چالش تأمین مالی در صنایع خلاق؛ از ضعف ساختار‌های سنتی تا ایده «صندوق مجازی»

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری سپهر، از طراحی سازوکار دیجیتال و مبتنی بر داده با عنوان «صندوق مجازی سپهر» سخن گفت. این مدل تلاش دارد با ترکیب فناوری‌های مالی (فین‌تک) و ارزش‌گذاری دارایی‌های ناملموس، مسیر تازه‌ای برای حمایت از پروژه‌های خلاق همچون انیمیشن و تولید محتوای دیجیتال ایجاد کند.

کد خبر: ۱۳۲۷۳۷۹

چهارشنبه - ۱۴ آبان ۱۴۰۴ / November 05, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، مصطفی اکوان، مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری سپهر، در پنل «تأمین مالی نوآورانه؛ افق‌های جدید برای آینده» که در حاشیه رویداد ملی صنایع خلاق برگزار شد، با تأکید بر لزوم طراحی ساختار‌های ویژه تأمین مالی برای صنایع نرم و خلاق اظهار کرد: طی سال‌های اخیر ابزار‌های متنوعی برای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان و صنعتی ایجاد شده و بسیاری از آنها اکنون فعال و در حال رشد هستند، اما ماهیت فعالیت در صنایع خلاق متفاوت است و نیازمند به‌کارگیری ترکیبی از خلاقیت و ابزار‌های مالی اختصاصی است.

وی تصریح کرد: این حوزه نباید الزاماً در چارچوب ساختار‌های سنتی بورس یا نهاد‌های مشابه تعریف شود، زیرا مأموریت اصلی آن نهاد‌ها صیانت از منافع کلان سرمایه‌گذاران است، در حالی که صنایع خلاق ماهیتی کوچک‌تر، متنوع‌تر و پرریسک‌تر دارند. به همین دلیل لازم است نهادی مستقل، با رویکرد حمایتی و تسهیل‌گر، متولی تأمین مالی این بخش شود.

اکوان با اشاره به تجارب موفق بین‌المللی در این زمینه افزود: در بسیاری از کشور‌ها صندوق‌های ویژه‌ای برای پشتیبانی از صنایع خلاق ایجاد شده تا کسب‌وکار‌های کوچک و نوپایی که در مقیاس محدود فعالیت می‌کنند، بتوانند به منابع مالی دسترسی پیدا کنند. از استودیو‌های انیمیشن و گروه‌های طراحی گرفته تا تیم‌های تولید محتوای دیجیتال، هر یک الگوی خاصی از سرمایه‌گذاری دارند که متناسب با ویژگی‌هایشان تعریف شده است.

او ادامه داد: در صندوق سپهر به این نتیجه رسیده‌ایم که برای حمایت مؤثر از این کسب‌وکار‌ها باید مسیر جدیدی طراحی شود. در همین راستا، قصد داریم با همکاری معاونت علمی و دعوت از بازیگران اصلی اکوسیستم، «صندوق مجازی سپهر» را راه‌اندازی کنیم؛ صندوقی که مأموریت آن حمایت از تولیدکنندگان انیمیشن در سراسر کشور است، به‌ویژه آن دسته از تولیدکنندگانی که صدای آنها کمتر شنیده می‌شود.

اکوان درباره سازوکار این صندوق توضیح داد: در این مدل، حدود ۳۰ درصد سرمایه‌گذاری توسط شرکت تولیدکننده و مابقی از سوی صندوق مجازی سپهر تأمین می‌شود. رویکرد ما در این طرح، مبتنی بر شفافیت، مشارکت و حمایت است، نه صرفاً سودآوری مالی.

وی تأکید کرد: هدف اصلی این طرح، توسعه و تقویت اکوسیستم انیمیشن کشور است. هر پروژه ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد خود را دارد و قرار نیست نسخه‌ای واحد برای همه اجرا شود. با این حال، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، در آینده نزدیک می‌توان مسیر جذب سرمایه برای پروژه‌هایی با ارزش چند میلیارد تومانی را گشود و انگیزه فعالان این حوزه را افزایش داد.

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری سپهر همچنین خاطرنشان کرد: با رفع موانع قانونی و اجرایی، می‌توان دارایی‌های ناملموس را به‌صورت عینی‌تر پیگیری و مدیریت کرد. وی افزود: اخیراً با همکاری بانک صادرات، اقداماتی برای پیشبرد طرح «دروازه ارزش‌گذاری دارایی‌های ناملموس آثار هنری» آغاز کرده‌ایم؛ گامی مهم در راستای به‌رسمیت‌شناسی آثار هنری به‌عنوان دارایی مالی که می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد ابزار‌های مالی نوین برای هنرمندان و فعالان صنایع خلاق شود.

اکوان در پایان بر ضرورت استانداردسازی روش‌های ارزش‌گذاری، شفافیت قرارداد‌ها و تضمین حقوق مالکیت فکری تأکید کرد و گفت: با تحقق این الزامات، بانک‌ها و نهاد‌های مالی قادر خواهند بود با اطمینان بیشتری وارد حوزه تأمین مالی آثار هنری شوند. به باور او، پیگیری منسجم و سرمایه‌گذار‌محور چنین طرح‌هایی در تعامل دانشگاه و نظام بانکی می‌تواند به یکی از کلید‌های گشایش در مسیر تأمین مالی حوزه‌های خلاق تبدیل شود.