آیا سفر در زمان ممکن شد؟

ماشین زمان در مقیاس کوانتومی آزمایش شد! / فیزیکدانان خبر از موفقیت آزمایش معکوس زمان دادند

تیمی از فیزیکدانان با استفاده از پردازش کوانتومی، موفق شده‌اند روند حرکت زمان را در سطح ذرات بنیادی معکوس کنند. این اتفاق، دنیای فیزیک را در شوک فرو برده و امیدها را برای درک بهتر مفهوم «زمان» و حتی سفر در زمان افزایش داده است.

کد خبر: ۱۳۲۱۶۹۷

يکشنبه - ۰۴ آبان ۱۴۰۴ / October 26, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو از نشریه Nature Physics، دانشمندان مؤسسه فیزیک نظری مسکو با همکاری IBM Quantum موفق شدند با استفاده از الگوریتم‌های کوانتومی، پدیده‌ای را شبیه‌سازی کنند که از آن با عنوان "وارونگی زمان" (Time Reversal) یاد می‌شود.

در این آزمایش، محققان ذرات کوانتومی را تحت شرایط خاصی قرار دادند که باعث شد وضعیت کوانتومی آن‌ها به حالت قبلی خود بازگردد؛ گویی زمان به عقب برگشته است.

چطور این اتفاق ممکن شد؟

با بهره‌گیری از یک رایانه کوانتومی چندکوبیتی و شبیه‌سازی معادله شرودینگر به‌صورت معکوس، آن‌ها توانستند حالت کوانتومی یک الکترون را "بازگردانند"؛ یعنی:

قبل از نوسان کوانتومی قرار دهند

انرژی از دست رفته را بازیابی کنند

رفتار ذره را پیش‌بینی‌پذیر کنند

محدوده آزمایش

فقط در مقیاس بسیار کوچک (نانومتر)

فقط در مدت‌زمان بسیار کوتاه (چند میکروثانیه)

و فقط در محیط‌های آزمایشگاهی کاملاً کنترل‌شده

اما پیامدهای نظری آن بسیار بزرگ است.

بازتاب‌ها
پروفسور ایوان شووالوف، سرپرست پروژه، می‌گوید: «ما ماشین زمان نساخته‌ایم، اما ثابت کردیم که زمان در سطح کوانتومی قابل خم شدن است.»

این پروژه، دریچه‌ای تازه به روی بحث‌هایی چون پیکان زمان، آنتروپی، و مفهوم بازگشت‌ناپذیری باز کرده و حتی الهام‌بخش کاربردهای آینده در ذخیره‌سازی داده، پردازش اطلاعات، و شاید روزی سفرهای زمانی شود.