موافقت با تشکیل سازمان مهاجرت در کمیسیون مشترک

دو ماده نخست لایحه تشکیل سازمان ملی مهاجرت در نشست کمیسیون مشترک بررسی لایحه ساختار و وظایف سازمان ملی مهاجرت مورد موافقت اعضا قرار گرفت.

کد خبر: ۱۳۲۶۲۳۵

دوشنبه - ۱۲ آبان ۱۴۰۴ / November 03, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو به نقل از خانه ملت؛ نمایندگان مجلس در نشست امروز (دوشنبه ۱۲ آبان ماه) کمیسیون مشترک بررسی لایحه ساختار، وظایف و اختیارات سازمان ملی مهاجرت در جریان بررسی جزییات گزارش کمیسیون امورداخلی کشور و شورا‌ها در خصوص این لایحه با ماده یک و ۲ لایحه مذکور موافقت کردند.

در ماده یک این لایحه آمده است:

بخش اول: تعاریف

‌در این قانون، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

۱- سازمان: سازمان ملی مهاجرت که در این قانون به اختصار سازمان نامیده می‌شود.

۲- شورا: شورای سیاست‌گذاری و هماهنگی امور مهاجرین و اتباع خارجی موضوع ماده (۵) این قانون.

۳- اتباع خارجی: افراد فاقد تابعیت جمهوری اسلامی ایران که به قلمرو کشور ایران وارد شده و مشمول یکی از عناوین موضوع بند‌های (۴) تا (۸) این ماده می‌باشند.

۴- مهاجر قانونی: تبعه خارجی که درخواست ورود و یا اقامت وی در کشور ایران، در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، مورد پذیرش دولت جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است.

۵- مهاجر غیرقانونی: تبعه خارجی و افراد فاقد تابعیت که بصورت غیر قانونی، وارد قلمرو کشور ایران شده یا با وجود ورود قانونی، کشور ایران را در مهلت مقرر ترک نکرده است.

۶- پناهجو: تبعه خارجی که با ارائه ادله (مستندا به تعاریف موصوف در ماده یک کنوانسیون مربوط به وضع پناهندگان مصوب ۱۹۵۱و اصل ۱۵۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران)، از جمهوری اسلامی ایران درخواست پناهندگی داشته و این درخواست، در حال رسیدگی باشد.

۷- پناهنده: پناهجویی که درخواست پناهندگی‌اش مورد پذیرش دولت جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است.

۸- آواره: تبعه خارجی که به دلایل اضطرار از جمله بلایای طبیعی، وقوع جنگ داخلی یا بین‌المللی، کشور متبوع یا محل سکونت خود را ترک کرده یا وادار به ترک آن شده و به قلمرو کشور ایران وارد شده است.

۹- اردوگاه مراقبتی: محلی برای نگهداری موقت پناهجویان (بدون روادید) و آوارگان (تا زمان رسیدگی به درخواست پناهندگی) و مهاجرین غیرقانونی (تا زمان تعیین تکلیف یا ترک کشور) است.

۱۰- مهمانشهر: منطقه‌ای که به تشخیص سازمان برای اسکان مهاجرین و اتباع خارجی مجاز، ایجاد یا تعیین می‌شود.

۱۱- اقامت: اجازه مخصوص که توسط مراجع قانونی مسئول جمهوری اسلامی ایران به تبعه خارجی اعطا می‌شود تا بصورت قانونی در کشور سکونت داشته باشند.

۱۲- کارت اقامت: سند شناسایی برای تبعه خارجی که دارای اقامت جمهوری اسلامی ایران صادر می‌شود.

۱۳- شماره شناسایی اتباع خارجی: شماره‌ای منحصر بفرد با شناسه معین است که تمامی درخواست‌ها و خدمات برای اتباع خارجی (به استثنای شرایط اضطراری مانند ضرورت معالجه در موارد خطر جانی) منوط به دریافت این شماره است که توسط سازمان ملی مهاجرت اختصاص داده میشود.

