گزارش|

تغییر اقلیم تغییر سیاست می‌خواهد/ آیا مسئولان آماده‌اند؟

افزایش دما، کاهش بارش‌های برفی، و افت شدید منابع آبی در چهارمحال و بختیاری دیگر یک هشدار نیست؛ واقعیتی است که نشان می‌دهد سیاست‌های فعلی مدیریت آب پاسخ‌گوی شرایط جدید نیستند.

کد خبر: ۱۳۲۹۹۱۹

سه‌شنبه - ۰۴ آذر ۱۴۰۴ / November 25, 2025

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، کاهش شدید منابع آب زیرزمینی، افت محسوس سطح آب سدها، و کاهش آب‌های سطحی، زنگ خطر خشکسالی را در چهارمحال و بختیاری به صدا درآورده‌اند. تأمین آب شرب با چالش‌های جدی روبه‌روست و تداوم این روند، امنیت آبی منطقه را تهدید می‌کند.

در بسیاری از مناطق استان، چاه‌های آب شرب با افت سطح مواجه شده‌اند و برخی حتی خشکیده‌اند. سدهای مهم مانند سد کارون ۴ و سد زاینده‌رود، که زمانی پشتوانه‌ی آبی منطقه بودند، اکنون با کاهش چشمگیر ذخایر روبه‌رو هستند. این وضعیت نه‌تنها کشاورزی و دامداری را تحت فشار قرار داده، بلکه زندگی روزمره‌ی مردم را نیز دستخوش اضطراب و محدودیت کرده است.

خشکسالی، دیگر پدیده‌ای گذرا نیست؛ بلکه به واقعیتی پایدار بدل شده که نیازمند بازنگری در سیاست‌های مدیریت منابع آب، فرهنگ مصرف، و برنامه‌ریزی‌های زیست‌محیطی است. در چنین شرایطی، هر قطره آب حکم طلا را دارد و هر تصمیم، می‌تواند آینده‌ی یک نسل را رقم بزند.
در دومین گزارش این رسانه با محوریت خشکسالی وضعیت سدها، چشمه‌ها و آب شرب شهری و روستایی را بررسی کردیم که در ادامه گفت‌گوهای خبرنگار دانشجو با مدیرعاملان شرکت‌های آبفا و آب‌منطقه‌ای استان را می‌خوانید.

محمد کریمی در گفت‌وگو با خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو با بیان اینکه سه پدیده سبب کاهش منابع آبی شهرها و روستاهای استان چهارمحال و بختیاری شده است، گفت: این استان در بحث آب نسبت به بلند مدت ۴۰ درصد و نسبت به سال آبی گذشته ۲۰ درصد کاهش باران را تجربه کرده است، همچنین افزایش دما ۱ و نیم تا ۲.۵ درجه سانتیگراد و کاهش ۸۳۰ میلیون متر مکعب مخازن دشت‌ها از جمله اصلی‌ترین عوامل کاهش منابع آبی هستند.

مدیرعامل شرکت آب فاضلاب چهارمحال و بختیاری افزود: ۵۱۹ منبع تامین آب در سطح شهرها و روستاهای استان فعال بود که تا به امروز ۸۹ منبع آن خشک شده و سایر منابع آبی نیز کاهش محسوسی داشتند، همچنین تامین آب ۸۰ درصد جمعیت استانی وابسته به منابع زیرزمینی و چاه‌ها هستند و تنها ۱۵ تا ۱۶ درصد جمعیت استان از منابع سطحی مثل زاینده رود تامین می‌شود که همه این موارد سبب شده تا منابع آبی در شهرها و روستاها دچار تنش شوند.

وی ادامه داد: چندی پیش تنش آبی در روستاها حادث شد که به دلیل ناترازی انرژی کشور ایستگاه پمپاژ برخی از منابع آبی ضعیف شد و برخی روستاها که دوردست‌تر بودند گاهاً تا ۱۲ ساعت آب نداشتند و با رفع ناترازی باز هم ۴۱۲ روستا داشتیم که مشکل آبی داشتند اما امروز این رقم به ۳۸۰ عدد رسیده است که دارای تنش آبی از ۲ حیث کمی و کیفی هستند.

