آیت الله علم الهدی: آمریکا هیچ‌گاه به دنبال دوستی با ایران نیست/سیره حضرت زهرا (س) تفسیر حقیقی آزادی و کرامت زن در اسلام است

امام جمعه مشهد مقدس با اشاره به سابقه استعماری آمریکا نسبت به مردم ایران، گفت: مردم ایران متوجه شدند که آمریکا به هیچ‌وجه در پی صلح و دوستی با ایران نیست و هدف آنها تسلط بر منطقه برای منافع خودشان است.

کد خبر: ۱۳۲۵۰۵۲

جمعه - ۰۹ آبان ۱۴۰۴ / October 31, 2025

به گزرش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد، در خطبه‌های نماز جمعه این هفته، ۹ آبان‌ماه، در حرم مطهر رضوی، ضمن اشاره به آغاز دهه فاطمیه اول، به تبیین فلسفه دو روایت درباره شهادت حضرت زهرا (س)، عظمت ذاتی و اجتماعی ایشان و نقش آن حضرت در اصلاح نگاه تاریخ بشریت به جایگاه زن پرداخت.

آغاز دهه فاطمیه و علت دو روایت تاریخی

آیت‌الله علم‌الهدی در ابتدای خطبه‌ها با اشاره به اینکه فردا آغاز دهه فاطمیه اول است، گفت: در موضوع شهادت حضرت زهرا (س) دو روایت وجود دارد؛ یکی بر اساس هفتاد و پنج روز و دیگری بر پایه نود و پنج روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص). این دو روایت در واقع دو قرائت از یک روایت هستند، زیرا در نسخه‌های قدیمی که به خط کوفی نوشته شده‌اند، نقطه‌گذاری وجود نداشت. واژه‌های «خمسه و سبعین» (هفتاد و پنج) و «خمسه و تسعین» (نود و پنج) در خط کوفی یکسان نوشته می‌شدند و تنها با نقطه از یکدیگر متمایز می‌گردیدند. به همین دلیل، این اختلاف قرائت پدید آمد.

وی با اشاره به اینکه این دو قرائت موجب شده است تا عزاداری برای حضرت زهرا (س) حدود بیست روز تا یک ماه به طول انجامد، اظهار داشت: این استمرار، فرصتی فراهم کرده تا مردم هر سال به مدت طولانی‌تری در سوگ صدیقه طاهره (س) بنشینند و این مصیبت عظمی را که بزرگ‌ترین مصیبت اهل‌بیت (ع) است، زنده نگه دارند. دو دهه فاطمیه، رمز ماندگاری نام و یاد حضرت زهرا (س) در تاریخ شیعه است.

عظمت ذاتی حضرت زهرا (س) فراتر از ادراک بشری

امام جمعه مشهد با بیان اینکه شناخت مقام باطنی و ملکوتی حضرت زهرا (س) برای انسان‌های عادی ممکن نیست، افزود: آنچه از عظمت این بانوی بزرگوار در دست ماست، تنها پرتوی از حقیقت وجودی ایشان است. مقام ذاتی صدیقه کبری (س) جز برای اهل‌بیت (ع) و انبیای الهی قابل درک نیست، اما جلوه‌های اجتماعی و انقلابی شخصیت ایشان برای تمام بشریت الگویی زنده و راهگشا است.

آیت‌الله علم‌الهدی در ادامه خطبه‌ها یکی از ابعاد انقلاب‌ساز حضرت زهرا (س) را تغییر بنیادین نگاه به زن دانست و گفت: از آغاز خلقت بشر تا ظهور اسلام، نگاه غالب جوامع به زن، نگاهی جنسیتی و ابزاری بوده است. زن را موجودی درجه دوم و وسیله‌ای برای لذت مردان می‌دانستند. حضرت زهرا (س) با سیره و سخنان خود، این نگاه را شکست و نگاه هویتی و انسانی به زن را پایه‌گذاری کرد.

