آنتی‌زهر آینده‌دار: نانوبادی‌هایی پایدار، ارزان و جان‌ساز برای مقابله با مارهای سمی

دانشمندان موفق شده‌اند نوعی آنتی‌زهر نسل‌جدید بر پایه نانوبادی‌ها بسازند که می‌تواند مرگبارترین مار‌های آفریقایی، از جمله کبرا، مامبا و رین‌هالز را خنثی کند.

کد خبر: ۱۳۳۲۵۳۷

دوشنبه - ۲۶ آبان ۱۴۰۴ / November 17, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، دانشمندان موفق شده‌اند نوعی آنتی‌زهر نسل‌جدید بر پایه نانوبادی‌ها بسازند که می‌تواند مرگبارترین مار‌های آفریقایی، از جمله کبرا، مامبا و رین‌هالز را خنثی کند.

این آنتی‌زهر متشکل از هشت نانوبادی فوق‌پایدار و بسیار کوچک است که با دقت مهندسی شده‌اند تا انواع مختلف زهر را به‌سرعت شناسایی و بی‌اثر کنند. برخلاف آنتی‌زهر‌های سنتی که از خون حیوانات تولید می‌شوند، نسخه جدید پایدارتر، ارزان‌تر و قابل تولید انبوه بوده و در برابر گرما و تغییرات pH بسیار مقاوم است؛ ویژگی‌ای که امکان استفاده از آن را در مناطق گرم، مرطوب و دور از امکانات پزشکی فراهم می‌سازد.

این مطالعه نشان می‌دهد کوکتل نانویی طراحی‌شده از هشت نانوبادی توانسته است زهر ۱۷ گونه از ۱۸ گونه مار‌های سمی آفریقایی را خنثی کند.

تنها گونه Dendroaspis angusticeps محافظت جزئی از خود نشان داده است. علاوه بر خنثی‌سازی زهر‌های عصبی (نوروتوکسین)، این پادزهر آزمایش‌شده موفق شد نکروز و تخریب بافتی ناشی از زهر مار‌های سیتوتوکسیک همچون Naja nigricollis و Naja mossambica را نیز کاهش دهد.

به گفته پژوهشگران، هر یک از این نانوبادی‌ها ناحیه‌ای محافظت‌شده از مولکول سم را هدف قرار می‌دهد و در ترکیب با سایر عناصر کوکتل، واکنشی چندلایه و گسترده ایجاد می‌کند. از آنجا که این ترکیب می‌تواند در سیستم‌های میکروبی تولید شود، روند تولید آن نسبت به نمونه‌های پلاسماپایه بسیار ارزان‌تر و یکنواخت‌تر است.

نتایج این پژوهش گواه توانایی بالای نانوبادی‌ها در ایجاد نسل جدیدی از درمان‌های پایدار و دقیق علیه مارگزیدگی‌ها است. کارشناسان معتقدند در صورت ورود این فناوری به مراحل بالینی، می‌تواند میزان مرگ‌ومیر و قطع عضو ناشی از نیش مار را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و افق تازه‌ای در درمان گزیدگی‌های حیوانی بگشاید.

این مطالعه که به‌تازگی در مجله Nature منتشر شده است.