۲۱ شهر چهارمحال و بختیاری دارای تنش آبی هستند

کریمی با بیان اینکه از مجموع ۴۳ شهر استان ۲۱ شهردار تنش آبی هستند، افزود: چشمه‌های استان اکثراً چشمه‌های کارستی هستند که با دو عامل بارندگی و ذوب برف گل آلود می‌شوند یعنی دو ماه اردیبهشت و خرداد شاهد گل آلود شدن این چشمه‌ها نیز هستیم لذا برای رفع تنش آبی سه قرارداد با قرارگاه محرومیت زدایی امام حسن مجتبی علیه السلام با عنوان جهاد آبرسانی منعقد شد.

وی به بیان کرد: در پروژه اول مقرر شد ۴۴ روستا در ۵ شهرستان و در قالب ۹ پروژه آبرسانی شود. در قرارداد دوم نیز خاص شهرستان لردگان و بخش سردشت رودشت برنامه‌ریزی شد که آب از آتشگاه به ۵۳ روستا و شهر سردشت منتقل شود و حدود ۴۵ درصد پروژه پیشرفت فیزیکی داشته اما عدم تخصیص اعتبار سبب شده تا هنوز آب تحویل مردم داده نشود، همچنین در قرارداد سوم نیز قرار بود ۱۲۰ روستا در ۱۲ شهرستان استان با مبلغ ۱۱۴۴ میلیارد تومان آبرسانی شود که بخشی از این پروژه فعال است.

{$sepehr_media_3137322_600_400}

آب‌رسانی ۱۴۸ روستا با تانکر سیار

کریمی با بیان اینکه مشکل عمده استان تامین آب است نه رفع مشکلات تاسیسات، تصریح کرد: در بخش برخورداری از شبکه می‌توان گفت ۹۰ درصد روستاها دارای تاسیسات آبرسانی هستند اما در مجموع اگر بخواهیم بحث آبرسانی را بررسی کنیم تنها ۵۴ درصد روستاهایمان آب دارند و در حال حاضر ۱۴۸ روستا در سطح استان با تانکر سیار آبرسانی می‌شوند.

مدیرعامل شرکت آبفای استان افزود: برنامه‌های کوتاه مدت جهت تامین آب شرب روستاها در دستور کار قرار گرفت که از جمله حفر چاه یا کفشکنی و تعویض چاه در روستاهایی که دارای چاه هستند اولویت بود که انجام شد اما متاسفانه در برخی از شهرستان‌های استان مخصوصاً جنوب شرقی چاه‌هایی به عمق ۱۷۰ متر نیز حفر شد ولی به آب نرسیدیم یا در شهرستان خانمیرزا چاه‌های ۱۴۰ و ۱۵۰ متری نیز حفر شد اما برداشت آب صورت نگرفت.

وی ادامه داد: لذا بالانس و تبدیل منابع زیرزمینی به منابع سطحی در دستور کار قرار گرفت چرا که اغلب بارش‌ها به خاطر تغییر اقلیم به صورت باران هستند پس باید بارش‌ها و روان آب‌ها را مورد استفاده قرار دهیم که تصفیه خانه بن بروجن برای تسهیل این امر به صورت اضطراری وارد مدار شد و بخشی از آب شرب شهرستان‌هایی که تنش آبی داشتن از جمله شهرستان فرخشهر، شهرکرد و بروجن تامین شد .

کریمی بیان کرد: همین تصفیه‌خانه در مقیاس کوچک با توان ۷۰ لیتر بر ثانیه نیز در چشمه باغ رستم اردل احداث شد که کدورت ۲۰۰ NTU را تصفیه می‌کند و تامین آب شرب شهر کاج نیز از همین چشمه انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت آبفا استان بیان کرد: سال گذشته ۹۵۰ میلیارد تومان پروژه تعریف و اجرا شد اما چون آب نداریم ۶ شهر و ۱۵۱ روستا در جنوب شرقی استان با جمعیت بالغ بر ۲۶۷ هزار نفر در شهرستان‌های فلارد، لردگان، خانمیرزا و شهرستان بروجن دارای تنش آبی هستند که مطالعات آنها انجام شده تا بتوانیم طرحی برای رفع تنش آبی در این بخش‌ها پیاده کنیم.

