راه‌کار‌های کهن برای بحران‌های نو؛ از قصه‌های بیهقی تا حکایت‌های مثنوی

اسماعیل بنی‌اردلان معتقد است معرفی درست کتاب‌ها و منابع کهن می‌تواند پیوند مطالعه با زندگی معاصر را تقویت و کتاب را به منبعی برای تاب‌آوری و آرامش تبدیل کند.

کد خبر: ۱۳۲۸۴۹۳

شنبه - ۱۷ آبان ۱۴۰۴ / November 08, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، اسماعیل بنی‌اردلان؛ عضو هیات علمی دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر در گفت‌و‌گو با ستاد خبری سی‌وسومین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، درباره نقش کتاب در تقویت نشاط اجتماعی اشاره کرد: متأسفانه ما نمی‌توانیم کتاب‌های خوب را به درستی معرفی کنیم. در رویدادهایی، چون هفته کتاب می‌توان متون درستی را انتخاب و به عموم مردم معرفی کرد؛ متونی که آموزنده هستند و در شرایط سخت و بحرانی می‌توانند راهگشا باشند.

وی افزود: اگر ما متون تاریخی، عرفانی و حتی نظم و نثر را به درستی بشناسیم و بتوانیم به درستی تحلیل‌شان کنیم، بهترین راه برای تشویق افراد به سمت کتاب را انتخاب کرده‌ایم. تاریخ بیهقی کتابی است که اگر درست آموزش داده شود، همه مشاهده خواهند کرد که عمده بحران‌های امروز ما در آن دوره تاریخی نیز وجود داشته و بیهقی هنگام نقل وقایع تاریخی، راهکار‌های خردمندانه‌ای هم ارائه داده است.

بنی‌اردلان در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو به اهمیت «کتاب» در عبور از بحران‌های اجتماعی اشاره کرد و ادامه داد: در مثنوی مولانا از ابتدا تا انتها، راه این است که آدمی چگونه می‌تواند حیات معنوی خوبی داشته باشد. این متون می‌توانند بستری برای گفت‌وگوی آرام، بازاندیشی و حتی تسکین را در دوران فشار‌های اقتصادی و اجتماعی فراهم آورند.

وی افزود: پیشنهاد می‌کنم علاقه‌مندان به داستان ایرانی کتاب «خیرالنساء» و دوستداران متون عرفانی معاصر «سیبی و دو آینه» یا «رساله در تعریف و تبیین و طبقه‌بندی قصه‌های عرفانی» زنده‌یاد قاسم هاشمی‌نژاد را مطالعه کنند. برای علاقه‌مندان به رمان نیز مطالعه «فیل در تاریکی» او و سایر آثارش را توصیه دارم. حسن کتاب‌های مرحوم هاشمی‌نژاد این است که فرهنگ و معارف ما را به زبان امروزی، راحت‌تر و متناسب با زمان بیان می‌کند.

بنی‌اردلان در ادامه سخن به متن «کتاب ایوب؛ منظومه آلام ایوب و محنت‌های او از عهد عتیق» زنده‌یاد هاشمی نژاد اشاره کرد و ادامه داد: وقتی داستان ایوب نبی را می‌خوانیم، می‌بینیم همان مسائل و مصائبی که ایوب علیه السلام متحمل شد و در نهایت به رستگاری رسید، برای زمانه ما هم آموزنده است. این کتاب به ما می‌آموزد که اگر در سختی و رنجی قرار گرفتیم، اینها را حسن بدانیم، چرا که خود این سختی‌ها ما را به سمت خدا و شناخت او سوق می‌دهد.

نویسنده کتاب «معرفت‌شناسی آثار صناعی؛ جست‌وجویی در مفهوم فن و هنر» همچنین درباره نقش هفته کتاب در امر ترویج کتابخوانی گفت: هفته کتاب فرصتی است برای معرفی درست کتاب‌های خوب. پیشنهاد من این است که در هفته کتاب، نشست‌هایی با این رویکرد برگزار شود که چگونه کتاب‌های خوب را معرفی کنیم و درباره آن کتاب توضیحات لازم داده شود. باید نشان داده شود که چطور یک کتاب می‌تواند برای زیست معاصر ما راهنما، آرامش‌بخش و معرفت‌آفرین باشد. اینگونه می‌توان پیوند بین مطالعه و نشاط جمعی را برای مردم ملموس‌تر کرد. خواندن برای زیستن باعث می‌شود تا نشاط اجتماعی بدل به تجربه‌ای ملموس و قابل تداوم تبدیل شود.

سی‌وسومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «بخوانیم برای ایران» از بیست‌وچهارم تا سی‌ام آبان (۱۴۰۴) برگزار می‌شود.