دستگاه نانوساخت دارویی ایرانی؛ نقطه‌عطف نوآوری و استقلال فناوری سلامت

محصولی با تکیه بر دانش ایرانی، مسیر درمان‌های نوین و پیشرفته را در کشور هموار ساخته و نماد خودکفایی و پیشرفت علمی در حوزه فناوری سلامت است.

کد خبر: ۱۳۲۸۴۴۰

سه‌شنبه - ۲۰ آبان ۱۴۰۴ / November 11, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، در حاشیه نمایشگاه ایران نانو ۱۴۰۴ که به عنوان بزرگ‌ترین رویداد حوزه فناوری نانو کشور برگزار شد، دستگاه نانوساخت دارویی جدید تولید یک شرکت دانش بنیان"، مستقر در پارک سلامت مشهد، مورد توجه کارشناسان، پژوهشگران و فعالان حوزه سلامت و صنعت قرار گرفت. جاوید، نماینده این شرکت  دانش بنیان و از اعضای تیم توسعه‌دهنده دستگاه، در گفتگو با خبرنگار دانش وفناوری خبرگزاری دانشجو، درباره روند تولید و اهمیت این فناوری توضیح داد: ایده اولیه طراحی این دستگاه، در دوران آغاز پاندمی کرونا شکل گرفت. هدف اولیه آن بود که با بهره‌گیری از تکنولوژی میکروفلوئیدیک و تولید نانوحامل‌های لیپیدی مخصوص mRNA، گامی برای واکسیناسیون کرونا برداشته شود. کار در همان سال با این چشم‌انداز آغاز شد و این دستگاه طی سالیان اخیر به‌طور مداوم ارتقا و تکامل یافته است؛ به‌گونه‌ای که اکنون آخرین ورژن آن را در نمایشگاه ایران نانو ۱۴۰۴ به نمایش گذاشته‌ایم.

وی اضافه کرد:این دستگاه قادر است انواع نانو حامل‌های دارویی شامل نانوحامل‌های با پایه لیپیدی و پلیمر را تولید کند که در سامانه‌های دارورسانی نوین، به ویژه درمان هدفمند سرطان‌ها و سایر بیماری‌ها، کاربرد بسیاری دارد. همچنین این فناوری در حوزه زیبایی و درمان‌های کازمتیک و حتی دیگر صنایع قابل استفاده است.

جاوید با اشاره به اهمیت بومی بودن فناوری تصریح کرد: ما در کل منطقه آسیا حداقل رقیبی نداریم و تنها یک نمونه خارجی (کانادایی) برای این دستگاه وجود دارد که دستگاه تولیدی ما با وجود قیمت بسیار پایین‌تر و مزایای رقابتی متعدد، توانسته جای خود را باز کند. تمامی قطعات این دستگاه توسط تیم ما، از دانشجویان و متخصصان داخلی، در پارک علم و فناوری سلامت خراسان ساخته شده و تأمین آن به طور کامل بومی است و هیچ وابستگی به خارج نداریم.

او افزود: در چند سالی که این دستگاه توسعه یافته، پروژه‌های علمی و تحقیقاتی متعددی با استفاده از آن انجام شده و تعدادی پایان‌نامه دانشجویی و مقالات علمی معتبر در ژورنال‌های بین‌المللی به چاپ رسیده است. این دستگاه توانسته روشی ساده، تکرارپذیر و نوین را برای ساخت حامل‌های دارویی ارائه کند؛ روشی که برخلاف دستگاه‌ها و روش‌های مرسوم، به تکه‌تکه‌سازی و تجهیزات متعدد نیاز ندارد و خطا و عدم یکنواختی در آن به‌شدت کاهش یافته است.

جاوید ادامه داد: در مقیاس میکروسکوپی، تمامی فرآیند‌ها در کانال‌های میکرومتری با دقت بالا انجام می‌شود و خروجی آن نانوحامل‌هایی با یکنواختی بسیار بالا، توزیع ذره‌ای کم (PDI پایین) و قابل کنترل است. سایز ذرات هم به راحتی تنظیم می‌شود.

وی همچنین از حمایت‌های ستاد توسعه نانو و معاونت علمی ریاست جمهوری تشکر کرد و افزود: در حد توان، ما را در طول این مسیر همراهی کردند و واقعاً قدردان آنها هستیم.

نماینده شرکت دانش بنیان به نقش نمایشگاه ایران نانو ۱۴۰۴ در ترویج ارتباط صنعت و دانشگاه اشاره کرد و گفت: این نمایشگاه فرصت مناسبی است تا هم شرکت‌های دانش‌بنیان محصولات خود را معرفی کنند و هم دانشجویان با دستاورد‌های عملی و کاربردی صنعت آشنا شوند، ایده بگیرند و تشویق به همکاری شوند. نباید دانشگاه تنها محلی برای امتحان و چاپ مقالات باشد؛ بلکه باید دانشجویان باور کنند که از دل همین دانشگاه‌ها می‌توان دستگاهی بومی تولید کرد که در حل نیاز‌های صنعتی و درمانی کشور مؤثر باشد.

او در پایان ابراز امیدواری کرد که این مدل نمایشگاه‌ها توسعه یابد و نه تنها در تهران بلکه در سایر استان‌ها نیز برگزار شود تا جامعه دانشگاهی و دانشجویان بیشتری مشارکت داده شوند و ذهنیت صنعتی‌سازی در میان جوانان کشور بیش از پیش تقویت گردد. چنین نمایشگاه‌هایی می‌تواند بستر ساز پیشرفت و استقلال فناوری کشور باشد.