وی افزود: اگر سد غدیر بابا حیدر آبگیری شود بخش عمده آب فارسان نیز از این طریق تامین خواهد شد که با اجرای این طرح به اهداف پیش بینی شده جامعه عمل پوشانده خواهد شد.

توضیحات لازم در مورد سوال پرتکرار کدورت آب‌ شرب شهرکرد

کریمی در خصوص سوال همیشگی مخاطبان در خصوص کدورت آب توضیحاتی داد و گفت: در سال ۱۴۰۱ بارندگی زیاد سبب از بین رفتن یخچال‌های زردکوه شد که بعد از آن بارش‌های کوچک نیز آب چشمه را دچار کدورت می‌کند، سال گذشته با کمک مشاوران و مطالعات انجام شده ساخت تصفیه خانه کلید خورد و امروز این پروژه نهایی شده و به کمک این تصفیه‌خانه کدورت آب از بین می‌رود.

وی ادامه داد: تلاطم آب بعد از قطعی‌های ناشی از شکستگی‌های لوله در شهر بعضی اوقات موجب ایجاد کدورت در آب موجود در شبکه می‌شود.

مدیرعامل شرکت آبفای استان افزود: ۱۷ آزمایشگاه در سطح استان با استاندارد ۱۷۰۲۵ که یک گواهینامه بین المللی است و بر اساس استانداردهای لازم به صورت سالیانه ارائه می‌شود فعال هستند که ۱۱ آزمایشگاه مختص به پایش آب می‌باشد و ۶ مورد دیگر در تصفیه خانه‌های فاضلاب و یک مورد نیز در ستاد مرکزی فعال هستند.

وی افزود: ۱۰ تصفیه خانه آب شامل ۴ تصفیه خانه شهری و ۶ تصفیه خانه روستایی از قبل در استان فعال هستند که عمدتاً در شهرستان سامان و بر روی رودخانه زاینده رود احداث شده‌اند و ۱۶ درصد آب شرب استان را تصفیه می‌کنند.

اجرای پروژه وفاق مشکل آب شرب جنوب شرق استان را حل می‌کند

کریمی گفت: یک پکیج تصفیه آب در اردل و یک تصفیه خانه نیز بر روی خط انتقال کوهرنگ احداث شده که کدورت چشمه ها را رفع می‌کند. چشمه آب سفید نیز در سال گذشته مورد مطالعه قرار گرفت و در سال جاری با عنوان پروژه وفاق نام گذاری شده با اخذ ماده ۲۳ است و دریافت ردیف ملی پروژه وارد مدار اجرایی خواهد شد و  پس از اتمام مشکل آب شرب جنوب شرقی استان حل می‌شود.

وی اضافه کرد: سال گذشته ۹۶۵ میلیارد تومان اعتبار مصوب شد که ۷۳ درصد آن تخصیص یافت و در شهرها و روستاهایی که دارای تنش آبی بودند صرف شد، در سال جاری نیز اعتبار مصوب یک همت است که اگر محقق شود ۸۵ روستا در ۱۲ شهرستان از آب شرب بهره‌مند می‌شوند.

{$sepehr_media_3137319_600_400}

۱۶ همت اعتبار برای رفع تنش آبی کل استان لازم است

مدیرعامل شرکت آبفای استان با بیان اینکه ۴۱۲ روستای استان نیز دارای تنش کمی و کیفی آب هستند، بیان کرد: در کل استان ۱۱.۵ همت اعتبار جهت رفع تنش آبی در روستاها و ۴.۵ همت برای رفع تنش آبی در شهرها لازم است به طور مثال در شهرستان لردگان ۱۰۶ روستا، شهرستان سامان ۱۱ روستا، شهرستان بن ۵ روستا و شهرستان کوهرنگ که سرچشمه سه رودخانه بزرگ کشور است ۷۶ روستا دارای تنش آبی هستند. در واقع می‌توان گفت کمترین تنش در شهرستان فرخشهر با ۴ روستا و بیشترین تنش در شهرستان لردگان می‌باشد.

