گزارش|

واحد خاکدان؛ نقاش نامدار هایپررئالیست ایران پس از تحمل دوره‌ای بیماری درگذشت

این هنرمند نامدار در هفته‌های پایانی عمر به‌دلیل ابتلا به سرطان مری در بیمارستان جم تهران بستری بود.

کد خبر: ۱۳۲۲۰۶۸

جمعه - ۰۲ آبان ۱۴۰۴ / October 24, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، واحد خاکدان، نقاش برجسته و پیشکسوت ایرانی که آثارش در سبک هایپررئالیسم تحولی چشمگیر در هنر معاصر ایران ایجاد کرده بود، پس از تحمل دوره‌ای بیماری، صبح امروز (پنجشنبه، اول آبان‌ماه) در ۷۵ سالگی درگذشت.

پیام انجمن هنرمندان نقاش ایران

هیئت‌مدیره انجمن هنرمندان نقاش ایران در پیامی رسمی، درگذشت این استاد برجسته را تسلیت گفت. در این پیام آمده است:

«انجمن هنرمندان نقاش ایران با کمال تأسف، تأثر و ناباوری مطلع شدیم هنرمند نقاش و عضو پیوسته انجمن، جناب آقای واحد خاکدان، دار فانی را وداع گفتند. انجمن هنرمندان نقاش ایران فقدان این هنرمند گرامی را به جامعه هنری ایران، اعضای محترم انجمن و خانواده محترم ایشان تسلیت عرض می‌کند.»

پیام تسلیت مدیرکل هنر‌های تجسمی وزارت ارشاد

آیدین مهدی‌زاده، مدیرکل هنر‌های تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز با صدور پیامی، درگذشت استاد خاکدان را ضایعه‌ای برای جامعه هنری کشور دانست. در بخشی از پیام او آمده است:

«با نهایت اندوه، جامعه هنری ایران یکی از چهره‌های برجسته نقاشی معاصر خود را از دست داد. واحد خاکدان، هنرمند اندیشمند و نوستالژیک‌پرداز که آثارش سرشار از تأمل و زیبایی‌های ناپیدای جهان درون بود، دار فانی را وداع گفت.

نقاش بزرگ هایپررئالیسم ایرانی که شهرت و قدرت طراحی‌هایش فرای مرز‌ها تداوم دارد، از اشیا پیرامونی و خاطرات خاک گرفته، نقش و نقاشی‌هایی ساخت که زنده و زیبا و جاودانه شدند. خاموشی استادان، خاموشی چراغی‌ست از جنس روشنایی؛ آنها به روشنایی جاودان می‌پیوندند. یاد استاد واحد خاکدان، منش فروتنانه و نقش‌های ماندگارش تا همیشه در تاریخ هنر ایران جاودان خواهد ماند. درگذشت این هنرمند بزرگ را به خانواده محترم ایشان، شاگردان و دوستداران هنر تسلیت می‌گویم و از خداوند برای آن استاد بزرگ، بخشش الهی و علو درجات و برای بازماندگان صبر و بردباری آرزو دارم.»

مسیر زندگی و شکل‌گیری نبوغ هنری

واحد خاکدان، متولد آذرماه ۱۳۲۹ در تهران، تحصیلات خود را در هنرستان هنر‌های زیبای پسران به پایان رساند و سپس در رشته معماری داخلی دانشکده هنر‌های تزئینی ادامه داد و در سال ۱۳۵۵ فارغ‌التحصیل شد. او در اوایل دهه ۶۰ شمسی به آلمان مهاجرت کرد و در سال‌های اخیر میان ایران و آلمان رفت‌وآمد داشت.

وی از خانواده‌ای اهل فرهنگ و هنر برخاست. پدرش، ولی‌الله خاکدان، از پیشگامان طراحی صحنه در ایران بود که علاقه و آشنایی پسرش با هنر را از کودکی پایه‌ریزی کرد. واحد، در دوران نوجوانی با مطالعه کتاب‌های هنری و گفت‌و‌گو‌های پدر درباره آثار نقاشان بزرگ، مسیر خود را در هنر نقاشی یافت.

او از محضر استادانی، چون محمود فرشچیان، مرحوم مقیمی، علی قهاری، محمدابراهیم جعفری و بهرام عالیوندی بهره برد و در ادامه، خود به چهره‌ای الهام‌بخش برای نسل جدید نقاشان ایرانی تبدیل شد.

نمایشگاه‌ها و سبک هنری

نخستین نمایشگاه انفرادی خاکدان در سال ۱۳۵۳ در گالری سیحون برگزار شد و از همان زمان نگاه دقیق و فلسفی او به اشیا و جهان اطراف توجه هنرمندان و منتقدان را جلب کرد.

سبک کاری او گرایشی آشکار به هایپررئالیسم داشت؛ نقاشی‌هایی با جزئیات چشمگیر و واقع‌گرایی حیرت‌انگیز که از اشیای ساده و روزمره الهام می‌گرفت.

اما در نگاه خاکدان، بازنمایی صرف اشیا هدف نبود، بلکه او می‌کوشید تا از خلال بازآفرینی دقیق واقعیت، شخصیت و حقیقت درونی اشیا را آشکار کند.

به گفته کارشناسان هنر، در آثار او نوعی رئالیسم جادویی نهفته است که مخاطب را به تأمل و مکاشفه درباره زیبایی پنهان در عادی‌ترین عناصر زندگی دعوت می‌کند.

از آثار شاخص او می‌توان به تابلوی «بخشش» (رنگ‌روغن روی بوم) اشاره کرد که از نمونه‌های برجسته نقاشی هایپررئالیستی در ایران به‌شمار می‌رود.

جایگاه جهانی و میراث ماندگار

آثار خاکدان در سال‌های اخیر در نمایشگاه‌های متعدد داخلی و بین‌المللی به نمایش درآمد و در حراجی‌های بزرگ جهان نیز با استقبال چشمگیر روبه‌رو شد. پرداخت دقیق جزئیات، فضاسازی‌های رازآلود و نگاهی فلسفی به اشیا، از ویژگی‌های متمایز آثار او بود که باعث شد نامش در کنار چهره‌های برجسته نقاشی معاصر ایران ثبت شود.

پایان آرام در روز‌های پاییز

استاد واحد خاکدان پس از مدتی مبارزه با بیماری سرطان مری، از پنجم مهرماه در بیمارستان جم بستری شد و در روز‌های اخیر در بخش مراقبت‌های ویژه تحت نظر بود.

سرانجام این هنرمند بزرگ در صبحگاه پنجشنبه، اول آبان‌ماه ۱۴۰۴، در سن ۷۵ سالگی چشم از جهان فروبست و جامعه هنری ایران را در اندوه فروبرد.