تدوین آیین‌نامه شناسه‌گذاری محصولات کشاورزی از مبدأ مزرعه

رئیس سازمان غذا و دارو با بیان این که نظارت بر محصولات غذایی باید از مزرعه تا سفره انجام شود، گفت: آیین نامه شناسه‌گذاری محصولات کشاورزی از مزرعه در دولت تدوین شده و امیدواریم با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، بتوانیم نظارت خود را افزایش دهیم.

کد خبر: ۱۳۱۹۲۱۶

شنبه - ۲۶ مهر ۱۴۰۴ / October 18, 2025

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، مهدی پیرصالحی امروز در همایش روز جهانی غذا که در دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، اظهار کرد: در بحث تأمین غذا با دو مقوله مواجهیم، یکی امنیت غذایی؛ یعنی دسترسی مردم به غذای کافی و غذایی که بتواند کالری مورد نیاز روزانه آن‌ها را تأمین کند. دوم، ایمنی یا سلامت غذا؛ یعنی اطمینان از اینکه غذای در دسترس، سالم و بدون ضرر باشد. هر دوی این موارد اهمیت فراوانی دارند و باید همزمان رعایت شوند تا جامعه‌ای سالم داشته باشیم. اگر نتوانیم غذای سالم را به مردم برسانیم، حتی با وجود دسترسی به غذا، امنیت غذایی نیز تأثیرگذار نخواهد بود و خود می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی شود.

وی افزود: سلامت غذا مفهومی فراتر از بهداشت غذا دارد. نظارت‌های سازمان غذا و دارو بر اساس استانداردهایی انجام می‌شود که در این حوزه تدوین شده است. شرکت‌ها و تولیدکنندگان باید این استانداردها را رعایت کنند تا بتوانند پروانه تولید از سازمان غذا و دارو دریافت کنند اما باید توجه داشت که هر محصولی که پروانه دریافت می‌کند، الزاماً محصولی مفید یا سالم برای مردم نیست. ما در حوزه‌هایی چون تولید روغن، چربی، نمک و میزان شکر، استانداردهایی داریم، اما بسیاری از محصولات دارای مجوز، از نظر سلامت تغذیه‌ای و ارزش غذایی مناسب نیستند. بنابراین لازم است در کنار نظارت، بر فرهنگ تغذیه صحیح و آگاهی مردم از مصرف غذای سالم نیز تأکید شود تا سلامت جامعه ارتقا یابد.

پیرصالحی با بیان اینکه در سال‌های اخیر، صنایع دارویی و غذایی کشور تلاش‌های فناورانه و نوآورانه قابل توجهی داشته‌اند، تصریح کرد: امروز ما در هر دو حوزه، شرکت‌ها و برندهای معتبری داریم که چه در داخل کشور و چه در بازارهای بین‌المللی، عملکرد موفقی از خود نشان داده‌اند. این برندها در سفره بسیاری از خانواده‌های ایرانی حضور دارند و در کشورهای همسایه نیز صادرات موفقی داشته‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری‌های خوبی در حوزه غذا و صنایع دانش‌بنیان انجام شده و همه در تلاش‌اند تا نام ایران را بلندآوازه کنند.

رئیس سازمان غذا و دارو با بیان اینکه شعاری که همواره در حوزه غذا مطرح بوده، این است که نظارت باید از مزرعه تا سفره انجام شود، توضیح داد: نظارت‌های مقطعی پاسخگو نیستند. ما باید بدانیم غذایی که به دست مردم می‌رسد، در کدام مزرعه و با چه نوع کود، سم و شرایطی تولید شده است؛ همچنین شرایط نگهداری، حمل و نقل و فرآوری آن باید مشخص و قابل رهگیری باشد. متأسفانه، این زنجیره نظارتی از مزرعه تا سفره هنوز در کشور ما کامل نیست. با وجود اینکه سال‌هاست در سازمان غذا و دارو اندازه‌گیری میزان سموم و آلاینده‌ها انجام می‌شود، اما باتوجه به اینکه محصولات از ابتدا شناسنامه‌دار نیستند، در صورت بروز مشکل، امکان پیگیری کامل و فراخوان (ریکال) محصول مانند دارو وجود ندارد و اغلب تنها به اخطار و اطلاع‌رسانی بسنده می‌شود.

پیرصالحی ادامه داد: خوشبختانه، در قانون برنامه توسعه کشور، موضوع شناسه‌گذاری محصولات کشاورزی از مزرعه پیش‌بینی شده و آیین‌نامه آن نیز در دولت تدوین شده است. امیدواریم با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، بتوانیم نظارت خود را از مبدا تولید در مزرعه آغاز کنیم تا اطمینان بیشتری از سلامت غذا حاصل شود. از سوی دیگر، لازم است سامانه‌های هوشمند پایش و نظارت ایجاد شود و تصمیم‌گیری‌ها داده‌محور باشند؛ چه در صدور پروانه‌ها و چه در فرایند نظارت. باید به سمت روش‌های نوین و استفاده از هوش مصنوعی حرکت کنیم، زیرا با گستردگی جغرافیایی کشور و جمعیت بالا، تعداد ناظران انسانی کافی نیست و بدون فناوری‌های نوین، نظارت مؤثر ممکن نخواهد بود.

وی با تأکید بر این که در حوزه سلامت و ایمنی غذا، همکاری بین‌بخشی ضروری است، خاطرنشان کرد: به همین دلیل، حاکمیت شورای عالی سلامت و امنیت غذایی را برای ایجاد هماهنگی میان تمام نهادهای مؤثر در این حوزه تشکیل داده است. همه دستگاه‌هایی که می‌توانند در این زمینه نقش‌آفرین باشند، باید در این شورا فعال و هم‌افزا باشند تا غذای سالم به دست مردم برسد.

پیرصالحی با اشاره به این که حمایت از تولید داخلی نقشی اساسی در تأمین امنیت و سلامت غذایی کشور داشته است، یادآور شد: نمونه روشن آن را در جنگ 12 روزه اخیر مشاهده کردیم؛ زمانی که کشور ناگهان مورد حمله قرار گرفت و جابجایی گسترده جمعیت بین شهرها انجام شد. نگرانی‌هایی درباره کمبود غذا در برخی استان‌ها وجود داشت، اما علیرغم شرایط بحرانی، در همه نقاط کشور غذای کافی و ایمن در دسترس مردم بود. این نشان‌دهنده توان بالای تولید داخلی است که در سخت‌ترین شرایط نیز فعالیت خود را متوقف نکرد، بلکه تولیداتش را افزایش داد تا مردم دچار کمبود و نگرانی نشوند.

معاون غذا و داروی وزیر بهداشت با تأکید بر این که غذای سالم، انسان سالم می‌سازد و انسان سالم، جامعه‌ای سالم و کشوری قدرتمند و پایدار به ارمغان می‌آورد، گفت: باید نقش غذا را در سلامت جامعه بسیار جدی بگیریم. اگر از سلامت در حوزه غذا غافل شویم، ناچار خواهیم بود هزینه‌های گزافی را در حوزه درمان بپردازیم. هزینه‌های درمان بسیار سنگین‌تر از هزینه‌های تغذیه است.