گزارش|

هر آنچه باید درباره وام‌ دانشجویی بدانید

صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم جزئیات وام‌های سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵ را اعلام کرد؛ متأهلان دو برابر مجردها وام می‌گیرند و سقف ودیعه مسکن به ۲۰۰ میلیون رسید.

کد خبر: ۱۳۲۸۲۱۱

شنبه - ۱۷ آبان ۱۴۰۴ / November 08, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ در میان جامعه دانشگاهی کشور، مسئله‌ی وام‌های دانشجویی و تسهیلات مالی صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم است. افزایش هزینه‌های زندگی، شهریه دانشگاه‌ها، اجاره مسکن و سایر مخارج تحصیل، بسیاری از دانشجویان را به سمت استفاده از وام‌های دانشجویی سوق داده است؛ تسهیلاتی که طی سال‌های اخیر به یکی از ارکان اصلی حمایت مالی از دانشجویان در دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی تبدیل شده‌اند.

صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم به‌عنوان متولی اصلی این حمایت‌ها، هر ساله با همکاری بانک‌های عامل، مجموعه‌ای از وام‌ها و تسهیلات را برای دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلی طراحی و اجرا می‌کند. این وام‌ها با هدف کاهش فشار مالی، ارتقای کیفیت تحصیل و ایجاد فرصت برابر آموزشی بین اقشار مختلف دانشجویی ارائه می‌شوند. در سال تحصیلی جدید نیز، بر اساس سیاست‌های حمایتی دولت و وزارت علوم، میزان مبالغ و شرایط پرداخت وام‌ها نسبت به سال گذشته با تغییراتی همراه بوده است تا پوشش‌دهی مالی گسترده‌تر و منصفانه‌تری در میان دانشجویان کشور ایجاد شود.

در اطلاعیه رسمی صندوق رفاه دانشجویان، پنج نوع وام اصلی به‌عنوان محور تسهیلات سال ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵ معرفی شده است که عبارت است از وام تحصیلی، وام ضروری، وام شهریه، وام ودیعه مسکن متأهلی و وام ویژه دکتری هرکدام از این وام‌ها با هدفی خاص طراحی شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که بتوانند بخش‌های مختلف نیاز‌های مالی دانشجویان را پاسخ دهند. از کمک به پرداخت شهریه دانشگاه‌های شهریه‌پرداز گرفته تا حمایت از دانشجویان متأهل فاقد خوابگاه و یا آنهایی که با مشکلات مالی پیش‌بینی‌نشده روبه‌رو می‌شوند.

نکته قابل توجه در سیاست‌های جدید صندوق رفاه آن است که دانشجویان متأهل در سال تحصیلی پیش‌رو، نسبت به دانشجویان مجرد، دو برابر سقف وام مصوب دریافت خواهند کرد. این اقدام در راستای حمایت از نهاد خانواده و کاهش فشار اقتصادی بر دانشجویان متأهل صورت گرفته است. علاوه بر این، شرایط ضامنین، نحوه بازپرداخت و میزان کارمزد وام‌ها نیز به نحوی تنظیم شده تا دسترسی دانشجویان تسهیل و روند اداری کوتاه‌تر شود.

به گفته رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم، ثبت‌نام وام‌های نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵ از امروز آغاز خواهد شد و تمامی دانشجویان واجد شرایط می‌توانند از طریق پورتال الکترونیکی صندوق رفاه به نشانی swf.ir نسبت به تشکیل پرونده و درخواست وام اقدام کنند.با توجه به رشد هزینه‌های تحصیل در کشور، افزایش مبالغ وام‌ها در سال جدید اقدامی مثبت و قابل توجه تلقی می‌شود.

اما همچنان چالش‌هایی نظیر تأخیر در پرداخت، محدودیت ظرفیت منابع مالی، و فرآیند‌های اداری زمان‌بر از دغدغه‌های دانشجویان به شمار می‌رود. در این گزارش، جزئیات کامل مبالغ و شرایط دریافت وام‌های دانشجویی ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵ بررسی شده است تا دانشجویان بتوانند با آگاهی کامل، برای دریافت وام مناسب خود اقدام کنند و از حمایت‌های مالی صندوق رفاه به بهترین نحو بهره‌مند شوند.

مبالغ وام‌های دانشجویی ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵

مبالغ جدید وام‌های دانشجویی متناسب با نوع وام، مقطع تحصیلی و وضعیت تاهل دانشجو تعیین شده است. طبق جدول اعلامی صندوق رفاه، دانشجویان متأهل دو برابر دانشجویان مجرد وام دریافت می‌کنند.

وام تحصیلی در کاردانی و کارشناسی ۵،۰۰۰،۰۰۰ و کارشناسی ارشد و دکترای حرفه‌ای ۷،۵۰۰،۰۰۰ همچنین دکتری تخصصی ۱۰،۰۰۰،۰۰۰ است.

وام شهریه درکاردانی و کارشناسی ۳،۰۰۰،۰۰۰ و کارشناسی ارشد و دکترای حرفه‌ای ۵،۰۰۰،۰۰۰ همچنین دکتری تخصصی ۷،۰۰۰،۰۰۰ است.

وام ضروری برای موارد خاص مانند ازدواج، تولد فرزند، بیماری یا حوادث طبیعی، وام ضروری به مبلغ ۱۰،۰۰۰،۰۰۰ تومان پرداخت می‌شود.