وی در پایان به پروژه‌های ملی اشاره کرد و گفت: پروژه‌های ملی در انتظار بودجه هستند، از جمله ۳۸ روستا و شهر سرخون به دنبال جذب اعتبارات نفت هستند تا به عنوان رفع خسارت یا مسئولیت‌های اجتماعی مبالغی را به این بخش اختصاص دهیم و مشکل آب شرب منطقه در سطح ملی حل شود.
{$sepehr_key_4411}
کریمی در پایان با بیان اینکه تنگ حمزه در شهرستان کیار بخش ناغان نیز توسط قرارگاه محرومیت‌زدایی ارتش در حال پیگیری و اجرا است، گفت: پروژه‌های مختلف تامین آب شرب در استان فعال هستند و ظرف هفته آینده خط پدافندی هفشجان وصل می‌شود که با این طرح چاه‌های طاقانک ، هفشجان و شهرکرد در صورت لزوم به هم کمک کنند.

در ادامه به منظور بررسی وضعیت سدها روان آب‌ها و آب‌های ذخیره شده به سراغ کارشناسان آب‌منطقه‌ای رفته‌ایم که در ادامه بخشی از این گفت‌وگوها را می‌خوانید.

سجاد عبداللهی، رئیس گروه آب‌های سطحی دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه چهارمحال و بختیاری در گفت‌وگو با خبرنگار گروه استان‌های دانشجو گفت: ۲۷ ایستگاه هیدرومتری در استان وجود دارد که ۲۵ ایستگاه درجه یک با امکانات کامل مکانیکی ، الکترونیکی و ادوات اندازه‌گیری هستند، اما مهم‌ترین ایستگاه‌ها در خروجی استان واقع هستند مانند: ایستگاه لندی، ارمند، سودجان، رفرن و قرح که با استفاده از اطلاعات این ایستگاه‌ها متوجه می‌شویم چه حجمی از آب از استان خارج و یا وارد استان شده است.

ایستگاه‌های هیدرومتری استان خبر از کاهش منابع آبی می‌دهند

وی ادامه داد: طی ۶۰ الی ۷۰ سالی که این ایستگاه‌ها فعال شدند و اندازه‌گیری می‌کنند مشخص شد که سهم قابل توجهی از خروجی استان ناشی از سیلاب‌های اتفاق افتاده و دبی پایین رودخانه‌ها می‌باشد و از طرفی بررسی روند آب دهی رودخانه‌های استان نشان می‌دهد که با توجه به پدیده تغییر اقلیم، افزایش دما و تاثیر آن بر روان آب‌ها این آب‌ها نیز به شدت در حال کاهش هستند و این روند کاهشی در ایستگاه‌ها قابل مشاهده می‌باشند.

عبداللهی بیان کرد: همچنین افزایش مصرف آب سطحی و کاهش ذخایر آبخوان‌ها و چشمه‌های تغذیه کننده رودخانه‌ها نیز در ایستگاه‌ها قابل اندازه‌گیری هستند که همه ایستگاه‌ها روند را کاهشی نشان می‌دهند.

رئیس گروه آب‌های سطحی شرکت آب‌منطقه‌ای استان در خصوص سامانه‌های پایشی آب‌های زیرزمینی، گفت: در حال حاضر در شرکت آب منطقه استان ۲ سامانه به صورت برخط در حال پایش منابع آبی هستند که اطلاعات این سامانه‌ها به سامانه‌ کشوری منتقل می‌شود و وضعیت آبی به صورت کشوری نیز پایش می‌شود.

وی در خصوص سهم‌آبه‌های استان بیان کرد: در حوزه زاینده رود و کارون از طرف وزارت نیرو بر اساس پتانسیل سرزمینی، مسائل جمعیتی و استراتژیک کشور سهمی در نظر گرفته شده است و از آنجایی که استان یک استان کشاورزی محسوب می‌شود عمده سهم آبی ما به بخش کشاورزی تعلق می‌گیرد و بخش شرب، صنعت و محیط زیست در مراحل بعدی هستند.

عبداللهی ادامه داد: سهم‌آبه‌ای که در حال اجرا می‌باشد شاید بیش از ۱۰ سال گذشته تقسیم بندی و تایید شده است و یک دوره خشکسالی نمی‌تواند همه برنامه‌های آبی را بر هم بزند چرا که باید سازگاری با محیط خشک انجام شود.

