در مسجد دانشگاه تهران مطرح شد؛

قنبریان: جامعه دینی با قانون ساخته نمی‌شود؛ با «ولاء قلبی» ساخته می‌شود +فیلم

حجت‌الاسلام قنبری در سخنرانی خود با محوریت آیه «یدالله مع الجماعه» تأکید کرد که جامعه مؤمن زمانی طعم ایمان را در دنیا می‌چشد که همه اعضای آن به هم پیوند قلبی داشته باشند. او موالات را «روح شهر مؤمنان» و «عصب زنده جامعه اسلامی» دانست که تنها با ولا و محبت الهی میان دل‌ها شکل می‌گیرد.

کد خبر: ۱۳۲۵۶۱۱

شنبه - ۱۰ آبان ۱۴۰۴ / November 01, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، حجت‌الاسلام قنبریان در ادامه سلسله جلسات تفسیری در ایام فاطمیه با حضور در مسجد دانشگاه تهران، ذیل آیه‌ی «یَدُ اللهِ مَعَ الجماعَة» به تشریح یکی از قواعد بنیادین الهی در شکل‌گیری جامعه ایمانی پرداخت و گفت: «وقتی مردم با هم باشند، و جماعتی واقعی شکل بگیرد، آثار ملکوتی جریان حق در همان مسیر بروز می‌کند. این یک قانون الهی است که در آیه ۹۸ سوره یونس نیز به روشنی دیده می‌شود: فَلَوْلا کانَتْ قَرْیَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إیمانُها؛ چرا شهرها ایمان نمی‌آورند تا ایمانشان به نفعشان تمام شود؟»

او افزود: «ایمان فردی، نفع فردی دارد؛ اما ایمان جمعی، اثر اجتماعی دارد. قوم یونس تنها قومی بود که به شکل جمعی ایمان آورد و هم عذاب از آنان برداشته شد، هم به نعمت الهی رسیدند.»

موالات؛ روح جامعه ایمانی

قنبریان در بخش دیگری از سخنان خود «موالات» را محور جامعه ایمانی دانست و گفت: «در ریشه‌ی لغوی قریه، سه معنا نهفته است؛ جمع بودن، مهمانی دادن و پی‌جویی احوال همدیگر. این سه معنا در کلمه‌ی موالات خلاصه می‌شود. جامعه‌ای زنده است که مردم آن به هم عوا دهند، هم‌دل و پناه هم باشند. فیزیک شهر — از ساختمان تا خیابان — بدن شهر است، اما روح آن، موالات است.»

{$sepehr_media_3116581_600_400}

او با اشاره به تفاوت‌های طبیعی میان افراد جامعه تصریح کرد: «در بدن انسان، مردمک چشم با سم پا هیچ شباهتی ندارد، اما یک عصب، همه را به هم پیوند می‌دهد. خار در پا می‌رود، مغز تیر می‌کشد. جامعه هم همین است؛ با همه‌ی تفاوت‌هایش، اگر پیوند ولایی داشته باشد، واحد می‌شود.»

ولاء؛ نخ تسبیح جامعه

حجت‌الاسلام قنبریان در تبیین مفهوم ولاء گفت: «موالات بدون ولاء شکل نمی‌گیرد. ولاء همان نخ تسبیحی است که دانه‌های متفاوت جامعه را به هم پیوند می‌زند. در عاشورا هم حبیب بن مظاهر کنار غلام سیاه‌پوست حبشی و حرّ بن یزید ریاحی ایستادند. این وحدت در عین گوناگونی، نتیجه‌ی ولاء است.»

او در ادامه با اشاره به تحلیل شهید مطهری خاطرنشان کرد:«ولاء همیشه مثبت نیست؛ ولاء مثبت داریم و ولاء منفی. همان‌طور که پیوند قلبی می‌تواند جامعه‌ای ایمانی بسازد، می‌تواند جامعه‌ای باطل را هم شکل دهد.»

قانون، جامعه نمی‌سازد

قنبریان در بخش دیگری از سخنرانی خود بر تفاوت ولاء با سلطه و قانون تأکید کرد و گفت: «ولاء یک پیوند قلبی است، نه سلطه‌ی قانونی. قانون جامعه را نمی‌سازد؛ جامعه‌ی ساخته‌شده قانون می‌نویسد. همان‌طور که در خانواده، وقتی اعضا کنار هم قرار می‌گیرند، خودشان قانون می‌گذارند. جامعه ایمانی نیز با محبت و موالات زنده می‌ماند، نه با تحمیل قدرت.»

خطر ولاء منفی؛ از فرعون تا سامری

او با هشدار نسبت به شکل‌گیری ولاء منفی در جامعه گفت: «پیوند قلبی همیشه از جنس ایمان نیست. قوم موسی پس از رهایی از سلطه‌ی فرعون، به دام سامری افتادند. سامری از زیورهایشان گوساله‌ای ساخت و قرآن می‌فرماید: وَأُشْرِبُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ؛ عشق گوساله در دلشان نفوذ کرد. یعنی ولاء منفی، همان عصب باطل است که دل‌ها را به گوساله می‌دوزد، نه به خدا.»

در پایان این سخنرانی، حجت‌الاسلام قنبریان تأکید کرد: «اگر می‌خواهیم موتور جامعه ایمانی‌مان روشن بماند، باید سراغ همان عصب ولاء برویم؛ ولایی که از محبت می‌جوشد، نه از سلطه. و تا این پیوند در دل‌ها برقرار نشود، هیچ جامعه‌ای— اگر ظاهراً دینی باشد—جان نخواهد گرفت.»