رشد ۵۷ درصدی بازار نانو در یک‌سال؛ وقتی فناوری نانو از تورم جلو زد!

دبیر ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، از جهش ۵۷ درصدی بازار محصولات نانوساخت ایران در سال ۱۴۰۳ خبر داد.

کد خبر: ۱۳۲۵۴۷۴

شنبه - ۱۰ آبان ۱۴۰۴ / November 01, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، عماد احمدوند، دبیر ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری با اشاره به روند رو‌به‌رشد اقتصاد نانو در کشور گفت: «در سال‌های اخیر فناوری نانو به یکی از پیشران‌های اصلی نوآوری و توسعه صنعتی ایران تبدیل شده است و امروز تقریباً تمامی بخش‌های صنعتی کشور را دربر گرفته است.

احمدوند با اشاره به اجرای نهمین دوره «پیمایش بازار محصولات نانوساخت ایران» افزود: این طرح از سال ۱۳۹۵ با هدف رصد دقیق فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌های نانویی، تحلیل شاخص‌های اقتصادی و بررسی روند تجاری‌سازی محصولات نانو آغاز شد و اکنون به‌صورت منظم و سالانه اجرا می‌شود.

وی اظهار داشت: تا پایان سال ۱۴۰۳، در مجموع ۱۷۳۵ محصول نانویی توسط ۴۰۱ شرکت ایرانی تجاری‌سازی شده و موفق به دریافت گواهی نانومقیاس از ستاد توسعه فناوری نانو شده‌اند.

دبیر ستاد نانو ادامه داد: در سال ۱۴۰۳، مجموع بازار فروش محصولات نانوساخت ایران به حدود ۹۷۳ هزار میلیارد ریال (۹۷.۳ همت) رسیده است که نسبت به سال قبل ۵۷ درصد رشد را نشان می‌دهد. همچنین بیش از ۱۰ درصد از این رقم معادل ۱۸۳ میلیون دلار، مربوط به صادرات محصولات نانویی به کشور‌های مختلف بوده است.

به گفته احمدوند، «معادل ارزی بازار فروش محصولات نانویی ایران در سال گذشته حدود ۱.۸ میلیارد دلار برآورد شده است. بازار نانوی کشور در چهار سال گذشته از ۲۰۰ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۰ به حدود ۹۷۳ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ رسیده و متوسط رشد سالانه ۷۲ درصدی داشته که ۳۱ درصد بیش از متوسط نرخ تورم سالانه کشور بوده است.

او افزود: سه حوزه صنعتی حمل‌ونقل، عمران و ساختمان و نانومواد بیشترین سهم را از بازار نانوی کشور در سال گذشته داشتند، به‌طوری که بیش از یک‌چهارم بازار به حوزه خودرو و حمل‌ونقل اختصاص یافته است. همچنین سه فناوری نانوکامپوزیت، نانوپوشش و نانوکاتالیست بیشترین سهم را در تولید محصولات نانویی ایرانی داشته‌اند.

دبیر ستاد توسعه فناوری نانو با اشاره به عملکرد حوزه نفت و پتروشیمی گفت: در این بخش بیش از ۹۰ درصد بازار به نانوکاتالیست‌ها اختصاص دارد. فروش این کاتالیست‌ها نسبت به سال گذشته بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته و حدود ۱۲ درصد از کل بازار نانوی کشور را شامل می‌شود.

احمدوند تأکید کرد: «در حال حاضر حدود ۱۵۰ شرکت با فروش سالانه بالای ۱۰۰ میلیارد تومان فعال هستند که در مجموع ۹۳ درصد از بازار نانویی ایران را در اختیار دارند. همچنین ۸۰ درصد از کل فروش نانو مربوط به تنها ۱۵ نوع محصول است که هر کدام فروشی بیش از هزار میلیارد تومان داشته‌اند.

وی در ادامه درباره صادرات محصولات نانو توضیح داد: «در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۸۳ میلیون دلار از محصولات نانوساخت ایران به ۶۳ کشور جهان صادر شد. کشور‌های عراق، ترکیه، هند، ونزوئلا، پاکستان و روسیه در مجموع بیش از ۷۰ درصد از صادرات نانوی ایران را به خود اختصاص داده‌اند.

احمدوند در بخش دیگری از سخنان خود به دستاورد‌های حوزه نانودارو اشاره کرد و گفت: «در ۹ سال گذشته، نانودارو‌های ساخت ایران بیش از ۲۱ هزار میلیارد ریال فروش داشته‌اند که بیش از ۱۲ میلیون دلار آن صادراتی بوده است. تولید این دارو‌ها از خروج حدود ۶۳۶ میلیون دلار ارز جلوگیری کرده و هزینه‌های درمان و بیمه‌ای را بیش از ۵۹۰ میلیون دلار کاهش داده است.

او افزود: «در حوزه نفت و پتروشیمی نیز تولید نانوکاتالیست‌های داخلی مانند آلومینای فعال، بازیابی سولفور، ریفرمینگ نفتا و متاناسیون باعث کاهش چشمگیر واردات شده است. صادرات این محصولات در سال گذشته به بیش از ۲۴ میلیون دلار رسید که سه برابر رقم سال ۱۴۰۲ است و کشور‌های روسیه، ترکیه، عراق و ازبکستان از مهم‌ترین مقاصد صادراتی این کاتالیست‌ها بوده‌اند.

دبیر ستاد توسعه فناوری نانو در پایان به اثرات اقتصادی فناوری نانو در حوزه محیط‌زیست و کشاورزی اشاره کرد و گفت: «استفاده از سامانه نانوحباب در بیش از ۱۵۰ هکتار گلخانه آب‌کِشتی، ۱۰ استخر پرورش ماهی و چندین تصفیه‌خانه شهری و صنعتی، ضمن ایجاد ۲۵۰۰ میلیارد ریال درآمد برای شرکت‌های تولیدکننده، موجب افزایش ۱۲ درصدی بهره‌وری کشاورزی، دو برابر شدن تولید ماهی و کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی مصرف برق شده است. مجموع اثرات اقتصادی این فناوری در سه سال گذشته بیش از ۳ میلیون دلار برآورد می‌شود.