دانشجویان دختر و غربتی در فضای مختلط دانشگاهی به وسعت تهران/ چرا در دانشگاه‌ها فضاهای دخترانه ایجاد نمی شود؟

درخواست دانشجویان از امید برای ایجاد فضا‌های دخترانه در دانشگاه تهران تیتر یکی از رسانه ها بود برای احساس غربتی که دانشجویان دختر در وسعتی به نام دانشگاه تهران با آن مواجه هستند.

کد خبر: ۱۳۲۹۲۰۴

يکشنبه - ۱۸ آبان ۱۴۰۴ / November 09, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، دانشجویی که قرار است در محیطی فرهنگی که دانشگاه نام گرفته احساس غربت کند درس خواندن نه تنها بالی برایش نخواهد گشود بلکه همواره سنگینی فضایی را بر علیه خود احساس خواهد کرد که در آن نشانه ای از رشد و بالندگی برایش غریبه خواهد بود.

امروز، محمدحسین امید رئیس دانشگاه تهران، در نشستی صمیمانه با نمایندگان تشکل‌ها و کانون‌های دانشجویان دختر و بسیج دانشجویی خواهران دانشگاه، گفت: برگزاری این جلسه شروعی برای پرداختن به زیست‌بوم زنان در دانشگاه تهران به‌صورت جداگانه است و اینکه برای اقتضائات زیست‌بوم زنان و اقتضائات محیط دانشگاه تهران فکر کنیم و برنامه داشته باشیم و این، مسئله اصلی این جلسه است.

رئیس دانشگاه تهران ضمن توجه به مشکلات دانشجویان دانشگاه در حوزه‌های مختلف، از جمله بحث حجاب و پوشش، بر لزوم انجام مطالعات تطبیقی دقیق درباره دانشگاه‌های برتر جهان تأکید کرد و اظهار داشت: شما به‌عنوان نمایندگان فعّال دانشجویان دختر باید نمونه‌هایی از ۱۰۰ دانشگاه اول و همچنین ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان از مناطق مختلف از جمله آمریکا، اروپا و کشور‌های اسلامی و شرقی را مورد بررسی قرار دهید. با این هدف که ببینیم آیا در سایر دانشگاه‌های دنیا، هنجار پوششی خاصی وجود دارد یا خیر؟

وی با اشاره به ماهیت دانشگاه به‌عنوان یک پدیده مدرن، خاطر نشان کرد: دانشگاه پدیده‌ای کاملاً بومی نیست و الزامات و اقتضائات خاص خود را به‌همراه آورده است. پرسش اساسی این است که آیا این مدل برای محیط ما قابل تطبیق است؟ اگر پاسخ مثبت است، چگونه باید آن را بومی‌سازی کنیم؟ اگر هم مفید نباشد، باید به اجماعی برسیم که چگونه چهارچوب‌های اصلی و استاندارد‌های آکادمیک را در درون دانشگاه حفظ کنیم.

امید تاکید کرد: این قاعده کلی را می‌پذیریم که زیست‌بوم دانشجویان دختر و اقتضائات و نیاز‌های آنان به‌ویژه در محیط‌های خاص مثل دانشگاه تهران، با اقتضائات آقایان تفاوت زیادی دارد؛ اما باید به‌دنبال پاسخ این سوال باشیم که آیا اساساً برای زندگی‌کردن در محیط دانشگاهی، راه‌حل مناسبی می‌توان پیدا کرد.

کارگروه ویژه امور زنان و خانواده تشکیل می‌شود

رئیس دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنان خود، توجه ویژه به مسائل و نیاز‌های دانشجویان دختر را از اولویت‌های مدیریت دانشگاه برشمرد و از تصمیم دانشگاه برای تشکیل کارگروه ویژه امور زنان و خانواده خبر داد.

وی تصریح کرد: ماموریت این کارگروه، بررسی و حل مشکلات خاص دانشجویان دختر در ابعاد مختلف خواهد بود. این امر از طریق اقداماتی همچون انجام کار‌های فرهنگی، ایجاد و تجهیز فضا‌های خاص برای دانشجویان دختر، فراهم‌کردن حداقل شرایط لازم برای آنان و افزایش ایمنی و امنیت در خوابگاه‌ها محقق خواهد شد.

امید به همکاری همه‌جانبه بخش‌های مختلف دانشگاه برای برگزاری جلسات تخصصی برای بررسی مسائل دانشجویان دختر اشاره کرد و افزود: معرفی بانوان تأثیرگذار علمی و اجتماعی به عنوان الگو‌های موفق و همچنین به‌کارگیری مشاوران مجرب و متخصص در خوابگاه‌ها برای پشتیبانی از دانشجویان، به‌ویژه مادران دانشجو، از دیگر برنامه‌های در دست اجراست.

رئیس دانشگاه تهران در پاسخ به اعتراض دانشجویان به نبود معاون زن در دانشگاه تهران اظهار داشت: در ابتدا تصمیم بر این بود که مشاور امور زنان نیز در دانشگاه داشته باشیم تا دانشجویان دختر بهتر بتوانند مسائل خود را مطرح کنند؛ اما پیشنهاد فعلاً این است که کارگروه زنان با نمایندگان دانشجویان جلسات را ادامه دهند و خروجی این جلسات یک سری اقدامات عملی باشد.

