در افتتاحیه اجلاس بین‌المللی ایران شناسی؛

صالحی: زبان فارسی اصلی‌ترین بخش روح ایران است/ ایران سرزمین مقاومت است نه تسلیم، کرنش و اطاعت

افتتاحیه اجلاس بین‌المللی ایران شناسی با رویکرد «شبکه‌سازی و حل مساله در حوزه ایران‌شناسی» با حضور وزیر فرهنگ، وزیر میراث فرهنگی، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی و ۵۰ ایران‌شناس خارجی امروز شنبه (۲۴ آبان) در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

کد خبر: ۱۳۳۱۷۱۹

شنبه - ۲۴ آبان ۱۴۰۴ / November 15, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، سیدعباس صالحی در این مراسم که به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد، گفت: به تک‌تک شما به‌خاطر حضور در سرزمینتان تبریک عرض می‌کنم، خوش آمدید؛ ایران، میهن و وطن فرهنگی و معنوی تک‌تک شماست.

وی افزود: فهم از ایران کمک می‌کند که وقتی با هم همکاری و هم‌اندیشی می‌کنیم محور این ارتباط و تعامل روشن‌تر باشد.

صالحی با بیان اینکه روح ایران در بستر هزاران‌ساله جاری بوده و هست و ارتباط با روح ایران، ایران‌شناسی را می‌آفریند تصریح‌کرد: به بخش‌هایی از مؤلفه‌های روح ایران اشاره می‌کنم؛ مؤلفه‌هایی که مبنا و بنیادی خواهند بود برای آنچه که باید در کنار هم قرار بگیریم و تعاملاتمان را هم‌افزا کنیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: نخستین مولفه ایران، زبان فارسی است؛ زبان فارسی برای ایران صرفا یک زبان نیست، اصلی‌ترین بخش روح ایران است زبان فارسی این ویژگی را دارد که فارسی پس از اسلام با فارسی باستانی و فارسی میانه، اتصال ساختاری، نحوی و صرفی دارد.

وی افزود: و، اما در حوزه واژگانی با گذشت بیش از هزار سال زبان فارسی پس از اسلام همچنان برای نسل معاصر ما زبان گویایی است.

صالحی با اشاره به متنی از «تاریخ بلعمی»، که ترجمه تاریخ طبری است، تصریح‌کرد: وقتی این متن را می‌خوانید فکر می‌کنید امروز نوشته شده است؛ همه می‌فهمند، حتی یک دانش‌آموز دبستانی ایرانی آن را درک می‌کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: این معجزهٔ زبان فارسی است که متنی هزار ساله همچنان مفهوم و قدرت ارتباطی خود را حفظ کرده است؛ این متن چنین است: «اصل بهرام از ری بود. از ملک زادگان و اسپهبدان ری بود. در آن زمان از او مردانه‌تر و مبارزتر نبود و به گونه سیاه چهره بود و به بالادراز و خشک بود...» این نوشته متعلق به بیش از هزار سال پیش است ولی همچنان مفهوم و گویاست.

صالحی با بیان اینکه دومین مؤلفه روح ایرانی حکمت و عرفان است، تصریح کرد: ایران سرزمین عرفان و حکمت است؛ عرفان و حکمت در ایران به درازای تاریخ ایران است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اینکه شعر رسانهٔ حکمت و عرفان ایرانی است، گفت: سومین ویژگی ایران «سرزمین شعر» بودن است؛ شعر رسانهٔ ملت ایران است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه مؤلفهٔ دیگر ایران «سرزمین مقاومت» بودن است، گفت: بخشی از این ویژگی مربوط به مقاومت در برابر مسائل طبیعی است؛ گفته‌اند در طول تاریخ ایران ۵۸۰۰ رویداد مخرب طبیعی ثبت شده، اما ایران در برابر همهٔ اینها ایستاده است.

وی بابیان اینکه این تسلیم‌ناپذیری در برابر خشم طبیعت بخشی از سرزمین مقاومت است، افزود: بخش دیگر مقاومت، مقاومت در برابر مهاجمان است؛ ایران در چهارراه تاریخی شرق، غرب، شمال، جنوب و طمع مهاجمان مختلف بوده، تمدن‌های مختلفی، چون مصر بعد از حمله کمبوجیه، یونان بعد از حمله فیلیپ مقدونی از پا افتاده‌اند، اما ایران به گونه دیگری سرزمین مقاومت در مقابل این تهاجمات بوده و آنها را دفع و یا در درون خود هضم می‌کرده است.

