ایران دومین کشور جهان در تولید داروی درمان آتروفی عضلانی نخاعی؛ امید تازه برای بیماران SMA

با دستیابی دانش‌بنیان‌ها به فناوری پیشرفته سنتز ریسدیپلام، ایران پس از سوئیس موفق شد داروی "اورلیژن" را به طور کامل در داخل کشور تولید کند.

کد خبر: ۱۳۲۹۸۲۷

سه‌شنبه - ۲۰ آبان ۱۴۰۴ / November 11, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، در سال‌های اخیر، اهمیت پیشرفت‌های علمی و فناوری در حوزه سلامت و داروسازی بیش از پیش برای جوامع آشکار شده است. بیماری آتروفی عضلانی نخاعی (SMA) یکی از بیماری‌های ژنتیکی نادر، اما بسیار چالش‌برانگیز است که زندگی بیماران و خانواده‌هایشان را به شدت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. نیاز به درمان مؤثر و سریع، به ویژه در مراحل اولیه بیماری، همواره دغدغه متخصصان و بیماران بوده است. به همین دلیل تولید داروی «اورلیژن» در داخل کشور، با تکیه بر توانمندی‌های زیست‌فناوری بومی و تیم تحقیقاتی شرکت دانش‌بنیان روناژن، نقطه عطفی تاریخی محسوب می‌شود و امید تازه‌ای به جامعه بیماران SMA بخشیده است. ​

تولید داروی اورلیژن، ایران را در کنار سوئیس به جمع معدود کشور‌های تولیدکننده جهانی دارو‌های ژنتیکی پیشرفته وارد کرده است. آنچه این دستاورد را برجسته‌تر می‌کند، کاهش چشمگیر هزینه‌ها، صرفه‌جویی ارزی، و استقلال از واردات است؛ امری که ضمن ارتقاء کیفیت زندگی بیماران، ظرفیت مالی و علمی لازم برای توسعه سایر پروژه‌های راهبردی در صنعت داروسازی کشور را نیز فراهم آورده است. این خبر آغاز فصلی نو در تلاش‌های بومی برای پاسخگویی به نیاز‌های پزشکی کشور بوده و می‌تواند زمینه‌ساز گفت‌و‌گو‌های تفضیلی درباره اهمیت، جزئیات و آینده این موفقیت بزرگ ملی شود. ​

خشایار هماوندی، مدیر تولید و سنتز داروی اورلیژن در شرکت دانش‌بنیان «روناژن»، از تثبیت جایگاه جهانی ایران در حوزه داروسازی ژنتیکی خبر داد و گفت: امروز ایران، پس از سوئیس، دومین کشور جهان است که موفق شده داروی مؤثر در درمان بیماری آتروفی عضلانی نخاعی را به صورت کامل در داخل کشور تولید کند. بیماران مبتلا به SMA به‌دلیل نقص ژنتیکی و موروثی دچار ضعف حرکتی، مشکلات بلع و تنفس و وابستگی به دستگاه ونتیلاتور می‌شوند؛ به همین علت آغاز درمان در مراحل اولیه تشخیص، حیاتی است.

وی با تاکید بر افزایش کیفیت زندگی بیماران و جلوگیری از پیشرفت بیماری با مصرف مداوم داروی اورلیژن، توضیح داد: مزیت این فناوری در سنتز داخلی ماده مؤثره ریسدیپلام است؛ در روناژن، تیم تحقیق و توسعه با بهره‌گیری از دانش فنی پیشرفته و فرایند‌های کاتالیزوری، رسوب، تبلور، تبخیر و استخراج توانسته‌است از مواد اولیه ساده، به مولکولی پیچیده و بسیار ارزشمند آن هم با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر از نمونه خارجی برسد.

به گفته مدیر تولید و سنتز داروی اورلیژن در شرکت دانش‌بنیان «روناژن»، هزینه جهانی نمونه خارجی دارو حدود ۱.۲۵ میلیارد تومان برای هر شیشه است و هر بیمار ماهانه باید سه شیشه مصرف کند. اما نمونه ایرانی اورلیژن با قیمتی حدود ۲۰ میلیون تومان عرضه شده که این کاهش چشمگیر هزینه، فرصت درمان مستمر را برای صد‌ها بیمار ایرانی فراهم کرده است.

هماوندی با اشاره به تاثیر اقتصادی پروژه گفت: صرفه‌جویی ارزی حاصل از تولید داخلی این دارو حدود ۵۵ میلیون دلار برآورد می‌شود، و این رقم نقشی مؤثر در کاهش وابستگی کشور به واردات و خروج ارز دارد.

این فعال فناور افزود: موفقیت شرکت در تولید این دارو، نقطه عطفی در تاریخ صنعت داروسازی کشور است که ضمن تأمین منافع بیماران SMA، ظرفیت مالی و فنی لازم برای توسعه سایر پروژه‌های راهبردی از جمله آنالوگ‌های انسولین را فراهم آورده است.

وی با تاکید بر اینکه اورلیژن نخستین محصول تجاری‌شده روناژن در حوزه زیست‌فناوری است، خاطرنشان کرد: روناژن امروز نماد زیست‌فناوری بومی ایران است؛ شرکتی که از فرمولاسیون تا سنتز مولکول فعال، تماما در داخل کشور انجام می‌شود و این دستاورد، ایران را در فهرست معدود تولیدکنندگان جهانی دارو‌های ژنتیکی پیشرفته قرار داده است.