انتشار «جهانی در یک مرز؛ زبان، ادبیات و فرهنگ فارسی» در بوسنی هرزگوین

کتاب «جهانی در یک مرز؛ زبان، ادبیات و فرهنگ فارسی» با همکاری رایزنی فرهنگی ایران در بوسنی و هرزگوین و انتشارات دوبراکنیگا، در این کشور منتشر شد.

کد خبر: ۱۳۲۲۴۳۶

شنبه - ۰۳ آبان ۱۴۰۴ / October 25, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، با همکاری رایزنی فرهنگی ایران در بوسنی و هرزگوین و انتشارات دوبراکنیگا این کشور و با حمایت مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، کتاب «جهانی در یک مرز؛ زبان، ادبیات و فرهنگ فارسی» در بوسنی و هرزگوین منتشر شد.

این کتاب به قلم «منیر درکیچ» ایران پژوه و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سارایوو در سه بخش موضوعی به معرفی فرهنگ ایران امروز، معرفی زبان و ادبیات فارسی در جهان و زبان و ادبیات فارسی در بالکان می‌پردازد.

در فصل نخست، مفاهیم پایه، اطلاعات جغرافیایی، تاریخی، نماد‌های فرهنگی ایران و همچنین موضوعاتی پیرامون مناطق فارسی‌زبان ارائه شده است. فصل دوم شکوه و عظمت ادبیات فارسی و به‌طور کلی سنت مکتوب آن را بازتاب می‌دهد و گستره نفوذ آن را فراتر از مرز‌های فارسی‌زبانان به نمایش می‌گذارد. این فصل حتی از مرز‌های دایره دوم نیز فراتر می‌رود و بزرگ‌ترین آثار کلاسیک ادبیات فارسی در چارچوبی جهانی معرفی می‌شوند.

برخی از مباحث فصل دوم به بوسنی و هرزگوین مربوط است؛ از جمله قدیمی‌ترین نسخه خطی فارسی گلستان سعدی که امروز در سارایوو نگهداری می‌شود. هدف از نگارش این بخش، نشان دادن نقش بوسنی در دریافت جهانی ادبیات فارسی است.

در نهایت، فصل سوم به جنبه‌های گوناگون حضور و تأثیر سنت مکتوب فارسی در بالکان، عمدتاً در بوسنی و هرزگوین اختصاص دارد. در این بخش تلاش شده لایه‌های مختلف تأثیر و پیوند عمیق آثار کلاسیک فارسی با فرهنگ محلی آشکار شود.

کتاب همچون موزاییکی از اطلاعات گوناگون است که به شکل‌گیری یک تصویر جامع از زبان، ادبیات و فرهنگ ایران کمک می‌کند. با اینکه تمرکز آن بیشتر بر ادبیات کلاسیک فارسی است، تنها به سنت مکتوب محدود نمی‌شود و به هنر، صنایع‌دستی و حتی اقتصاد نیز می‌پردازد. با این حال، کتاب تنها در مواردی از سنت مکتوب فراتر می‌رود که بتوان سایر حوزه‌ها را با فرهنگ پیوند داد؛ مانند فرش‌های ایرانی، موسیقی سنتی و نظایر آن.

این معرفی کوتاه از زبان، ادبیات و فرهنگ ایرانی برای مخاطب عام تهیه شده و برای مطالعه آن نیاز به پیش‌زمینه تخصصی نیست. برای جذاب‌تر شدن و مستندسازی بهتر، کتاب با شمار زیادی از عکس‌ها، نقشه‌ها و نسخه‌های خطی ارزشمند همراه است.

بیشتر این نسخه‌ها از مجموعه کتابخانه غازی خسرو بیگ در سارایوو برگرفته شده‌اند، اما تعدادی نسخه ارزشمند از کتابخانه‌های سراسر جهان نیز در آن گنجانده شده‌اند.