وی با اشاره به اینکه برنامه‌های سازگاری با خشکسالی هر ساله تبیین و به استان‌ها ابلاغ می‌شود، افزود: یک برنامه کلی در مورد سهم آبی وجود دارد و هر سال بنا بر شرایط، میزان مصارف و منابع طراحی و ابلاغ می‌شود اما از آنجایی که شرب اولویت اول سهم دهی در کل کشور است لذا این سهم در استان باتوجه به خشکسالی‌های اخیر به مصرف شرب تعلق می‌گیرد.

رئیس گروه آب‌های سطحی شرکت آب‌منطقه‌ای استان در خصوص طرح‌های انتقال آب استان، گفت: سه طرح انتقال حوزه‌ای از حوزه کارون به زاینده رود شامل طرح اول تا سوم کوهرنگ در استان اجرا شده است که منابع آبی حدود ۶۰۰ میلیون متر مکعب را از حوزه کارون به حوزه زاینده رود منتقل می‌کند و باعث پایداری آب حوزه زاینده‌رود با مصرف بالا شده است.

وی ادامه داد: همچنین طرح‌های بین حوضه‌ای نظیر طرح انتقال آب بن -بروجن در آستان فعال هستند که آب شرب شهرکرد و جمعیت کثیری از استان را تامین می‌کند.

عبداللهی به برنامه‌های پیش بینی شده تغییر اقلیم در استان اشاره کرد و افزود: چهارمحال و بختیاری یکی از استان‌های مهم از نظر منابع آبی است و این امر را استان‌های دیگر نیز می‌دهند لذا تغییر اقلیم در این استان مورد توجه همگان است.

وی گفت: مثلاً پدیده کدورت چشمه کوهرنگ یکی از عوامل تغییر اقلیم است به طوری که ذخایر برفی و یخچالی رشته کوه‌های زردکوه از بین رفته و رسوبات زیر برف‌ها نمایان شده است و به محض اولین بارندگی به شکل مایع این رسوبات به ورودی چشمه می‌رسد و سبب کدورت آب می‌شوند که این امر مورد تایید محققان نیز است.

عبداللهی ادامه داد: مدل‌های آماری در دفتر مطالعات با استفاده  از روش‌های احتمالی و آماری تخمین‌هایی را بر اساس بارش‌ها یا ایستگاه‌های هیدرومتری برای خشکسالی سال آینده انجام می‌دهد، از جمله این مدل‌ها که مورد استفاده ما هستند مدل مارکوف است که پیشنهادات لازم را در آن پیاده می‌کنیم.

۱۳ آبخوان ممنوعه در چهارمحال و بختیاری

رئیس گروه آب‌های سطحی شرکت آب‌منطقه‌ای استان در پایان افزود: وضعیت آبخوان‌های استان جالب نیستند و از ۱۴ آبخوان ۱۳ آبخوان ممنوعه و ممنوعه بحرانی هستند یعنی منابع آبی هم دچار نقصان هستند و هم کیفیت خود را از دست داده‌اند که این فاکتورها نشان دهنده اوضاع بحرانی منابع آبی زیرزمینی هستند.

وی گفت: با این اوضاع تنها یک سناریوی حفاظتی برای آینده استان ترسیم می‌شود تا بتوانیم وضعیت وخیم آبخوان‌ها و آب‌های سطحی را با مصرف درست کنترل و خود را برای آینده آماده کنیم.

اکبر اسماعیل‌زاده، رئیس گروه احیا و تعادل بخشی منابع آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای استان نیز در ادامه در خصوص طرح‌های احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی بیان کرد: نصب کنتورهای هوشمند، تعیین تکلیف چاه‌های مجازی که تاکنون پروانه بهره‌برداری دریافت نکردند، اصلاح و تعدیل پروانه‌ها متناسب با ضریب تعدیل دشت‌ها و سفره‌های زیرزمینی، شناسایی و پرکردن چاه‌های غیرمجاز و جلوگیری از حفاری چاه غیرمجاز جدید، جلوگیری از انتقال آب به اراضی خارج از کروکی اراضی تحت شرب چاه‌ها، جلوگیری از مصارف غیر مجاز آب چاه‌ها، نظارت بر دستگاه‌های حفاری و کنترل حفاری‌های مجاز از جمله اقداماتی هستند که به صورت متناوب در حال اجرا می‌باشند.