۱۴- پایگاه جامع اطلاعاتی سامانه‌ای است یکپارچه برای جمع‌آوری و ارائه تمامی اطلاعات از قبیل هویتی و زیست سنجی (بیومتریک) و اقتصادی اتباع خارجی که در سازمان تشکیل می‌شود و کلیه خدمات آن از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند در اختیار دستگاه‌های خدمت رسان قرار می‌گیرد.

۱۵- پایگاه املاک و اسکان: سامانه پایه موضوع ردیف ۲۵ ماده ۱۰ قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی مصوب‌۳۰/۶/۱۴۰۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی است.

۱۶- پایگاه مشاغل اتباع خارجی: سامانه‌ای که برای اعلام نیاز به نیروی کار اتباع خارجی توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رعایت قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی (مصوب ۱۰/۸/۱۴۰۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی) که به اختصار در این قانون سامانه مشاغل نامیده می‌شود، از طریق پنجره واحد خدمات دولت در دسترس عمومی قرار می‌گیرد.

۱۷- کمیسیون ساماندهی اتباع خارجی: کمیسیون ساماندهی اتباع خارجی که در این قانون به اختصار کمیسیون ساماندهی نامیده می‌شود، در سازمان با ریاست رئیس سازمان و با عضویت نمایندگان وزارتخانه‌های اطلاعات، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، امور خارجه و فرمانده انتظامی جمهوری اسلامی ایران، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، قوه قضائیه با ابلاغ قضایی در راستای وظایف محوله در این قانون ایجاد می‌شود و متناظر آن در استان‌ها با ریاست استاندار و نمایندگان دستگاه‌های یاد شده در این بند ایجاد می‌شود.

۱۸- اطلس اشتغال اتباع خارجی: پایگاه و تعداد نیازمندی‌های اشتغال کشور به اتباع خارجی به تفکیک استان‌ها بر اساس اعلام کارفرمایان که توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه و اعلام می‌گردد که در این قانون به اختصار اطلس اشتغال نامیده می‌شود.

۱۹- ایستگاه خروجی: محلی که به عنوان آخرین مکان برای خروج یا اخراج مهاجرین و اتباع خارجی استفاده می‌گردد.

همچنین در ماده ۲ این لایحه آمده است؛ به منظور ساماندهی امور مهاجرین و اتباع خارجی، هماهنگی و هم‌افزایی میان دستگاه‌های ذی‌ربط، راهبری، برنامه‌ریزی و تعامل مؤثر با نهاد‌ها و سازمان‌های ذی‌ربط، «سازمان ملی مهاجرت» با شخصیت حقوقی مستقل به عنوان یک موسسه دولتی و وابسته به وزارت کشور تشکیل می‌شود.

تبصره ۱- سازمان از نظر تشکیلاتی در سطح ملی، سازماندهی شده و متناظرین استانی آن به صورت مستقل زیرنظر سازمان انجام وظیفه می‌نمایند.

تبصره ۲- رئیس سازمان به‌عنوان معاون وزیر کشور و با حکم ایشان، منصوب و در چارچوب قوانین و مقررات، اداره سازمان را بر عهده دارد.

تبصره ۳- منابع مالی سازمان مشتمل بر اعتبارات دولتی پیش‌بینی‌شده در قوانین بودجه سنواتی، هدایا و کمک‌های اشخاص حقیقی و حقوقی، اعم از داخلی و بین‌المللی، با رعایت قوانین و مقررات مربوط و همچنین وجوه حاصل از ارائه خدمات به مهاجرین و اتباع خارجی توسط سازمان می‌باشد.

تبصره ۴- آیین نامه ساختار اداری سازمان توسط وزارت کشور حداکثر ظرف ۳ ماه پس از لازم الاجرا شدن این قانون با همکاری سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری و استخدامی تهیه و به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.