ماجرای حماسه ۲۵ آبان اصفهان چه بود؟

آبان ۱۳۶۱ یادآور تشییع بی نظیر ۳۷۰ شهید گلگون کفن عملیات محرم توسط مردم اصفهان است که روزی بی نظیر در تاریخ این دیار شهیدپرور به یادگار گذاشته است.

کد خبر: ۱۳۳۱۸۹۱

يکشنبه - ۲۵ آبان ۱۴۰۴ / November 16, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، ۲۵آبان نقطه عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی است. روز سربلندی مردمی از جنس فولاد. روزی که ۳۷۰ پرنده خونین بال به دامان مادران وآغوش پدران خود بازگشتند. روزی که اصفهان دمادم می‌گریست و مردمش به استقبال قهرمانان وطن می‌رفت و پاره‌های قلب خود را می‌بوسید و به عرشیان می‌سپرد. اصفهان در آن روز آزمونی دیگر از حماسه وایثار داشت.

حماسه دلاوری‌ها و ازخودگذشتگی‌های مردم شهید پرور و ولایتمدار اصفهان در روز ۲۵ آبان سال ۶۱ با تشییع پیکر‌های گلگون کفن بیش از ۳۷۰ شهید عملیات محرم آنچنان عظیم و باشکوه بود که باعث شد تا این روز به روز "حماسه و ایثار" استان اصفهان نامگذاری شود.

۲۵ آبان ۶۱ بود، شهید آوردند، یکی از پس از دیگری؛ کاروان ۳۷۰نفری جوانانی که با ذکر یا زینب (س) شهیدِ آب و آتش شده بودند و در یک روز میهمان مردمان شهر زیبای خدا.

آن روز پیکر‌های گلگون شهدای عملیات محرم بر دستان قدردان جمعیتی کم سابقه، به گلستان شهدای اصفهان رسیدند و در خاک پاک میهن آرام گرفتند.

۲۵ آبان روزی بزرگ و به یاد ماندنی برای تمام اصفهانی‌ها و مردم ایران است. در این روز حماسه‌ای بی نظیر رقم خورد و هنوز هم بعد از سال‌ها تازگی دارد.

همه محله‌های اصفهان از شهدای عملیات محرم سهم داشتند؛ یک منطقه بیشتر و یک منطقه کمتر، شهدا پاره تن همه بودند و این‌گونه بود که روز ۲۵آبان سال ۶۱ اصفهانی‌ها یک روز خاص را ثبت کردند.

در این روز ۳۷۰ شهید روی دست مردم تشییع شد و پدران و مادرانی که فرزندان و جگرگوشه‌هایشان را فدایی علی‌اکبر (ع) کرده بودند.

زمانی که شهدای این عملیات را به اصفهان فرستادند برای مراسم تشییع، در شهر اصفهان ستادی تشکیل شد که بزرگان زیادی در این ستاد حضور داشتند.

از چند روز قبل از مراسم، شهدا در سردخانه کهندژ غسل و کفن شدند بازاریان اصفهانی کار آماده‌سازی مراسم را برعهده‌گرفته بودند.

شب قبل از مراسم، تابوت شهدا را به مساجد محل بردند. تا صبح در کنار اجساد مطهرشان، دعای کمیل و زیارت عاشورا قرائت می‌شد.

از پگاه روز ۲۵ آبان، زورق‌های سرخ در خیابان‌های شهر اصفهان به حرکت درآمدند تا شهدا راهی خانه ابدی شوند. اگر از بالا به این منظره نگاه می‌کردید، خیابان‌ها نوار قرمزی از زورق‌های سرخی بود که شهدا را به سمت میدان امام (ره) رهنمون می‌کرد.

جایگاه مراسم روبه‌روی عالی‌قاپو بود و تعدادی از تابوت‌ها را از شب قبل پایین جایگاه گذاشته بودند، مردم اصفهان همه مردم آمده بودند و هیئت‌های مذهبی پرچم‌دار برنامه بوده و علم‌وکتل‌هایشان را برای بزرگداشت شهدا آورده بودند.

در آن زمان گلستان شهدا به گستردگی فعلی نبود. تعدادی از مردم که همسایه‌های گلستان شهدا بودند و اصطلاحا تکیه ملک نامیده می‌شد، وقتی مطلع شدند، برای دفن شهدا به فضایی جدید در گلستان شهدا نیاز است، خانه‌هایشان را سخاوتمندانه تخلیه کردند. به طوری که شبانه ۱۶ خانه تخلیه و زمین آنها مسطح شده و تبدیل به قبور شهدای عملیات محرم گردید.

رزمندگان اسلام توانستند در این عملیات تعداد زیادی از تیپ‌های پیاده زرهی ارتش عراق شامل تیپ ۲۴ مکانیزه گردان‌های مخصوص و پنج گردان کماندویی، گردان الحریر و گردان‌های تانک صدام بودند را کاملا منهدم کردند و بیش از هفت هزار نفر از دشمنان بعثی به هلاکت رسیدند. امام خمینی (ره) در سخنانی تاریخی به مناسبت تشییع ۳۷۰ شهید دراصفهان فرمودند: "در کجای دنیا جایی را مثل اصفهان پیدا می‌کنید که چند روز پیش ۳۷۰ شهیدش را تشییع کردند. همین ملت شهید داده همچنان بر خدمت خود به اسلام ادامه می‌دهند. "

رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در دیدار جمعی از مردم اصفهان در سالروز حماسه ۲۵ آبان در سخنانشان، حماسه ایثار مردم اصفهان را در ۲۵ آبان سال ۱۳۶۱، مصداق دیگری از سرافرازی در امتحانات الهی برشمردند و افزودند: " در آن روز عظیم، مردم اصفهان هم‌زمان با تشییع ۳۷۰ شهید، هزاران نفر دیگر از جوانان رشید خود را راهی جبهه‌ها کردند و نماد برجسته‌ای از ایثار و سرافرازی آفریدند. " تاریخ پرحماسه ملت ایران و به ویژه مردم استان اصفهان در آن روز به اوج خود رسید. آنها زینب‌وار با تشییع صد‌ها پیکر پاک از رزمندگان حاضر در عملیات «محرم» و بدرقه تا گلستان شهدا قله صبر و مقاومت را فتح کردند. چنین تشییع جنازه‌ای در یک روز در تاریخ این کشور بی سابقه بود.