وی با بیان اینکه حدود۵5 هزار چاه مجاز در استان فعال می‌باشند، ادامه داد: نزدیک به ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب در سال حجم بهره‌برداری از این چاه‌ها می‌باشد که تقریبا ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب در سال مربوط به بخش کشاورزی حدود ۱۱۸.۶۶ میلیون مترمکعب آب در سال مربوط به بخش شرب و ۴۰.۹۷ میلیون مترمکعب آب مربوط به بخش صنعت می‌باشد.

نسبت چاه‌های غیرمجاز در سطح کشور کمتر از حد ممکن است

اسماعیل‌زاده افزود: تعداد چاه‌های غیر مجاز به صورت شناور و متناوب است و معمولاً سالیانه بین ۷۰ تا ۱۲۰ چاه غیر مجاز شناسایی می‌شود که بخش عمده آن‌ها در همان سال پر و مسلوب المنفعه می‌گردند در سال جاری تاکنون ۷۱ حلقه چاه غیرمجاز پر و مسلوب المنفعه شده است.

وی افزود: حفظ و حراست از منابع آبی با حضور ۱۵ اکیپ در تمام دشت‌های استان بطور مستمر انجام می‌شود.

مسئول احیا و تعادل بخشی شرکت آب منطقه‌ای استان تعداد قنات‌های فعال را ۹۹۴ حلقه دانست و افزود: این قنات‌ها در سال ۳۰ میلیون متر مکعب مصرف دارند که ۲۹ میلیون متر مکعب در سال آن مربوط به بخش کشاورزی و حدود یک میلیون مترمکعب در سال آن مربوط به بخش شرب می‌باشد‌.

۴۰ درصد از چاه‌های استان مجهز به سیستم هوشمند و پایش بر خط

اسماعیل زاده در خصوص نصب کنتورهای هوشمند گفت: تاکنون حدود ۱۵۰۴ کنتور هوشمند بر روی چاه‌های استان نصب شده که بیشترین کنتورها در دشت‌های بروجن و شهرکرد می‌باشد.

وی ادامه داد: اولویت نصب کنتور بر روی چاه‌های دارای اضافه برداشت و یا نزدیک چاه‌های آب شرب می‌باشد.

مسئول احیا و تعادل بخشی شرکت آب منطقه‌ای استان در خصوص ساز و کارهای مقابله با برداشت‌های غیر مجاز، بیان کرد: اطلاع‌رسانی مردمی مهمترین، بهترین و سریع‌ترین راهکار می‌باشد ولی حضور گروه‌های بازرسی اداره در دشت‌ها، همکاری بهره برداران و در نهایت پیگیری‌های قضایی طرح‌هایی هستند که با تخلفات صورت گرفته برخورد می‌کنند یا قبل از اجرای تخلف آن را شناسایی و مانع انجام می‌شود.

وی ادامه داد: آنچه ما را در حفظ و حراست از منابع آبی استان موفق داشته است، سطح آگاهی ذی نفعان و بهره‌برداران منابع آبی نسبت به وضعیت موجود دشت بوده و همچنین همکاری و همیاری با اکیپ‌های گروه گشت و بازرسی و احکام صادره توسط قضات هوشیار دستگاه قضایی و همکاری تناتنگ نیروی انتظامی عرصه را بر متخلفین آب تنگ کرده است.
{$sepehr_key_4412}
اسماعیل‌زاده در پایان گفت: همکاری و هماهنگی منسجم در صدور و اجرای احکام قضایی در برخورد با متخلفین حوزه منابع آب در سطح کشور ستودنی است.

سید هاشم فاطمی، مدیر مطالعات پایه منابع آبی شرکت آب منطقه‌ای استان نیز در ادامه در خصوص طرح‌های انتقال بین حوضه‌ای صحبت کرد و گفت: سه تونل کوهرنگ شامل تونل اول با ظرفیت ۲۹۳ میلیون مترمکعب، تونل دوم با ظرفیت ۲۲۴ میلیون متر مکعب و تونل سوم با ظرفیت اولیه ۱۲۰ میلیون متر مکعب در استان فعال شدند که در حال حاضر تونل سوم حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیمتر مکعب آب را توسط پمپاژ انتقال می‌دهند.