صالحی تاکید کرد: مغول‌ها نمونه روشنی از آن هستند وقتی به ایران آمدند، همه چیز را سوزاندند و غارت کردند، اما در ادامه، گنبد سلطانیه را می‌بینیم که به تعبیر برخی از محققان با یک هکتار تزیینات که یک سانتی متر هنر مغولی در آن نیست، مواجه هستیم که همه چیز ایرانی شده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: این همان نکته‌ای است که دربارهٔ جامعهٔ ایران باید شناخت؛ در جنگ تحمیلی نیز همین مقاومت نمایان شد، در جنگ ۱۲روزه با رژیم صهیونیستی و آمریکا هم مردم ایران نشان دادند این سرزمین، سرزمین مقاومت است نه سرزمین تسلیم، کرنش و اطاعت.

وی با بیان اینکه ویژگی دیگر ایران، سرزمین تداوم فرهنگی و تمدنی است، افزود: ایران انقطاع تاریخی ندارد و هر دوره اش پر از خلاقیت و شکوفایی است؛ در سیر دوره‌های تاریخی قبل و بعد از اسلام ایران تداوم فرهنگی و تمدنی داشته است و الان هم همینطور است.

صالحی تاکید کرد: در کشوری که در دوران پس از جنگ و تحریم به سر می‌برد، همچنان شاهد پویش و خلاقیت‌های علمی، فرهنگی و هنری هستیم.

وی ادامه داد: امروز روز ۲۴ آبان شروع هفته کتاب در ایران است، سال گذشته نزدیک به ۱۲۰هزار عنوان کتاب در ایران چاپ اول و مجدد شده است که رقم کمی نیست و بخش اعظمی از این کتاب‌ها تالیفی و چاپ اول است، همین ۶ ماه اول سال نیز علی‌رغم شرایط خاص در خرداد و تیر تعداد عناوین کتاب کاهش نداشته و حتی ۵ درصد در کتاب‌های تالیفی و ۸ درصد در چاپ اولی‌ها بیشتر شده است.

وزیر فرهنگ گفت: ایران در شرایط خاصی قرار دارد ولی حرکت‌هایش در حوزه علم، هنر، موسیقی، پویانمایی، بازی‌های ویدئویی، هنر‌های تجسمی، سینما و ... همچنان ادامه دارد.

صالحی افزود: ما با ملتی مواجه هستیم که انقطاع و گسست تاریخی نمی‌شناسد، این گوشه‌هایی از برداشت من از ایران است.

وی خطاب به ایرانشناسان و مهمانان ایران گفت: شما صرفا با یک خاک ارتباط برقرار نمی‌کنید، چون یک موجود بی‌جان است بلکه با هویتی از هویت‌های انسانی مواجه هستید و این چیزی است که ما و شما می‌توانیم به کمک آن برای شناخت گذشته و ساخت آینده ایران پیش برویم.

گفتنی است، اجلاس بین‌المللی ایران‌شناسی با هدف شناسایی ظرفیت‌های مرتبط با ایران‌شناسی در جمهوری اسلامی ایران و با مشارکت نهاد‌هایی به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و بنیاد ایران‌شناسی در شهر‌های تهران و شیراز ادامه دارد.

۵۰ ایران‌شناس از ۲۲ کشور همچون اسپانیا، ایتالیا، یونان، بلغارستان، صربستان، چین، مالزی، اندونزی، پاکستان، تاجیکستان، عمان، قطر، تونس، هند، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان و سری‌لانکا در این اجلاس حضور دارند که بیشتر آن‌ها از مسئولان دپارتمان‌ها یا کرسی‌های ایران‌شناسی و پژوهشگران برجسته این حوزه هستند.

در کنار این اجلاس، نشست‌هایی تخصصی در دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی، علامه طباطبایی و علم و فرهنگ با موضوع‌هایی همچون گردشگری، زبان فارسی، فناوری، میراث معنوی و تمدن ایران برگزار می‌شود.

اختتامیه این اجلاس در شیراز به میزبانی دانشگاه شیراز برگزار می‌شود و هم‌زمان نشست‌هایی با حضور ایران‌شناسان داخلی و خارجی در این شهر برگزار خواهد شد.