تبیین نگاه هویتی اسلام به زن

وی در تبیین نگاه هویتی به زن اظهار داشت: زن و مرد هر دو انسان‌اند و از یک حقیقت آفریده شده‌اند. استعداد، عقل، احساس، فضائل اخلاقی و ظرفیت‌های وجودی زن برابر با مرد است. اگر مرد در برخی عرصه‌ها مانند نبرد و اعمال قهرآمیز برتر است، زن در عرصه‌های تربیت، عاطفه، مدیریت انسانی و رشد فرهنگی توانمندتر است. زن یک صنف از انسان است، نه موجودی جدا از انسانیت.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی با اشاره به اینکه اسلام برای صیانت از کرامت زن، مسئله حجاب را مطرح کرد، گفت: حجاب، زن را از نگاه جنسیتی مردان مصون می‌دارد و ارزش وجودی او را حفظ می‌کند. زنی که بدن خود را به نمایش می‌گذارد و با آرایش در برابر دیدگان مردان ظاهر می‌شود، در واقع خودش را به عنوان کالای جنسیتی معرفی کرده است. این بزرگ‌ترین ظلم به زن است. غرب با شعار آزادی زن، او را از مقام انسانیت به ابزار تبلیغ و تجارت فروکاست.

وی در ادامه با ذکر نمونه‌ای از رفتار حضرت زهرا (س) در رعایت حریم حیا و عفاف، گفت: وقتی پیامبر (ص) قصد ورود به خانه حضرت را داشتند و مردی همراهشان بود، حضرت زهرا (س) فرمودند ابتدا اجازه دهید چادر به سر کنم تا مرد نامحرم وارد نشود.

وی تصریح کرد: این رفتار، نشان از دقت ایشان در پاسداری از عفت زن مسلمان دارد. حتی زمانی که سلمان فارسی، پیرمردی مؤمن و یار نزدیک پیامبر، با حضرت سخن می‌گفت، صدیقه طاهره (س) صدای خود را آرام می‌کردند تا او صدای زن را نشنود.»

آیت‌الله علم‌الهدی به حضور اجتماعی و سیاسی حضرت زهرا (س) را تبیین کرد و گفت: همان بانویی که در خانه مظهر عفاف و آرامش بود، در زمان دفاع از ولایت و امامت، با شجاعت وارد میدان شد. وقتی جریان انحراف قدرت پس از رحلت پیامبر (ص) شکل گرفت، صدیقه طاهره (س) در مسجد مدینه خطبه‌ای ایراد کرد که بیانگر بصیرت، منطق و استواری زن مسلمان است. ایشان نخستین مدافع ولایت و نخستین شهیده راه امامت بودند.

حضرت زهرا (س)؛ مظهر مبارزه آگاهانه

وی افزود: مبارزه حضرت زهرا (س) فقط یک حرکت سیاسی نبود، بلکه اقدامی معرفتی و تمدنی بود برای تثبیت نگاه هویتی به زن. ایشان ثابت کردند که زن می‌تواند با ایمان، آگاهی و بصیرت در عرصه‌های اجتماعی نقش‌آفرینی کند، بدون اینکه از مرز عفت و وقار دینی عبور نماید.

امام جمعه مشهد در ادامه با اشاره به حادثه سوزاندن درِ خانه حضرت زهرا (س) گفت: در آن روز تلخ، مردم ایستادند و نظاره‌گر بودند، اما دختر پیامبر میان آتش فریاد می‌زد یا رسول‌الله، ببین با دخترت چه می‌کنند. تنها کسانی که در آن لحظه واکنش نشان دادند، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) کودک بودند، و زینب (س) چهار ساله با چشمانی اشک‌بار به صحنه می‌نگریست. این صبر و مظلومیت، درسی از غیرت و شجاعت فاطمی است.

الگوی فاطمی برای زنان جهان

وی ادامه داد: حضرت زهرا (س) الگویی جاودان برای زنان مؤمن در تمام عصرهاست. ایشان به ما آموختند که زن می‌تواند در اوج حیا و عفاف، قهرمان میدان مبارزه و دفاع از حق باشد. این همان نگاه تمدن‌ساز اسلام به زن است که نه او را محبوس در خانه می‌خواهد و نه ملعبه شهوات اجتماعی.

آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی در خطبه سیاسی این هفته با اشاره به حوادث آبان ماه اظهار کرد: برای نسل امروز، ضروری است که جریان انقلاب و حوادث آن مورد بازخوانی قرار گیرد. آگاهی از این تاریخ به ویژه برای نسل جدید بسیار اهمیت دارد تا درک کنند که انقلاب اسلامی از چه مراحلی عبور کرده تا به وضعیت کنونی رسیده است. انقلاب اسلامی با مسائل و چالش‌های مختلفی روبه‌رو بوده است، از جمله حوادثی که در ماه آبان سال ۱۳۴۳ رخ داده است.

لزوم توجه نسل جدید به چرایی حوادث آبان ماه

وی افزود: در آبان‌ماه، شاهد وقوع رویداد‌هایی مهم بودیم که توجه به آنها برای نسل امروز ضروری است. یکی از این حوادث، جریان مبارزه امام خمینی (ره) با سیاست‌های انحرافی و استعماری بود که در قالب لایحه کاپیتولاسیون نمایان شد. در تاریخ ۲۱ مهرماه ۱۳۴۳، لایحه‌ای از سوی شاه به مجلس ایران ارسال شد که طبق آن، هر کشوری که در ایران سرمایه‌گذاری می‌کند، باید از مصونیت قضائی و امنیتی برخوردار باشد. به عبارت دیگر، هر فرد آمریکایی که در ایران مرتکب جنایت می‌شد، از پیگیری قضائی در ایران معاف بود و تنها در کشور خود مورد محاکمه قرار می‌گرفت.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: این لایحه پس از ارسال به مجلس ایران، به سرعت در مجلس سنا نیز تصویب شد. در آن زمان، کمتر کشوری حاضر به پذیرش چنین قانون و ذلتی می‌شد. در حالی که ایران به هیچ وجه نیازی به این وام نداشت و بسیاری از روستا‌ها و شهر‌ها هنوز فاقد زیرساخت‌هایی، چون برق، آب و گاز بودند، شاه تصمیم گرفت برای خرید اسلحه، مبلغ ۲۰۰ میلیون دلار وام بگیرد که طی ۱۰ سال با سود یکصد میلیون دلاری بازپرداخت شود.

وی ابراز کرد: این وام برای تامین امنیت منطقه‌ای آمریکا و برای مقابله با هرگونه حرکت ضد آمریکایی در کشور‌های همسایه بود. در آن زمان ایران خود را به عنوان ژاندارم منطقه‌ای در خدمت منافع آمریکا قرار داده بود و این وام صرف خرید تجهیزات نظامی برای مقابله با هرگونه اعتراض به سیاست‌های آمریکا می‌شد.

روشنگری امام راحل در مورد کاپیتولاسیون

آیت الله علم الهدی تصریح کرد: در این وضعیت، تمامی احزاب و گروه‌های سیاسی، از جمله جبهه ملی، سکوت کردند. حتی کسانی که خود را حافظ اسلام و استقلال کشور می‌دانستند، از این بحران چشم‌پوشی کردند. در چهارم آبان‌ماه، که با میلاد حضرت فاطمه (س) و تولد شاه همزمان شده بود، جمعیت زیادی از قم، تهران و سایر شهر‌ها برای دیدار با امام خمینی (ره) به خانه ایشان آمدند. امام در این ملاقات، سخنرانی‌ای ایراد کردند و لایحه کاپیتولاسیون را توضیح دادند و با صدای بلند گفتند: «انا لله و انا الیه راجعون» ایشان از وضعیت بحرانی کشور سخن گفتند و با بیان این که «قلب من تحت فشار است» اظهار کردند که ایران دیگر هیچ ندارد.