وی ادامه داد: همچنین به دلایل مشکلات اجتماعی و آسیب‌هایی احتمالی منابع آبی، سایر طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌های در استان مسکوت مانده است ضمن اینکه منابع آب در شرایط کنونی کاهش قابل توجهی نسبت به زمان انجام مطالعات این طرح‌ها داشته است و لازم است یک بازنگری اساسی در حوزه منابع آب مسائل زیست محیطی و اجتماعی انجام پذیرد.

فاطمی به تغذیه مصنوعی سفره‌های زیرزمین اشاره کرد و افزود: طرح‌هایی در دشت سفید دشت، خانمیرزا و بروجن اجرا شد، همچنین مطالعاتی برای اجرای سه حوضچه محدود در شورابچه فرخشهر انجام و این طرح نیز اجرا شد، در هفشجان دو طرح جهت ذخیره روان آب‌ها در حال اجرا می‌باشد، گودبرداری‌هایی در جمع کمربندی آیت الله هاشمی انجام شده است که با همکاری راه و شهرسازی مقرر شد برخی از این گودبرداری‌ها برای تغذیه مصنوعی روان آب‌های منظریه و رحمتیه مورد استفاده قرار گیرد تا روان آب‌ها به آنجا منتقل شوند و همچنین طرح جامع جهت تقویت دشت شهرکرد با همکاری دانشگاه شیراز در حال انجام می‌باشد.

چاه‌های جذبی راهکار مهم تغذیه آبخوان‌ها

وی اجرای چاه‌های جذبی در منازل مسکونی را نیز از راهکارهای مهم و موثر برای تغذیه آبخوان‌ها دانست و بیان کرد: باتوجه به توسعه شهرها و روستاها و کاهش سطح نفوذ، اجرای این چاه‌ها ضروری و اجتناب ناپذیر است چراکه سبب افزایش نفوذ آب جوی‌ها به سفره‌های زیرزمینی می‌شود.

۸۵ درصد زاینده‌رود در چهارمحال و بختیاری تامین می‌شود

مدیر مطالعات پایه منابع آبی شرکت آب منطقه‌ای استان سد زاینده رود و کارون ۴ را از مهمترین سدهای استان دانست و گفت: محل سد زاینده‌رود در استان اصفهان است اما حدود ۸۵ درصد آب این سد از محدوده جغرافیایی این استان تامین می‌شود و کارون ۴ با ظرفیت ذخیره ۲.۲ میلیارد مترمکعب یکی از سدهای مهم استان می‌باشد که به دلیل قرارگیری در خروجی و کم ارتفاع‌ترین نقطه استان و فاصله زیاد آن از نقاط جمعیتی و شهرها امکان بهره‌برداری از آن وجود ندارد.
{$sepehr_key_4413}
وی ادامه داد: همچنین سدهای کوچک دیگری نظیر سد سورک با ظرفیت ۲۷ میلیون متر مکعب،سد چغاخور با ظرفیت ۴۵ میلیون متر مکعب، سد غذیر باباحیدر با مخزنی با ظرفیت ۱۴ میلیون متر مکعب دارد از جمله سدهای کوچک استان به شما می‌روند که در حوزه سد چغاخور رعایت سهم زیست محیطی آن الزامی بوده و بر اساس الزام‌های زیست محیطی حداقل سهم زیست محیط این سد رعایت گردید.

چگونه با خشکسالی سازگار شویم؟

فاطمی در ادامه در خصوص سازگاری با خشکسالی راهکارهایی را ارائه کرد و گفت: روند کنونی استان به سمت تغییر اقلیم پیش می‌رود که این افزایش دما سبب تغییر بارش‌ها از برف به باران شده است و چون در ارتفاع قرار داریم روان آب‌ها سریع از استان خارج می‌شوند و در ماه‌های خشک سال که ذخایر برفی نداریم دبی آب چشمه‌ها و رودخانه‌ها به شدت کاهش می‌یابد که این دهه در موضوع تامین آب به‌ویژه آب شرب مشکلات بسیاری داشتیم.

وی افزود: لذا ناچار هستیم جدایی از اقدامات توسعه‌ای با شرایط جدید سازگاری پیدا کنیم و سرانه مصرف شرب را پایین بیاوریم، این سرانه در دنیا ۱۲۰ لیتر در روز است و در کشور ما به بالای ۲۰۰ لیتر می‌رسد که دلیل اصلی آن پرتی آب در شبکه شرب می‌باشد.

