تولید داروی ایرانی با فناوری نانو برای درمان سرطان خون و بیماری‌های نادر

یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی داروی نوین را برای درمان سرطان خون و بیماری‌های نادر با فناوری نانو تولید کرده است که اثربخشی بالایی دارد.

کد خبر: ۱۳۲۸۴۷۱

يکشنبه - ۱۸ آبان ۱۴۰۴ / November 09, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی بار دیگر نشان دادند که با تکیه بر دانش و فناوری، محصولات دارویی و درمانی با استاندارد‌های جهانی تولید می‌شوند. یکی از تازه‌ترین ها، داروی «میدوونس» است که برای درمان نوع خاصی از سرطان خون به نام لوسمی است.

محمدکریم رضایی، مدیر تحقیق و توسعه یک شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه داروسازی، درباره آخرین دستاورد‌های دارویی شرکت خود توضیح داد. این شرکت موفق شده است دارویی با نام «میدوونس» تولید کند که برای درمان نوع خاصی از سرطان خون به نام لوسمی حاد میلوئیدی (AML) و همچنین بیماری نادر ماستوسیتوز سیستمیک کاربرد دارد.

رضایی با اشاره به فناوری به‌کاررفته در این دارو گفت: «ما در تولید میدوونس از سامانه پیشرفته‌ای موسوم به خود نانو امولسیون‌شونده (SNEDDS) استفاده کرده‌ایم. این فناوری باعث می‌شود دارو پس از ورود به دستگاه گوارش به نانوذراتی با اندازه کمتر از ۱۰۰ نانومتر تبدیل شود و در نتیجه جذب آن به جریان خون افزایش یابد. این افزایش فراهمی زیستی دارو نه تنها اثربخشی آن را بیشتر می‌کند، بلکه عوارض جانبی آن را نیز کاهش می‌دهد.

وی درباره کاربرد بالینی این دارو افزود: «میدوونس برای درمان بیماران مبتلا به AML با جهش FLT۳ تجویز می‌شود و علاوه بر آن، در درمان بیماری نادر ماستوسیتوز سیستمیک نیز کاربرد دارد. بیماران مبتلا به این بیماری معمولاً پس از تشخیص، طول عمر محدودی دارند و میدوونس تنها گزینه تأییدشده جهانی برای آنها به شمار می‌رود. این دارو می‌تواند میانگین طول عمر بیماران را تا پنج سال افزایش دهد و فرصت قرار گرفتن آنها در فهرست پیوند مغز استخوان را فراهم کند.

رضایی در توضیح بیماری ماستوسیتوز سیستمیک گفت: «ماستوسیتوز نوعی اختلال نئوپلاستیک شبه‌سرطانی است که در آن سلول‌های ماست بدن به‌طور غیرطبیعی افزایش پیدا کرده و در بافت‌های مختلف مانند مغز استخوان، کبد، طحال، روده و پوست تجمع می‌کنند. این تجمع باعث التهاب مزمن و آسیب بافتی می‌شود. در اغلب بیماران جهشی در ژن KIT، به‌ویژه جهش D۸۱۶V وجود دارد که منجر به فعال شدن مداوم گیرنده رشد سلول‌های ماست می‌شود؛ یعنی سلول‌ها بدون نیاز به سیگنال رشد، خودبه‌خود تکثیر می‌شوند.

وی درباره مزیت اقتصادی داروی داخلی نسبت به نمونه خارجی گفت: «قیمت داروی خارجی میدوونس برای هر واحد حدود یک و نیم میلیارد تومان است، اما نمونه تولید داخلی با قیمت ماهانه حدود ۲۵ میلیون تومان عرضه می‌شود. این تفاوت چشمگیر باعث شده هزینه درمان برای بیماران به طور قابل توجهی کاهش یابد و دسترسی به دارو آسان‌تر شود.

مدیر تحقیق و توسعه در ادامه توضیح داد: «فناوری SNEDDS در این دارو ترکیبی از روغن و سورفکتانت‌هاست که باعث می‌شود دارو به نانوذرات بسیار کوچک تبدیل شود و سطح تماس بیشتری با بدن پیدا کند. این ویژگی کمک می‌کند بخش بیشتری از ماده مؤثره وارد جریان خون شود و در نتیجه اثرگذاری دارو بالاتر رود. علاوه بر این، با استفاده از این فناوری، عوارض جانبی دارو کاهش پیدا می‌کند و بیماران تجربه درمان بهتری خواهند داشت.

رضایی در پایان درباره اهمیت این دستاورد و نقش شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی اظهار داشت: «تولید میدوونس نمونه‌ای از توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی در عرصه داروسازی و فناوری نانو است. این دارو نشان می‌دهد که با تکیه بر دانش و فناوری، می‌توانیم محصولاتی با کیفیت جهانی تولید کنیم که در دسترس بیماران قرار گیرد و تأثیر واقعی در بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول عمر آنها داشته باشد.

وی همچنین تاکید کرد که تکیه بر فناوری‌های نوین و دانش بومی باعث کاهش وابستگی به نمونه‌های خارجی و صرفه‌جویی ارزی قابل توجهی می‌شود و می‌تواند مسیر توسعه داروسازی ایران را در سطح بین‌المللی هموار کند.