کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌و‌گو با دانشجو؛

دیدار ترامپ با جولانی همانند ملاقات با زلنسکی تحکم آمیز و با هدف ایجاد منطقه حائل برای رژیم صهیونیستی است

علی ودایع، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌و‌گو با خبرنگار بین‌الملل خبرگزاری دانشجو از طرح‌های بلندپروازانه ترامپ در خاورمیانه و تعریف متحد جدید در خاورمیانه سخن گفت.

کد خبر: ۱۳۳۰۵۲۱

پنجشنبه - ۲۲ آبان ۱۴۰۴ / November 13, 2025

علی ودایع، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفتگو با خبرنگار بین‌الملل خبرگزاری دانشجو به تحلیل سفر رئیس‌جمهور خودخوانده سوریه به واشنگتن پرداخت. او اظهار داشت که ترامپ در تلاش است تا یک متحد جدید برای خود در خاورمیانه تعریف کند. از سوی دیگر سوریه با مشکلات اقتصادی زیادی مواجه است و به همان اندازه که جولانی بتواند این مشکلات اقتصادی را حل کند، توانایی این را دارد که حاکمیت خود را تحکیم ببخشد.

وی افزود: ترامپ در خلال دیدار با جولانی، وی را تحت فشار قرار داده است. بر اساس خبرهایی که به رسانه‌های آمریکایی درز کرده، نشست پشت درهای بسته میان جولانی و ترامپ شباهت زیادی به ملاقات رئیس‌جمهور آمریکا با زلنسکی داشته است. ادبیات ترامپ در این ملاقات به نوعی تحکم‌آمیز بوده است. آنچه که مشخص است این است که تلاش می‌کند سوریه را به عنوان یک عضو مؤثر در صلح ابراهیم قرار دهد، به شرطی که مشوق‌های اقتصادی ارائه دهد. البته نکته‌ای که وجود دارد این است که آمریکایی‌ها در عین حال به دنبال مقابله با ایران هم هستند.

نقش رژیم اسرائیل و تلاش برای ایجاد منطقه حائل

ودایع تبیین کرد: یک نکته ویژه وجود دارد و آن هم این است که اسرائیلی‌ها بعد از ماجرای هفتم اکتبر به شکلی ویژه به دنبال ایجاد تغییرات ژئوپولیتیکی در غرب آسیا هستند. آن‌ها همواره تلاش کرده‌اند که برای سرزمین اشغالی یک منطقه حائل ایجاد کنند؛ منطقه‌ای که در لبنان است، منطقه‌ای که در سرزمین فلسطینی‌ها است و مشخصاً منطقه حائل که در سرزمین شام داریم. آنچه که تحت عنوان مداخله رژیم در امور سوریه مشاهده می‌شود باید در این چهارچوب مورد بررسی قرار گیرد. آمریکایی‌ها از این فرایند یعنی ایجاد منطقه حائل بین سوریه و سرزمین اشغالی حمایت می‌کنند و در عین حال، اهداف بلندپروازانه‌ای در سوریه دنبال می‌کنند.

آمریکا و برنامه‌های بلندپروازانه برای سوریه

به طور خاص،ترامپ می‌خواهد از سوریه یک الگو بسازد برای کشورهای منطقه تحت عنوان "کشورهایی که با من همراه هستند، از مشوق‌های من بهره‌مند خواهند شد"، تحت عنوان طرح بلندپروازانه برج ترامپ در سوریه. در گام بعد، اتفاقی که شاید بیشتر به آن دقت شود، ایجاد پایگاه نظامی در فرودگاه نظامی دمشق است که باید به آن توجه ویژه‌ای داشته باشیم.

ودایع در ادامه  اظهار داشت: مولفه‌های تاثیرگذار بر رفتار دمشق هم شامل عواملی همچون عربستان سعودی است. محل اولین ملاقات ترامپ و جولانی حدود شش ماه پیش در عربستان سعودی بود. عربستان در سوریه یا پس از اسد در تلاش است نقش‌آفرینی کند و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس هم درصدد هستند مشوق‌های اقتصادی را در اختیار دمشق قرار دهند. اما شاید بتوان گفت که اصلی‌ترین عنصر تاثیرگذار در حاشیه ملاقات جولانی، ترکیه است. ترکیه به عنوان یک کاتالیزور در روابط با دیگر کشورها ایفای نقش می‌کند و ترک‌ها در تلاش هستند که از طریق تراکنش‌های دیپلماتیک، جولانی را به تنهایی دنبال کنند.

اهمیت استراتژیک سوریه برای بازیگران خارجی

وی اضافه کرد:  البته یک نکته ویژه اینجا وجود دارد. ترکیه نگران است که جولانی آن‌ها را در توافق با آمریکا دور بزند. در گام دوم، مسئله دیگری که وجود دارد این است که تنش‌های ترکیه و اسرائیل و سوریه به شدت افزایش یافته است. در اینجا شاید لازم باشد که از نگاه اسرائیلی‌ها به موضوع نگاه کنیم. اسرائیلی‌ها نگران افزایش صدور دکترین مهمانی‌گری در سوریه هستند و احساس تعارض منافع دارند. آنچه که ما مشاهده می‌کنیم این است که برخلاف گمانه‌زنی‌های ابتدایی، ترکیه و اسرائیل به سمت کنترل حرکت نکردند، در حالی که نیروهای کرد همچنان در سوریه حضور دارند. آمریکایی‌ها از نیروهای کرد حمایت می‌کنند که برای ترکیه یک تهدید امنیتی راهبردی محسوب می‌شود. ترکیه اگرچه توانسته با توافق‌های نسبی به برخی مسائل دست یابد، اما نیروهای کرد سوری همچنان درگیری‌هایی دارند.

یک بازیگر نامرئی در اینجا وجود دارد که شاید کمتر راجع به آن صحبت می‌شود، و آن روسیه است.چند هفته پیش جولانی با رئیس جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین نیز دیدار کرد. روس‌ها در تلاش هستند که پایگاه‌های خود را در سوریه حفظ کنند و آن‌ها تأکید کرده‌اند که تنها به دنبال تثبیت حضور خود هستند و قصد دارند تقابل خود با آمریکا را به سوریه منتقل کنند.

سوریه برای رسیدن به رونق اقتصادی، مسیر بسیار طولانی و هزینه‌های سنگینی دارد. حامیان سوریه در پس از اسد همچنان فشار زیادی را تحمل می‌کنند.

ویدایع در پایان افزود: آمریکایی‌ها می‌دانند که بازیگران دیگری هم در سوریه در حال ایفای نقش هستند و بنابراین ارائه مشوق‌های اقتصادی و لغو تحریم‌ها منوط به این است که سوریه، به ویژه شخص جولانی، گام به گام با خواسته‌های ترامپ همراهی کند. اینجا باید به ماجرای زلنسکی و ترامپ اشاره کرد. معادن سوریه مورد توجه آمریکایی‌هاست. آمریکا نیز در تلاش است تا بازیگران حاشیه‌ای که به آن اشاره کردم را حذف کند.