این کارشناس آب منطقه‌ای با بیان اینکه مهمترین بخشی که باید در آن تحول ایجاد شود کشاورزی می‌باشد، گفت: بیش از ۸۰ الی ۹۰ درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود لذا کشاورزی باید متحول شود و به اندازه نیازها محصول کاشت شود، همچنین اصلاح الگوی کشت، بسته‌بندی مناسب محصول از مزرعه تا محل عرضه، توسعه سیستم‌های آبیاری نوین با شرط عدم توسعه سطح زیر کشت، افزایش میزان تولید آب و کاهش میزان مصرف آب باید در این بخش مورد توجه قرار گیرد.

فاطمی با بیان اینکه در صنعت نیز باید از آب خاکستری و پساب‌ها استفاده شود، بیان کرد: روند خشکسالی رو به بدتر شدن است و از میزان بارش‌های موثر کاسته می‌شود لذا باید با شرایط سازگار شویم و پساب تصفیه خانه‌های فاضلاب به عنوان یک منبع پایدار مورد توجه جهت مصارف صنفی قرار گیرند.

مدیر مطالعات پایه منابع آبی شرکت آب منطقه استان در خصوص همکاری بین دستگاه‌ها تصریح کرد: لازم است همکاری‌های بین دستگاهی بیشتر گرد چرا که جهاد کشاورزی خود را متولی امنیت غذایی می‌داند و مدعی است که وزارت نیرو باید آب را تامین کند و با توجه به شرایط کنونی امکان تامین آب در بخش کشاورزی مطابق با دهه‌های گذشته وجود ندارد و لذا دستگاه‌های متولی باید با هماهنگی بیشتر مدیریت مصرف و صرفه‌جویی حداکثر شرایط را برای گذر از وضعیت کنونی و تولید پایدار در بخش کشاورزی با وضعیت کنونی منابع آبی فراهم کنند.
{$sepehr_key_4414}
وی گفت: فرهنگ سازی در مصرف باید توسط صدا و سیما و رسانه‌ها انجام شود و وضعیت موجود را برای مردم تبیین و روش‌های علمی و عملی مصرف بهینه را برای همه مصرف کنندگان بیان نمایند.

لازم به ذکر است که؛ طبق تحقیقات میدانی و صحبت خبرنگار این رسانه با سایر کارشناسان، تونل سوم کوهرنگ مجوز دارد و از ۲۷ سال پیش به صورت قانونی اجرا شد اما هنگام اجرا به برخی از چشمه‌های استان از جمله چشمه مروارید در سال۸۰ لطمه زد.

البته که مردم منطقه به خاطر وضعیت موجود و نداشتن آب شرب در منطقه بیرگان شکایت‌هایی کردند و پمپاژ‌هایی توسط آب منطقه‌ای اصفهان جهت جبران این خسارت انجام شد اما آب اصلی چشمه مروارید که آب شرب و کشاورزی منطقه بیرگان را تامین می‌کرد دیگر بازنگشت.

استان همجوار نیز به تازگی از ادامه پمپاژ آب در این منطقه خودداری کرده و طی نامه‌ای نوشت: تاکنون بر اساس مسئولیت اجتماعی پمپاژ آب را انجام می‌داده و از این به بعد دیگر نمی‌تواند این کار را انجام دهد که این نمونه بارز ظلم به مردم منطقه می‌باشد.

چهارمحال و بختیاری، استانی که روزگاری سرچشمه‌ی سه رود بزرگ کشور بود، امروز با تشنگی دست‌وپنجه نرم می‌کند. از چاه‌های خشکیده تا چشمه‌های گل‌آلود، از پروژه‌های نیمه‌تمام تا سهم‌آبه‌های مبهم، همه‌چیز حکایت از بحرانی دارد که دیگر نمی‌توان آن را با وعده و پروژه‌های کاغذی مدیریت کرد. اگر اقلیم تغییر کرده، سیاست‌ها نیز باید تغییر کنند. اگر منابع محدود شده‌اند، مصرف نیز باید مدیریت شود. آینده‌ی این سرزمین، نه در عمق چاه‌ها، که در عمق تصمیم‌ها رقم می‌خورد.