مشکلات انباشته‌شده از گذشته، دانشگاه را با چالش مواجه کرده است

امید در پاسخ به مشکلات موجود درخصوص خوابگاه‌ها گفت: در بسیاری از موضوعات، از جمله خوابگاه‌ها، مشکلات انباشته‌ای از گذشته وجود دارد و ما در همه موضوعات با این مشکلات دست به گریبان هستیم. از جمله پذیرش دانشجویان مازاد در سال‌های اخیر یا تجمع سنواتی‌ها بعد از کرونا و مانند آن که مثلاً خوابگاه‌ها را دچار مشکل کرده و امکان اسکان دانشجویان جدید را به چالش کشیده است. به علاوه ورودی دختران دانشجوی ما امسال از سال‌های گذشته بیشتر بود و مجبور شدیم ۲۴ ساعت مانده به زمان تحویل، ساختار برخی خوابگاه‌ها را تغییر بدهیم و مجبور شدیم روز‌های اول سال تصمیم جدیدی بگیریم. ان‌شالله از بهمن ماه به بعد، حداقل مشکلی برای خوابگاه‌ها نخواهیم داشت.

با مطالعه و بررسی مشکلات دانشجویان دختر اقدام می‌کنیم

رئیس دانشگاه با اشاره به درخواست دختران دانشجو مبنی بر ایجاد فضا‌های ویژه زنانه در دانشگاه گفت: درباره تمام این نیاز‌های خاص زنان در دانشگاه، باید مطالعه و نظرخواهی شود و در مواردی که جمع‌بندی وجود داشته باشد اقدام خواهیم کرد.

وی در ادامه اظهار داشت: برخی از خانم‌ها از عدم رعایت برخی اصول در فضای دانشگاه صحبت می‌کنند که برخی از این رفتار‌ها به شرایط عمومی کشور، از جمله فشار‌های معیشتی و افراط‌ها و تفریط‌ها باز می‌گردد؛ اما باید بدانیم ضمن مطرح کردن نظرات، باید محیط دانشگاه را در نظر بگیریم و رعایت کنیم. برخی رفتارها، گاهی اظهارنظر و اعتراض به وضعیت‌های نامساعد نیست، بلکه جزو رفتار‌های نامتعارف محسوب می‌شود و در هیچ کجای دنیا مورد قبول نیست. امیدواریم با بحث درباره مسائل خاص زنان و بررسی نیازها، به یک جمع‌بندی برسیم. فعلاً در حال رسیدگی به بسیاری از این مسائل در دانشگاه هستیم که نیاز به زمان، برنامه‌ریزی و فرهنگ سازی دارد. محیط دانشگاه محیطی مقدس است و ما باید بپذیریم که چهارچوب‌هایی را رعایت کنیم.

تغییر نسبت دانشجویان دختر و پسر، اقتضائات مدیریتی را تغییر خواهد داد

رئیس دانشگاه تهران در ادامه در پاسخ به اعتراض دانشجویان به نبود معاونت خانم گفت: یکی از دلایلی که خانم‌ها کمتر در دانشگاه در سمت‌های مدیریتی بودند، این بود که اکثریت با آقایان بود؛ چه در سمت استادی و چه در تعداد دانشجویان، ولی در حال حاضر این نسبت بر عکس شده و تعداد دانشجویان و استادان خانم در حال افزایش است و مطمئناً در پست‌های مدیریتی هم به تدریج خانم‌ها بیشتر وارد خواهند شد و جامعه هم آمادگی بیشتری برای این موضوع پیدا خواهد کرد.

وی تاکید کرد: محیط دانشگاه خودش باید برای خود، نظاماتی را تعیین و خود را اداره کند. دانشگاه نیاز ندارد از بیرون افرادی بیایند و آن را اداره کنند، باید بدانیم افراط و تفریط هیچ کدام پسندیده محیط دانشگاه نیست. مثلاً سیگار کشیدن برای کارمند، استاد و دانشجو ممنوع است و این قانون جهانی است و در مورد پوشش هم همینطور است. محیط علمی با محیط خارج از دانشگاه و غیرعلمی تفاوت دارد. وقتی جایی را محیط آکادمیک می‌دانیم، باید چارچوب مورد توافق همگان در آن مورد پذیرش قرار گیرد.

انجام کار‌های فرهنگی؛ ایجاد فضا‌های خاص دانشجویان دختر؛ فراهم کردن شرایط مناسب حداقلی برای خانم‌ها؛ همکاری بخش‌های مختلف دانشگاه برای برگزاری جلسات ویژه مسائل دانشجویان خانم؛ معرفی بانوان تأثیرگذار دانشگاهی و غیردانشگاهی و معرفی الگوی مناسب برای دانشجویان؛ به کار گماردن مشاوران با تجربه و متخصص در خوابگاه‌ها؛ توجه به معضلات مادران دانشجو؛ برگزاری نشست‌ها و ایجاد فضا‌هایی برای گفت‌و‌گو درباره موضوعات مورد اختلاف در حوزه زنان دانشجو و افزایش امنیت برای دانشجویان به ویژه دانشجویان دختر در خوابگاه‌ها، درخواست دانشجویان دختر در این نشست بود که رئیس دانشگاه، قول بررسی و اقدام مقتضی درباره آنها را به دانشجویان داد.