عوارض توهم‌زایِ مصرف حشیش و گل/ وقتی صدا‌ها بودار و بو‌ها شنیده می‌شوند!

عضو هیئت علمی سازمان پزشکی قانونی کشور عوارض وحشتناک مصرف حشیش و گل را تشریح کرد.

کد خبر: ۱۳۲۵۶۷۱

يکشنبه - ۱۱ آبان ۱۴۰۴ / November 02, 2025

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، مریم اخگری درباره عوارض استفاده از ماده مخدر گل اظهار کرد: ابتدا باید تعریفی از گل، حشیش و مشتقات به دست آمده از این گیاه باید داشته باشیم؛ حشیش در واقع ترکیبی است که از برگ‌های خشک شده، ساقه، دانه و یک‌سری از سرشاخه گل‌دار گیاه «کانابیس» تهیه می‌شود.

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور افزود: حشیش را در اشکال مختلف استفاده می‌کنند، گاهی اوقات ممکن است سرشاخه گل‌دار را خشک کرده و استفاده کنند، بعضی اوقات نیز فرآوری‌های روی این گیاه حشیش انجام می‌شود و این فرآوری‌ها می‌تواند به خاطر افزودن یک سری از مواد باشد یا اینکه سمق گیاه مورد استفاه قرار گرفته یا حتی امکان دارد این ترکیب را به شکل مواد خوراکی تهیه و استفاده کنند که البته در کشور ما چنین چیزی نیست، اما در دیگر کشور‌ها این مسئله وجود دارد.

این متخصص سم‌شناسی با طرح این پرسش درباره چرایی اهمیت این گیاه، پرداخت به این ترکیب و بررسی استفاده از این گیاه در افراد ارجاع شده به سازمان پزشکی قانونی کشور، توضیح داد: وقتی فردی حشیش را به اشکال مختلف از جمله گیاه خشک شده، صمغ آن یا اسامی مختلفش استفاده کند، عوارضی برای وی ایجاد خواهد شد.

عضو هیئت علمی سازمان پزشکی قانونی کشور ادامه داد: ترکیبات حشیش، ماری‌جوانا یا دیگر اسامی آن می‌تواند عوارضی را برای فرد مصرف‌کننده ایجاد کند؛ حشیش به عنوان «هالوسینیشن» یا توهم‌زا مطرح است و عوارضی برای فرد مصرف‌کننده به دنبال دارد.

وی خاطرنشان کرد: حشیش به هر شکل مورد استفاده، حاوی ماده مؤثری به نام THC یا «تتراهیدروکانابینول» است؛ این ماده روی یک سری از گیرنده‌ها اثرگذار بوده و با رفتن روی یک‌سری از گیرنده‌ها در مغز اثر می‌گذارد و این گیرنده‌ها می‌توانند عوارضی را در فرد ایجاد کنند.

عوارض وحشتناک حشیش و گل

اخگری به عوارض استفاده از ماده مخدر حشیش پرداخت و گفت: نخستین عارضه استفاده از ماده مذکور ایجاد توهم است و آنچه را می‌بیند واقعیت نیست؛ در ارجاعات به ما در سازمان پزشکی قانونی کشور، فردی که شک به مصرف حشیش دارد، می‌گوید به طور مثال وقتی به روی سطوح روی میز می‌نگرد، سطوح را در حال حرکت می‌بیند یا می‌گوید صدا‌ها را بو می‌کند درحالیکه ما صدا‌ها را می‌شنویم یا می‌گوید بو‌ها را می‌شنوم؛ در واقعی این موضوع ناشی از توهمی است که می‌تواند دچار فرد مصرف‌کننده شود.

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور تأکید کرد: فرد با مصرف این ماده، زمان و مکان را تشخیص نمی‌دهد، گاهی ممکن است فاصله بسیار بلندی را به عنوان فاصله کوتاه درنظر بگیرد لذا ممکن است فرد مصرف‌کننده حشیش به پشت‌بام رفته و به اندازه ارتفاع یک پله فاصله را احساس و پس از سقوط فوت کند یا اینکه کنار جوی آبی ایستاده و نتواند از آن عبور کند و بگوید من از این دریا نمی‌توانم عبور کنم.

