در جمع خبرنگاران مطرح شد

افشین: زنجیره‌های دانش‌بنیان دریایی شکل می‌گیرد؛ ایران وارد فاز تحول دریایی می‌شود

معاون علمی رئیس جمهور گفت: هم‌زمان با دومین سال ابلاغ سیاست‌های اقتصاد دریا محور، معاونت علمی اعلام کرد که «بندر بوشهر» پایلوت هوشمندسازی کشور شده و ساختار جدیدی از شرکت‌های پیشرو و زنجیره‌ای در حوزه فناوری‌های دریایی شکل می‌گیرد.

کد خبر: ۱۳۳۳۰۰۱

سه‌شنبه - ۲۷ آبان ۱۴۰۴ / November 18, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، حسین افشین، معاون علمی وفناوری ریاست جمهوری در بازدید از نمایشگاه توانمندی‌های دانش‌بنیان اقتصاد دریا محور در جمع خبرنگاران، با اشاره به ظرفیت گسترده مرز‌های دریایی ایران اظهار کرد: «حدود سه هزار کیلومتر مرز دریایی داریم که پتانسیل‌های عظیمی در آن نهفته است، اما تاکنون توجه کافی به این حوزه نشده و آنچه هم انجام شده عمدتاً سنتی بوده است.»

او با تأکید بر اینکه اقتصاد دریا تنها به تجارت دریایی و حمل‌ونقل با کشتی محدود نمی‌شود، گفت: «در کنار تجارت، صنایع گردشگری، فعالیت‌های زیستی، آبزی‌پروری و تولیدات نوین دریایی بخش‌های مهم این حوزه هستند. امروز تولید ماهی در قفس با تکیه بر دانش و فناوری‌های جدید به‌سرعت در حال رشد است.»

معاون علمی با اشاره به هم‌زمانی این رویداد با دومین سال ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد دریا محور از سوی رهبر انقلاب افزود: «با جلساتی که با دکتر عبدالعلی، دستیار ویژه رئیس‌جمهور در حوزه دریا محور، داشتیم به این جمع‌بندی رسیدیم که ابتدا باید داشته‌ها و توانمندی‌های واقعی خود را شناسایی کنیم. حدود ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان به‌طور مستقیم و غیرمستقیم در صنایع مرتبط با اقتصاد دریا فعال هستند و اکنون نیاز به برنامه‌ریزی منسجم برای افق یک، دو و پنج‌ساله داریم.»

افشین با تأکید بر اینکه تغییر رویکرد از فعالیت‌های سنتی به سمت فناوری و هوشمندسازی ضروری است، بیان کرد: «از سال گذشته برنامه ملی اقتصاد دریا محور را طراحی کرده‌ایم. این برنامه جایگاهی بالاتر از برنامه‌های معمول معاونت دارد، برای آن مسئول تعیین شده و ساختار مشخصی دارد.»

وی از تصویب نخستین شرکت «پیشرو» در حوزه دریا محور خبر داد و گفت: «در آیین‌نامه جدید، شرکت‌های پیشرو در جایگاه هلدینگ‌های توسعه فناوری قرار می‌گیرند که در زیرمجموعه خود شرکت‌های توسعه‌دهنده و در انتهای زنجیره شرکت‌های دانش‌بنیان را دارند. این ساختار ضمن ایجاد زنجیره تأمین مالی، تجارت و توسعه فناوری، مسیر رشد منسجم‌تری را فراهم می‌کند.»

او همچنین به نقش هوش مصنوعی در توسعه اقتصاد دریایی اشاره کرد و افزود: «یک پروژه ممتاز در هر بخش تعریف کرده‌ایم و در حوزه اقتصاد دریا محور، بندر بوشهر به‌عنوان پایلوت هوشمندسازی انتخاب شده است. ابتدا هوش تجاری در این بندر اجرا می‌شود و این پروژه با همکاری معاونت علمی، استان و وزارت اقتصاد پیش می‌رود. این طرح یکی از پروژه‌های مهم ملی خواهد بود و در صورت موفقیت به سایر بنادر کشور تعمیم پیدا می‌کند.»

افشین در بخش دیگری از سخنان خود به پروژه‌های حوزه آبزیان پرداخت و گفت: «چندین طرح برای استفاده از فناوری‌های نوین در جهت افزایش رشد آبزیان تعریف شده است که می‌تواند تولید را دو برابر کند. هدف ما افزایش سهم اقتصاد دریا محور در تولید ناخالص داخلی است.»

او درباره ضرورت اندازه‌گیری دقیق داده‌ها توضیح داد: «برای شروع هوشمندسازی، ابتدا هوش تجاری را راه‌اندازی کرده‌ایم. تجهیزات نصب شده و داده‌های ترافیکی در حال اندازه‌گیری است. پروژه را به چند مرحله خرد کردیم تا قابل اجرا باشد؛ زیرا پروژه‌های بزرگ و یکپارچه معمولاً اجرا نمی‌شوند.»

وی در تشریح وضعیت هوش مصنوعی در کشور گفت: «نمی‌توان موردی به این حوزه نگاه کرد. زنجیره کامل شامل داده، زیرساخت، ابزار و بازار است. در تلاشیم فناوری را در بخش‌های مختلف به‌صورت کاربردی وارد کنیم.»

افشین با اشاره به تمرکز بر توسعه زنجیره‌های دانش‌بنیان افزود: «توسعه موردی یک محصول—مثلاً یک نوع پمپ دریایی—به تنهایی کافی نیست؛ باید زنجیره‌های کامل فناوری، تولید و خدمات دریایی را تقویت کنیم. تفاهم‌نامه مربوط به این زنجیره‌ها با صندوق نوآوری و شکوفایی نیز در حال نهایی شدن است.»

او درباره انرژی‌های دریایی توضیح داد: «برخی انرژی‌های دریایی در کشور ما صرفه اقتصادی ندارد. هرچند بخش کوچکی از خلیج فارس ظرفیت تولید انرژی از امواج را دارد، اما با توجه به گستردگی خشکی‌های ایران، این نوع انرژی جزو اولویت‌ها نیست. ما قصد تقلید از سایر کشور‌ها را نداریم؛ ابتدا مزیت‌های خود را شناسایی می‌کنیم و بر مبنای آن تصمیم می‌گیریم.»

افشین در ادامه به «سکوی ملی هوش مصنوعی» اشاره کرد و گفت: «سکو یک بستر پایه است؛ مانند سیستم‌عامل که امکان تولید سریع‌تر و ارزان‌تر نرم‌افزار را فراهم می‌کند. پیش‌تر تولید یک چت‌بات ممکن بود شش تا هفت ماه زمان ببرد، اما امروز به کمک سکو می‌توان ظرف یک روز نمونه اولیه آن را تولید کرد و سپس طی چند هفته آموزش و بهینه‌سازی انجام می‌شود. تمام پروژه‌هایی که معاونت حمایت می‌کند باید الزامات سکو را داشته باشند و امکانات جدیدی به آن اضافه کنند.»

او درباره روند پیشرفت پروژه‌های هوشمندسازی دریایی در پایان گفت: «بخش ترافیک پروژه آغاز شده و داده‌ها در حال جمع‌آوری است. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، انتظار داریم طی سه ماه آینده بخش ترافیکی این طرح تکمیل شود.»