از تولید نانوذرات تا فرش آنتی‌باکتریال؛ دستاوردهایی که کمتر شنیده شده‌اند

مرکز تحقیقات فناوری نانو دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب در سال‌های اخیر با تمرکز بر پژوهش و تولید محصولات نوآورانه، موفق به ساخت موادی از جمله نانوذرات فلزی، فرش‌های آنتی‌باکتریال و نانوکامپوزیت‌های ساختمانی شده است.

کد خبر: ۱۳۲۶۰۹۸

چهارشنبه - ۱۴ آبان ۱۴۰۴ / November 05, 2025

محمدرضا کلایی، دانشیار گروه مهندسی پلیمر و رئیس مرکز تحقیقات فناوری نانو دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، در گفت‌وگو با خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو اظهار کرد: «مرکز تحقیقات فناوری نانو تهران جنوب علاوه بر برگزاری دوره‌های تخصصی و متنوع آموزشی، در حوزه تولید محصولات نانویی نیز فعال است. دوره‌های ما به‌صورت مستمر در سایت رسمی مرکز به نشانی www.stv.ir.ir/nrc به‌روز شده و امکان ثبت‌نام برای متقاضیان فراهم است.»

وی افزود: «در این مرکز تولید محصولاتی همچون فرش‌های آنتی‌باکتریال، نانوذرات طلا، نانومس، نانونقره، اتیلن جاذب، هیدروکسی‌آپاتایت مزوساختار زیپ، داروهای کنترل‌کننده تشنج و نانوکامپوزیت‌های تقویت‌شده با الیاف و ذرات نانو در حوزه بتن انجام می‌شود. این محصولات در مقیاس آزمایشگاهی تولید شده و قابلیت تجاری‌سازی دارند؛ در صورت نیاز شرکت‌ها به حجم بالاتر، امکان تولید در مقیاس صنعتی نیز وجود دارد.»

ارائه خدمات مشاوره‌ای و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان

کلایی با اشاره به فعالیت‌های جانبی مرکز گفت: «مرکز تحقیقات نانو خدمات مشاوره‌ای تخصصی در زمینه تحلیل آزمون‌ها، طراحی آزمایش و مشاوره برای اخذ مجوزهای دانش‌بنیان ارائه می‌دهد. دفتر ویژه‌ای نیز برای ارائه این خدمات در مرکز فعال است تا شرکت‌های فناور بتوانند در مسیر دانش‌بنیان شدن از راهنمایی‌های لازم بهره‌مند شوند.»

آزمایشگاه‌های مجهز در خدمت پژوهشگران

وی با بیان اینکه این مرکز دو آزمایشگاه مجهز در اختیار دارد، تصریح کرد: آزمایشگاه عمومی مرکز شامل تجهیزات پایه برای ساخت نمونه‌های تحقیقاتی است و آزمایشگاه تخصصی نیز به دستگاه‌هایی از جمله میکروسانتریفیوژ، سانتریفیوژ ماری، مایکروویو های‌پرفورمنس، آون خلأ، دستگاه‌های الکتروریسی، کوره برنامه‌ریزی‌شده چهارزمانه، فریزر آزمایشگاهی، دستگاه‌های DLS، CVD، PVD، UV و اتولب مجهز است.»

به گفته وی، این مجموعه از شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸ صبح تا ۵ عصر آماده خدمت‌رسانی به دانشجویان و پژوهشگران است.

کلایی افزود: «در سال گذشته بیش از ۲۸۰ خدمت آزمایشگاهی ارائه شد، اما با توجه به محدود بودن اطلاع‌رسانی، بسیاری از دانشجویان از ظرفیت‌های این مرکز بی‌اطلاع‌اند. در صورت تقویت تبلیغات، ظرفیت استفاده از این آزمایشگاه‌ها تا شش برابر افزایش خواهد یافت.»

تأثیر فناوری نانو در بهبود کیفیت محصولات صنعتی و دارویی

رئیس مرکز تحقیقات فناوری نانو تهران جنوب در تشریح ویژگی‌های علمی این حوزه گفت: «نانوذرات به‌دلیل اندازه بسیار کوچک خود (در مقیاس ۱۰ به توان منفی ۹ متر) سطح تماس بالایی با مواد دیگر دارند و این ویژگی موجب بهبود چشمگیر خواص در محصولات مختلف می‌شود. برای مثال در صنعت داروسازی، از نانوذرات برای رهایش هدفمند دارو به سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود که باعث افزایش اثربخشی و کاهش عوارض جانبی داروها می‌گردد.»

وی ادامه داد: «کاربرد فناوری نانو محدود به حوزه سلامت نیست؛ بلکه در صنایع غذایی، بهداشتی، خودروسازی و سایر صنایع های‌تک نیز تأثیر قابل توجهی دارد.»

لزوم آگاهی‌رسانی و تبلیغات علمی هدفمند

کلایی یکی از چالش‌های اصلی را ضعف در اطلاع‌رسانی دانست و تصریح کرد: به‌دلیل محدودیت‌های موجود، امکان تبلیغ در شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام و تلگرام را نداریم، اما می‌توان از ابزارهایی مانند کد QR برای معرفی خدمات و امکانات استفاده کرد. بسیاری از دانشجویان از وجود دستگاه‌هایی نظیر PVD و CVD بی‌اطلاع‌اند، در حالی‌که این دستگاه‌ها قابلیت اجرای چندین پروژه دکتری را در سال دارند.»

او افزود: «برای معرفی بهتر توانمندی‌های مرکز، نیاز به تشکیل تیم‌های تخصصی در حوزه بازاریابی فناورانه، تجاری‌سازی و تبلیغات علمی داریم. در صورت معرفی صحیح، می‌توانیم به‌راحتی با شرکت‌های صنعتی و صادراتی همکاری کنیم.»

کلایی در پایان تأکید کرد: نمایشگاه‌های تخصصی مانند نمایشگاه نانو فرصت ارزشمندی برای تعامل میان پژوهشگران و صنعتگران است. هر پیشرفت در این حوزه، نه‌تنها موجب سربلندی دانشگاه آزاد تهران جنوب و دانشجویان آن است، بلکه به توسعه علمی و صنعتی کشور نیز کمک می‌کند. زمانی این موفقیت‌ها ماندگار خواهند بود که دانشجویان جوان و علاقه‌مند از امکانات موجود بهره‌مند شوند و با روحیه پژوهشگری در مسیر رشد فناوری گام بردارند.»