مصرف‌کنندگان حشیش دچار توهم زمان، مکان و یادگیری می‌شوند

این متخصص سم‌شناسی با تأکید بر اینکه مصرف‌کنندگان حشیش دچار توهم زمان، مکان و یادگیری می‌شوند، گفت: یادآوری خاطرات گذشته برای مصرف‌کننده حشیش دچار اشکال خواهد شد و نمی‌تواند خاطرات گذشته را برای خود یادآوری کند.

وی یادآور شد: یادگیری مصرف‌کنندگان حشیش دچار خطر خواهد شد و این یک زنگ خطر و هشدار است؛ این هشداری است برای جوانانی که شاید از این مواد استفاده کنند؛ جوانی که در سن یادگیری است و باید به عنوان نیروی فعال جامعه شناخته شود، در صورت استفاده از این ترکیبات، دچار اختلال در یادگیری خواهد شد.

عضو هیئت علمی سازمان پزشکی قانونی کشور به سایر عوارض تتراهیدروکانابینول در بدن پرداخت و افزود: تغییرات در فشار خون، ضربان قلب نامنظم، خشکی دهان، قرمزی چشم، خنده‌های مکرر، بروز رفتار‌های ضد اجتماعی، تغییر در اشتها و … از دیگر عوارض استفاده از ماده مذکور است.

اخگری تصریح کرد: ممکن است برای افراد مصرف‌کننده این ماده، اتفاقی روی داده یا کاری انجام داده باشد که به برای بررسی به سازمان پزشکی قانونی کشور ارجاع شود، گاهی اوقات قضات از ما سؤال پرسیده و می‌گویند آیا فرد مدنظر تحت تأثیر ماده‌ای بوده یا خیر که در بررسی‌های انجام شده در آزمایشگاه ما مشخص می‌شود که در بدن آن فرد تتراهیدروکانابینول و مشتقات آن وجود دارد.

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور یادآور شد: تتراهیدروکانابینول که عنوان شد در گیاه حشیش وجود دارد، ممکن است در کشور‌های مختلف به اسامی مختلف شناخته شود، به طور مثال در کشور ما این ماده در گیاه گل وجود دارد و برخی عنوان می‌گویند گل ماده تغلیظ شده از گیاه حشیش است یعنی به هر حال مواد مؤثر تمام اینها یکی بوده، اما فرآوری‌ها ممکن است متفاوت باشد یعنی برخی سایه‌خشک یا آفتاب‌خشک باشد، در برخی از سرشاخه گل‌دار استفاده شود یا اینکه برخی برگ گیاه حشیش را استفاده کنند.

اسامی و عناوینی مختلفی که همگی دردسرساز هستند

این متخصص سم‌شناسی ادامه داد: اسامی مختلف به این مواد می‌دهند برخی از عنوانی همچون «علف»، «گل»، «وید»، «ماری‌جوانا»، «بنگ»، «چرس»، «درگ» و … برای این ماده به کار می‌برند و تمام این ماده حاوی ماده مؤثر تتراهیدروکانابینول هستند که به اسامی و اشکال مختلف استفاده می‌شوند، ممکن است این ماده به شکل گیاه خشک یا گلوله شده و به صورت خوراکی، ورقه‌های فشرده یا سیگاری‌ها بسیار کوچک و کمتر از یک گرم استفاده (جوینت) استفاده شوند.

وی با بیان اینکه اثر این مواد باعث سرخوشی زودگذر برای فرد شده، غافل از اینکه می‌تواند عوارض جانبی برگشت‌ناپذری بر روی یک‌سری از گیرنده‌ها در مغز ایجاد کنند، گفت: در مغز تمام افراد گیرنده‌هایی وجود دارد که به یک‌سری از میانجی‌های شیمیایی در مغز پاسخ می‌دهند، همه ما در مغز اینها را داریم، اما وقتی ما با ورود یک‌سری از مواد به بدنمان اینها را دستکاری کنیم، می‌توانم عوارض بلندمدت و مادام‌العمر داشته باشد.

عضو هیئت علمی سازمان پزشکی قانونی کشور افزود: ترکیبات ماری‌جوانا، حشیش یا هر ماده دیگر از این خانواده، طولانی‌مدت در بدن مصرف‌کننده باقی مانده، در بافت چربی قرار گرفته و اندک اندک در بدن آزاد می‌شوند و متأسفانه گاهی تا یک ماه بعد از مصرف، این ماده در بدن فرد مصرف‌کننده نیز قابل شناسایی است.

