رئیس دانشگاه یاسوج: احداث سدها در زاگرس، توسعه پایدار کشور را تهدید می‌کند

تأمین آب کوتاه‌مدت نباید به قیمت تخریب اقلیم دائم منطقه تمام شود؛ دنا ذخیره‌گاه زیست‌کره جهانی است.

کد خبر: ۱۳۳۲۶۹۰

دوشنبه - ۲۶ آبان ۱۴۰۴ / November 17, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، مهدی نوری‌پور، رئیس دانشگاه یاسوج، در تحلیل چالش‌های زیست‌ محیطی ناشی از طرح‌های سدسازی در استان‌های زاگرس‌نشین، به‌ ویژه پروژه‌های «خِرسان ۳ و ماندگان»، بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های مدیریت منابع آب، بر چارچوب‌های توسعه پایدار تأکید کرد.

نوری‌پور مفهوم توسعه پایدار را به‌ عنوان اصلی جهانی و منطبق با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs) تعریف کرد و افزود: توسعه پایدار بر دو رکن حفظ محیط زیست و تامین منافع نسل‌های آینده استوار است. اگر چه سدسازی ممکن است در کوتاه‌مدت بخشی از مشکل کم‌ آبی هم‌وطنان را حل کند، اما افق دید ما باید بلند و جامع نگر باشد.

ایجاد خشکسالی دوچندان و تغییر اقلیم ناشی از این سدها، تبعات بسیار بزرگ‌تری برای کل اقلیم منطقه و کشور خواهد داشت.

تغییرات اقلیمی؛ تهدیدی فراتر از خشکسالی موقت

رئیس دانشگاه یاسوج با اشاره به اینکه بحران آب در کشور اکنون فراتر از "خشکسالی‌های دوره‌ای" و به "تغییرات اقلیمی دائم" تبدیل شده است، افزود: تغییر در توازن اکولوژیک منطقه عواقب غیرقابل جبرانی دارد.

وی پدیده "اثر پروانه‌ای" را برای تبیین وسعت این تهدید به کار برد و هشدار داد: تصور نکنیم مشکلات زیست‌ محیطی صرفاً متوجه مردم محلی است، مطابق اثر پروانه‌ای، حتی بال زدن یک پروانه در یک گوشه از دنیا می تواند منجر به بروز طوفان در گوشه ای دیگر شود زیرا تمام نقاط کره زمین مثل حلقه های زنجیر به هم متصل هستند.

بر همین اساس، بروز اختلال در اقلیم یک منطقه‌ کوچک، اثرات خود را پله پله به مناطق فراتر، شامل کل کشور و حتی خاورمیانه و دنیا منتقل خواهد کرد.

سدسازی‌های غیرکارشناسی، کل سیستم طبیعی دنا و زاگرس را به مخاطره می‌اندازد.

اهمیت جهانی ذخیره‌گاه زیست‌کره دنا

رئیس دانشگاه یاسوج با تاکید بر حساسیت منطقه، به جایگاه بین‌المللی ذخیره‌گاه زیست‌کره دنا اشاره کرد و متذکر شد:

دنا توسط برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) به‌عنوان یکی از ۴۰ ذخیره‌گاه زیست‌کره زمین شناخته شده است.

سازمان ملل با اختصاص بودجه بین‌المللی برای پروژه‌هایی نظیر *"طرح زاگرس"*، هدف خود را حفظ تنوع ژنتیکی و ذخیره‌گاه ژنتیکی این منطقه قرار داده است.

وی تأکید کرد: "وقتی سازمان‌های بین‌المللی برای حفظ ذخیره‌گاه ژنتیکی منطقه سرمایه‌گذاری می‌کنند، ما نباید با طرح‌های سازه‌ای، آن را با خطر مواجه سازیم."

رئیس دانشگاه مادر استان در پایان، از مسئولین و سیاست‌گذاران خواست تا تصمیمات خود را مبتنی بر مطالعات سنجیده و علمی اتخاذ کنند و از اظهارنظرهایی که باعث "یأس و دلسردی" در بخشی از جامعه می‌شود، بپرهیزند.

وی همچنین افزود: "دانشگاه یاسوج با بهره‌گیری از تخصص‌های مختلف در حوزه‌های آب، محیط زیست، اجتماعی و اقتصادی، در راستای مسئولیت‌های اجتماعی خود، آماده است مطالعات لازم و بی‌طرفانه در خصوص تبعات سدسازی بر معیشت و امنیت زیست‌محیطی منطقه را انجام دهد و نتایج را در اختیار برنامه‌ریزان قرار دهد."

وی‌، همچنین افزود که توجه به مسایل و مشکلات محلی از جمله رسالتهای مراکز آموزشی، فرهنگی و پژوهشی می‌باشد و لذا، دانشگاه یاسوج به عنوان دانشگاه مادر استان وظیفه خود می‌داند در این زمینه نقش ویژه داشته باشد.

بر این اساس، برگزاری جلسات، همایش‌ها، نشست‌ها، تحلیل‌های کارشناسی، تریبون‌های نقد، نظریه پردازی و آزاداندیشی در زمینه موضوعات مربوط به محیط زیست از جمله مسایل مربوط به سد، سازی، خشکسالی و تغییرات اقلیمی مورد توجه دانشگاه بوده و زین پس با جدیت بیشتر دنبال خواهد شد.