وام ودیعه مسکن متأهلی  در تهران ۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰ وکلانشهر‌ها (اصفهان، مشهد، تبریز، شیراز، کرج، قم، اهواز، کرمانشاه) ۱۵۰،۰۰۰،۰۰۰ همچنین سایر شهر‌ها ۱۰۰،۰۰۰،۰۰۰ است.

شرایط عمومی دریافت وام‌های دانشجویی ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵

طبق آیین‌نامه صندوق رفاه دانشجویان، شرایط عمومی زیر برای دریافت هر نوع وام الزامی است که عبارت است از اعتقاد به یکی از ادیان رسمی کشور و احراز نیاز مالی توسط معاونت دانشجویی و رعایت شئون اخلاقی و انضباطی دانشگاه همچنین عدم استفاده از بورس یا وام سایر مؤسسات و نداشتن شغل تمام‌وقت؛ سپردن تعهدنامه و معرفی ضامن معتبر و اشتغال به تحصیل تمام‌وقت در بازه سنوات مجاز از شرایط عمومی دریافت وام‌های دانشجویی است.

شرایط آموزشی دریافت وام

وام تنها به دانشجویان تمام‌وقت تعلق می‌گیرد و استفاده از تسهیلات محدود به سنوات مجاز تحصیلی است که در مقطع کاردانی و کارشناسی ناپیوسته: ۲ سال (۴ نیمسال) و در کارشناسی پیوسته ۴ سال (۸ نیمسال)؛ کارشناسی ارشد ۲ سال (۴ نیمسال) و دکترای حرفه‌ای و پیوسته: ۶ سال (۱۲ نیمسال) همچنین دکتری تخصصی ناپیوسته ۴ سال (۸ نیمسال) است.

گفتنی است که مرخصی تحصیلی تاییدشده جزو سنوات محسوب نمی‌شود.

با مرور جزئیات منتشرشده از سوی صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم، می‌توان گفت که سیاست‌های جدید پرداخت وام‌های دانشجویی در سال تحصیلی ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵، تلاشی در جهت بهبود عدالت مالی و کاهش تبعیض اقتصادی در میان دانشجویان است. افزایش مبالغ وام‌ها، اولویت دادن به دانشجویان کم‌برخوردار و متأهل، و ایجاد تنوع در نوع تسهیلات، نشان می‌دهد که دولت و وزارت علوم به دنبال تقویت نقش حمایتی این صندوق در تأمین هزینه‌های زندگی و تحصیل دانشجویان هستند.

با این حال، همچنان برخی چالش‌ها در مسیر تحقق کامل اهداف این طرح باقی مانده است. محدودیت بودجه، تأخیر‌های مقطعی در پرداخت و پیچیدگی مراحل اداری از جمله مسائلی است که بسیاری از دانشجویان در گفت‌و‌گو با رسانه‌ها به آن اشاره کرده‌اند. رفع این موانع می‌تواند زمینه‌ساز افزایش اعتماد عمومی به سیستم حمایت مالی دانشگاهی و ارتقای سطح رضایت در میان دانشجویان شود.

از سوی دیگر، یکی از نکات مثبت در آیین‌نامه جدید، توجه ویژه به دانشجویان مقطع دکتری و در نظر گرفتن وام ویژه برای آنان است؛ اقدامی که در راستای حمایت از نخبگان علمی و پژوهش‌محور کشور ارزیابی می‌شود. همچنین، افزایش سقف وام ودیعه مسکن متأهلی تا ۲۰۰ میلیون تومان برای شهر تهران، پاسخی به واقعیت‌های اقتصادی جامعه و رشد هزینه‌های مسکن است.در مجموع، وام‌های دانشجویی سال ۱۴۰۴ - ۱۴۰۵ را می‌توان گامی رو به جلو در جهت حمایت از قشر فرهیخته کشور دانست؛ گامی که اگر با شفافیت، سرعت در پرداخت و تسهیل فرآیند اداری همراه شود، می‌تواند نقش بسزایی در کاهش فشار مالی بر دانشجویان و ارتقای کیفیت تحصیل آنان ایفا کند.تداوم این حمایت‌ها، به‌ویژه در شرایط اقتصادی فعلی، نه‌تنها به پایداری مسیر آموزش عالی کمک می‌کند بلکه می‌تواند زمینه‌ساز عدالت آموزشی و فرصت برابر برای رشد علمی در میان همه دانشجویان کشور باشد.

گفتنی است؛ صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم اعلام کرده است که از این پس پرداخت وام‌های دانشجویی بر اساس سیاست دهک‌بندی و اولویت‌بندی اقتصادی انجام خواهد شد تا دهک‌های پایین درآمدی در اولویت دریافت تسهیلات قرار گیرند. با این حال، بسیاری از دانشجویان و کارشناسان آموزش عالی معتقدند در شرایطی که مبالغ وام‌ها پاسخگوی هزینه‌های واقعی زندگی دانشجویی نیست، این سیاست بیش از آنکه عدالت‌آفرین باشد، نوعی بوروکراسی اداری و تبعیض تازه ایجاد می‌کند. آنان تأکید دارند که تحقق عدالت آموزشی باید از مسیر افزایش مبالغ و تسهیل بازپرداخت وام‌ها دنبال شود، نه از طریق محدود کردن دسترسی دانشجویان بر اساس شاخص‌های اقتصادی مبهم.