اخگری عنوان کرد: ما در سازمان پزشکی قانونی کشور، تتراهیدروکانابینول و مشتقات آن را در بدن ارجاع‌شدگان یا حتی متوفیانی که به ما ارجاع شده‌اند را بررسی می‌کنیم.

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور خاطرنشان کرد: یک سری از «کانابینوئید» به نام کانابینوئید‌های سنتتیک هستند که اثرات مخربی در مغز ایجاد می‌کنند؛ اثرات فارماکولوژیک آنها دقیقاً شبیه همین ماده مؤثر گیاه حشیش است، منتهی جدیداً مورد استفاده قرار می‌گیرند البته نه اینکه خودشان جدید باشند، در بسیاری از کشور‌ها متأسفانه سنتز و ساخته شده، در اختیار جوانان قرار می‌گیرند و حتی ویپ‌های مورد استفاده جوانان ممکن است حاوی این مواد باشند؛ به این نوع مواد، مواد نوظهور می‌گوییم و ترکیبات این مواد شبیه همان تتراهیدروکانابینول است و همان اثرات توهم‌زا را دارند.

این متخصص سم‌شناسی خاطرنشان کرد: ممکن است ماده مؤثر مخدر گلی که در ایران وجود دارد، تغلیظ شده باشد یا روش فرآوری آن را تغییر داده باشند.

ترغیب به خودکشی و جنون ماندگار از اثراث مصرف حشیش و گل

وی با بیان اینکه مصرف‌کنندگان این مواد می‌توانند ترغیب به خودکشی پیدا کرده یا دچار جنون ماندگار شده و به نوعی به بیمار روانی تبدیل شوند، گفت: این اتفاق به این خاطر رخ می‌دهد که بالانس میانجی شیمیایی و گیرنده‌ها در مغز تغییر پیدا می‌کند.

عضو هیئت علمی سازمان پزشکی قانونی کشور تأکید کرد: در استفاده بلندمدت، فرد به عنوان معتاد به آن شناخته شده، ولع مصرف آن را داشته و نیاز به آن دارد که مدام از آن استفاده کند، پس از استفاده دائم از آن نیز به استفاده از سایر مواد به همراه آن مانند ترکیبات شیشه و آمفتامین یا الکل ترغیب می‌شوند.

اخگری با اشاره به بوی بسیار نافذ و بد حشیش، گفت: افراد مصرف‌کننده این مواد به نوعی دچار تزلزل شخصیت شده و دیگر نمی‌توانند ثبات شخصیتی داشته باشند و دیگر مشکلات اعم از مشکلات تنفسی و ریوی، بی‌انگیزگی و … را نیز به دنبال دارند.

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور به والدین توصیه کرد ضمن نظارت بیشتر بر فرزندان خود، در صورت بروز رفتار‌های غیرمعمول و مرموز، توجه بیشتری به خرج داده و منشاء رفتار‌ها را پیدا کنند.

توهم ناشی از گل و حشیش حتی می‌تواند منجر به کشتن اعضای خانواده شود

این متخصص سم‌شناسی با اشاره به پرونده‌های ارجاع شده به سازمان پزشکی قانونی کشور، گفت: مواردی وجود داشته که جوانانی در نزاع دسته‌جمعی شرکت کرده، یکدیگر را با چاقو مضروب کرده و برخی از آنها فوت کرده‌اند که در بدن اینها ما رد ماری‌جوانا، تتراهیدروکانابینول یا الکل دیده شده است، در واقع مهار‌ها از روی مغز این افراد برداشته شده و حتی ممکن است بر اثر توهم ایجاد شده، فرد، فرزندش را در حد یک حیوان ببیند و آن را بکشد یعنی کشتن افراد خانواده و رفتاهاری پرخطر همچون تصادفات جرحی و فوتی می‌تواند از عوارض مصرف این مواد باشد، چون فرد زمان و مکان و فاصله را تشخیص نمی‌دهد.

رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور تأکید کرد: توهمات ایجاد شده بر اثر مصرف این مواد می‌تواند برای خود فرد، اطرافیان و کل جامعه خطرناک باشد، همانطور که از اسم این مواد پیدا است، روان‌گردان هستند، می‌توانند بر روی روان فرد اثرات سوء داشته باشند و بسته به میزان، مدت زمان و مصرف همزمان با سایر مواد و داروها، عوارض ماندگاری داشته باشند و وی را به سمتی ببرند که به نوعی روانی تلقی شده و از زندگی اجتماعی ساقط شود.