گزارش|

سالگرد درگذشت قیصر امین‌پور؛ محدثی خراسانی: مقبولیت قیصر به دلیل «حافظانگی» او در شعر انقلاب است

تفاوت امین‌پور با هم‌نسلانش در جامعیت شعری او است و او با حافظ قابل مقایسه است.

کد خبر: ۱۳۲۴۷۱۳

پنجشنبه - ۰۸ آبان ۱۴۰۴ / October 30, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، امروز، ۸ آبان ۱۴۰۴، هجدهمین سالگرد درگذشت قیصر امین‌پور، شاعر برجسته انقلاب اسلامی و معاصر ایران، است.

امین‌پور که در سال ۱۳۸۶ بر اثر سانحه رانندگی درگذشت، با آثار ماندگاری همچون مجموعه‌های «تنفس صبح»، «آینه‌های ناگهان» و «دستور زبان عشق» شناخته می‌شود و نقش مهمی در جریان‌سازی شعر انقلاب داشت. به این مناسبت، مصاحبه‌ای با مصطفی محدثی خراسانی، شاعر و دوست نزدیک امین‌پور، منتشر شده که در آن به بررسی ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد شعری و شخصیتی او پرداخته شده است.

محدثی خراسانی در این گفت‌و‌گو، با اشاره به آشنایی‌اش با امین‌پور از سال‌های دهه ۶۰، تأکید کرده که قیصر از همان آغاز سرودن، به دلیل نگاه متفاوت و مرتبه وجودی خاص خود، جدی مطرح شد.

وی گفته: «قیصر به نظر من از همان اولین زمزمه‌های سرودن خودش، به صورت جدی مطرح شد. چون جامع‌المتفاوتی بود، درواقع نگاه متفاوت و مرتبه‌ی وجودی متفاوتی داشت. موجز و مفید حرف می‌زد؛ اگر حرفی برای گفتن نداشت، لب به سخن نمی‌گشود. در شعر هم همین‌گونه بود. هر شعر او یک حرف تازه، یک نگاه تازه و یک فضای نو داشت و از سر ضرورت سروده می‌شد.»

این شاعر، تفاوت امین‌پور با هم‌نسلانش را در جامعیت شعری او دانسته و او را با حافظ مقایسه کرده است.

محدثی افزوده: «وجهی که مثلاً حافظ در میان قدمای ما دارد، این است که شعر او میانگین و عصاره‌ی وجوه و ارجمندی‌های شعر‌های دیگران است. می‌توان گفت آنچه خوبان همه دارند، او یکجا دارد و این وجه در شعر حافظ قابل مشاهده است. به نظر من دلیل اینکه قیصر، با وجود شاعرانی که شاید از او شاعرتر باشند، توانسته این مقبولیت را پیدا کند، همین وجه «حافظانگی» او در شعر معاصر و شعر انقلاب است. در شعر قیصر نمی‌توان یک بعد خاص او را برتر دانست؛ مثلاً نمی‌توان گفت قیصر شاعری تصویرگرا، حماسه‌سرا یا سخنور است. هیچ یک از وجوه شعر او به تنهایی برجسته نشده و همه‌ی عناصر در شعر او همزمان حضور دارند.»

محدثی همچنین به تأثیر تحصیلات دانشگاهی امین‌پور اشاره کرده و گفته که پایان‌نامه او با عنوان «سنت و نوآوری در شعر معاصر» نقش مهمی در تأثیرگذاری‌اش داشت.

وی تأکید کرده که هیچ بعد وجودی قیصر ناشناخته نمانده و شعر و انسانیت او چنان درهم آمیخته‌اند که قابل تفکیک نیستند. در ادامه، محدثی از تلاش گروه‌های مختلف برای مصادره عقاید امین‌پور انتقاد کرده و دلیل آن را شاعرانگی عمیق او دانسته که اجازه جذب همه اقشار را می‌دهد. این مصاحبه بخشی از گرامیداشت‌های سالانه امین‌پور است که هر سال با انتشار مقالات، شعرخوانی‌ها و برنامه‌های فرهنگی همراه می‌شود. شاعرانی همچون سیدحسن حسینی و ساعد باقری نیز پیشتر از دوستی و تأثیرگذاری امین‌پور سخن گفته‌اند. صدای قیصر، به گفته محدثی، همچنان طنین‌انداز است و پیامش مطالعه مداوم و ارتقای انسانی از طریق شعر است.