‌های آن آماده ارائه به بخش خصوصی برای سرمایه گذاری است.

تجربه نشان می‌دهد صدور چند مجوز و برگزاری همایش‌های میلیاردی اثر خاصی در اقتصاد نخواهد داشت؛ آن هم در استانی همچون خراسان شمالی که سرمایه گذاران به دلایل بسیار مختلف تمایلی بر حضور در آن ندارند.

در این شرایط به جای برگزاری این همایش ها، بهتر است مسئولان ادارات مختلف با رهبری استاندار، وارد یک کار میدانی اثرگذار شده و از طریق ایجاد ارتباطات مداوم با سرمایه گذاران مطرح و غیر سرشناس، آنان را برای حضور در استان اقناع کنند؛ در غیر این صورت با برگزاری چند همایش و انجام چند سخنرانی، خراسان شمالی به هدف خود نخواهد رسید.