پایداری ذخایر ژنتیکی و اکوسیستم‌های دریایی با کمک هوش مصنوعی تضمین می شود

رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، با اشاره به ورود فناوری هوش مصنوعی به عرصه آبزی‌پروری گفت: به‌عنوان بازوی علمی وزارت جهاد کشاورزی، مأموریت داریم از طریق داده‌محوری و الگوسازی هوشمند، پایداری ذخایر ژنتیکی و اکوسیستم‌های دریایی را تضمین کنیم.

کد خبر: ۱۳۲۰۸۲۴

سه‌شنبه - ۲۹ مهر ۱۴۰۴ / October 21, 2025

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، با اشاره به ورود فناوری هوش مصنوعی به عرصه آبزی‌پروری گفت: به‌عنوان بازوی علمی وزارت جهاد کشاورزی، مأموریت داریم از طریق داده‌محوری و الگوسازی هوشمند، پایداری ذخایر ژنتیکی و اکوسیستم‌های دریایی را تضمین کنیم.
محمدصدیق مرتضوی رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور با اشاره به سابقه بیش از یک قرن فعالیت این مؤسسه گفت: مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بیش از 107 سال است که در حوزه پژوهش‌های کاربردی به‌منظور تأمین امنیت غذایی پایدار فعالیت می‌کند.

وی با تأکید بر نقش کلیدی این مؤسسه در پایش ذخایر آبزیان افزود: رصد و مدیریت ذخایر ژنتیکی دریاها یکی از وظایف اصلی مؤسسه است تا پایداری ذخایر و توازن اکوسیستم‌های دریایی حفظ شود.

به گفته مرتضوی، اکوسیستم‌های آبی باید به‌گونه‌ای مدیریت شوند که توانایی احیای طبیعی خود را داشته باشند.

رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور با اشاره به رویکرد جهانی در حوزه آبزیان تصریح کرد: در سطح بین‌المللی، جهت‌گیری از صید بی‌رویه به سمت توسعه آبزی‌پروری و تولید پایدار تغییر کرده است. در همین راستا، پژوهش‌های این مؤسسه بر افزایش راندمان تولید در آبزی‌پروری متمرکز است.

وی با بیان اینکه پهنه‌های آبی کشور از توزیع نامتوازن رنج می‌برند، اظهار داشت: کاهش ذخایر ژنتیکی، آلودگی‌های زیستی و ناهماهنگی در بهره‌برداری از منابع آبی از جمله چالش‌های این حوزه است و بخشی از فعالیت‌های تحقیقاتی مؤسسه به رفع این مشکلات اختصاص دارد.

مرتضوی تأکید کرد: یافته‌های علمی و نتایج طرح‌های تحقیقاتی پس از تدوین، در قالب برنامه‌های ترویجی در اختیار بهره‌برداران و فعالان شیلاتی قرار می‌گیرد تا به‌صورت عملیاتی در مزرعه‌ها به‌کار گرفته شوند.

وی افزود: فعالیت‌های مؤسسه بر مبنای اسناد بالادستی از جمله برنامه هفتم پیشرفت، سند امنیت غذایی و سیاست‌های کلی اقتصاد دریا تنظیم شده است.

به گفته رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، این مؤسسه هم‌اکنون از طریق 13 پژوهشکده در آب‌های شمال و جنوب کشور فعالیت دارد.

وی خاطرنشان کرد: یکی از تکالیف برنامه هفتم توسعه، استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف است و در همین راستا ستاد هوش مصنوعی در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی تشکیل شده است. مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی نیز مسئولیت بررسی کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت و توسعه آبزی‌پروری و تدوین مؤلفه‌های مرتبط را برعهده دارد.

مرتضوی در خصوص کاربردی‌سازی یافته‌های پژوهشی گفت: داده‌های حاصل از تحقیقات پس از تحلیل و ارزیابی، به دستورالعمل‌های اجرایی تبدیل و سپس وارد عرصه عمل و مزارع پرورش آبزیان می‌شوند تا اثربخشی واقعی آنها مورد سنجش قرار گیرد.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت حفاظت از زیستگاه‌های دریایی اظهار داشت: صیانت از زیستگاه‌های طبیعی و احیای گونه‌های در معرض خطر از اولویت‌های مؤسسه است و در این زمینه همکاری مشترکی با سازمان حفاظت محیط زیست برقرار شده است.

رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور درباره تدوین الگوی کشت آبزیان نیز گفت: تدوین و ابلاغ الگوی کشت یکی از مأموریت‌های اصلی وزارت جهاد کشاورزی است و الگوی کشت آبزیان نیز در همین راستا تهیه و به استان‌ها ابلاغ شده است.

وی افزود: اقتصاد دریامحور یکی از فرصت‌های بزرگ کشور است اما بهره‌برداری باید در چارچوب ظرفیت‌های زیستی و با حفظ ذخایر ژنتیکی صورت گیرد. بر اساس تأکیدات رهبر معظم انقلاب، استفاده حداکثری از ظرفیت دریا باید همراه با حفظ اکوسیستم دریایی و منابع ژنتیکی انجام شود.

مرتضوی در پایان تصریح کرد: مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور در نقش ناظر بر اجرای الگوی کشت آبزیان فعالیت دارد و با پایش مستمر عملکرد استان‌ها اطمینان حاصل می‌کند که برنامه‌های تدوین‌شده به‌درستی اجرا شوند.