وی گفت: امام خمینی (ره) در این روز بیان کردند «انالله و اناالیه راجعون. من تاثرات قلبی خودم را نمی‌توانم اظهار کنم، قلب من در فشار است؛ این چند روزی که مسائل اخیر ایران را شنیده‌ام خوابم کم شده (گریه حضار) ناراحت هستم، قلبم در فشار است. با تاثرات قلبی روز شماری می‌کنم که چه وقت مرگ پیش بیاید. (گریه شدید حضار). ایران دیگر عید (گریه حضار) ندارد، عید ایران را عزا کرده‌اند، (گریه حضار) عزا کردند و چراغانی کردند، عزا کردند و دستجمعی رقصیدند. ما را فروختند، استقلال ما را فروختند و باز هم چراغانی کردند، پایکوبی کردند. اگر من به جای اینها بودم این چراغانی‌ها را منع می‌کردم، می‌گفتم بیرق سیاه بالای سر بازار‌ها بزنند، بالای سرخانه‌ها بزنند، چادر سیاه بالا ببرند. عزت ما پایکوب شد، عظمت ایران از بین رفت، عظمت ارتش ایران را پایکوب کردند».

لایحه‌ای که استقلال ایران را هدف گرفت

عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه امام خمینی (ره) با سخنرانی خود شرایط حقیقی قانون کاپیتالاسیون را برای مردم تصویر کردند، اضافه کرد: همچنین ایشان در این سخنرانی تأکید کردند که این لایحه نه تنها استقلال کشور را زیر سؤال می‌برد، بلکه ایران را به یک مستعمره تمام‌عیار تبدیل می‌کند.

وی گفت که اگر شاه ایران سگی آمریکایی را زیر بگیرد، باید پاسخگو باشد، اما اگر آمریکایی‌ها در ایران جنایتی مرتکب شوند، هیچ‌کس حق اعتراض ندارد. امام از این قانون به شدت انتقاد کردند و مردم ایران را از خواب غفلت بیدار ساختند.

امام جمعه مشهد مقدس گفت: بعد از این سخنرانی، در تهران، پنج جوان ایرانی در خیابان سلطنت‌آباد کشته شدند. یک زن آمریکایی مست که در تصادفی با خودرو‌های آنها برخورد کرده بود، سبب مرگ آنها شد، اما به دلیل مصونیت قضائی که طبق لایحه کاپیتولاسیون برای آمریکایی‌ها برقرار شده بود، هیچ‌گونه پیگیری قانونی از سوی مقامات ایران انجام نشد و وقتی روزنامه کیهان این خبر منتشر کرد در دادگاه مورد محاکمه قرار گرفت که چرا خبری علیه این زن آمریکایی منتشر کردید، این حادثه باعث شد که مردم ایران به عمق فاجعه‌ای که در حال وقوع بود پی ببرند.

آمریکا هیچ‌گاه به دنبال دوستی با ایران نیست

وی ادامه داد: امام خمینی (ره) در این شرایط، نه تنها مردم را به مقاومت دعوت کردند، بلکه ثابت کردند که ایران نیازمند رهبری است که در برابر آمریکا و استکبار جهانی بایستد. در نتیجه، امام خمینی به ترکیه تبعید شدند و برای ۱۳ سال از ایران دور بودند. در این مدت، مردم ایران متوجه شدند که آمریکا به هیچ‌وجه در پی صلح و دوستی با ایران نیست و هدف آنها تسلط بر منطقه برای منافع خودشان است.

آیت الله علم الهدی خاطرنشان کرد: این تجربه‌ها و عبرت‌ها باید به نسل‌های آینده منتقل شود تا بدانند که انقلاب اسلامی چگونه و به چه قیمتی به وقوع پیوسته است. همان‌طور که پدران ما با جان‌فشانی و ایستادگی در برابر ظلم ایستادند، ما نیز باید آگاه باشیم که راه مبارزه و مقاومت ادامه دارد. تاریخ این پیام را به ما می‌دهد که هر زمان که مردم پشت رهبری خود باشند، هیچ‌گاه زیر بار ظلم و فساد نخواهند رفت.