ایران در مسیر ترانزیت قطار باری بین ترکیه و پاکستان

فعالیت قطار باری از اسلام آباد به استانبول از طریق تهران که بیش از ۱۶ سال قبل، برای اولین بار به صورت آزمایشی راه‌اندازی شد، اما به دلیل مدیریت ضعیف و تاخیر‌های مکرر به حالت تعلیق درآمد، قرار است از ۳۱ دسامبر (چهارشنبه ۱۰ دی) از سر گرفته شود.

کد خبر: ۱۳۲۷۶۱۴

چهارشنبه - ۱۴ آبان ۱۴۰۴ / November 05, 2025

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، هدف از راه‌اندازی مجدد این سرویس قطار، کاهش تاخیر‌های قبلی در حمل و نقل، مقابله با چالش‌های حمل و نقل و افزایش ظرفیت بار در سراسر منطقه است.

این سرویس در ابتدا به دلیل سیل، تاخیر‌ها و زیرساخت‌های ضعیف به حالت تعلیق درآمد. تاخیر‌های اداری، عدم ارتباط، نگرانی‌های مربوط به کیفیت خدمات و تخریب زیرساخت‌های ضعیف در پاکستان به دلیل شدت سیل، همگی از عواملی بودند که به تعلیق این خدمات ریلی منجر شدند.

در دسامبر ۲۰۲۱، تلاشی برای احیای خدمات باری میان ترکیه و پاکستان انجام شد. این سرویس تا ماه اوت سال ۲۰۲۲ ادامه داشت و در نهایت تا اطلاع ثانوی متوقف شد. مقامات ادعا می‌کنند که راه‌اندازی مجدد قرار است به این تاخیر‌ها و موانع قبلی رسیدگی کند تا خدمات ریلی روان میان این کشور‌ها تضمین شود.

محمد حنیف عباسی، وزیر فدرال راه‌آهن پاکستان، به خبرنگاران حاضر در دفتر مرکزی راه‌آهن پاکستان گفت: «ما در ابتدا قصد داشتیم سرویس اسلام‌آباد-تهران-استانبول (ITI) را حتی زودتر از این راه‌اندازی کنیم، اما بی‌ثباتی منطقه‌ای، به‌ویژه درگیری‌های جاری با «اسرائیل»، باعث تاخیر شد. اکنون، وزرای تجارت در حال نهایی کردن کالا‌هایی هستند که میان پاکستان و ترکیه جابه‌جا می‌شوند و ما ۳۱ دسامبر را برای راه‌اندازی مجدد مد نظر قرار داده‌ایم.»

این خط آهن با طول بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر، اسلام‌آباد را از طریق مرز تفتان به تهران متصل می‌کند و سپس در امتداد کریدور حمل و نقل شمال - جنوب ادامه می‌یابد. محموله‌ها به دلیل تفاوت در عرض خطوط ریلی، در زاهدان ایران جابه‌جا خواهند شد. این قطار سپس با عبور از آسیای میانه و عبور از ترکمنستان و قزاقستان، مسیر خود را ادامه خواهد داد.

مدت زمان ترانزیت در این مسیر به طول تقریبی ۸۰۰۰ کیلومتر، ۲۰ تا ۲۵ روز پیش‌بینی می‌شود.

طرح ریزی و احیای قطار باری

این ابتکار برای تقویت نقش پاکستان به عنوان یک قطب حمل و نقل میان آسیای میانه و اوراسیا بسیار مهم است. با آغاز این مسیر حمل و نقل، اتحاد و مشارکت قوی میان پاکستان، ایران و ترکیه تحت سازمان همکاری اقتصادی (ECO) برای تقویت تجارت ایجاد خواهد شد. این امر نقش مهمی در تقویت پیوند‌های حمل و نقل، روابط دیپلماتیک و اقتصادی میان سه کشور خواهد داشت.

علاوه بر این، پاکستان می‌تواند به جای واردات، بر صادرات کالا تمرکز کند. فعالیت این خدمات به تثبیت ناآرامی‌های اقتصادی کمک کند و انتظار می‌رود برای پاکستان مفید باشد و به این کشور اجازه دهد بدهی‌های خود را کاهش دهند.

از نظر پایداری، حمل و نقل ریلی در مقایسه با کشتی‌ها و مسیر‌های دریایی، یک گزینه پایدار بلندمدت است. برخلاف مسیر دریایی که دوره حمل و نقل آن حدود ۴۵ روز است، مدت زمان حمل در مسیر ریلی بین ۲۰ تا ۲۵ روز برنامه‌ریزی شده است.

بر اساس گزارش ترکیه تودی، راه اندازی این مسیر باری، مزایای اقتصادی و استراتژیک بسیاری را نه تنها برای پاکستان، بلکه برای ترکیه و ایران نیز به همراه خواهد داشت. این مسیر هنوز در حال توسعه و تکامل مداوم است. اگرچه در حال حاضر این ابتکار فقط برای حمل بار و کالا واجد شرایط است، اما وزرای ترکیه و پاکستان قصد دارند در آینده، آن را به یک مسیر بشردوستانه و توریستی گسترش دهند تا گردشگری میان کشور‌ها را تقویت کنند.