مشروح سخنان گروسی در نشست خبری + فیلم

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: با وجود انجام برخی بازرسی‌ها از سایت‌های ایران، هنوز دسترسی کامل حاصل نشده است.

کد خبر: ۱۳۳۳۵۸۴

چهارشنبه - ۲۸ آبان ۱۴۰۴ / November 19, 2025

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، رافائل گروسی این مطلب را روز چهارشنبه در حاشیه نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مطرح کرد و گفت: قبل از هر چیز باید ببینیم در نهایت چه چیزی تصویب خواهد شد. این خیلی مهم است که متن نهایی دقیقاً چه خواهد بود. در متن، ارجاعات متقاطع زیادی به قطعنامه‌های دیگر وجود دارد و ما باید همه اینها را بررسی و تحلیل کنیم.

وی افزود: به‌طور کلی، ایران یک توافق‌نامه جامع پادمانی (CSA) با آژانس دارد و موظف است تأسیسات خود را اعلام کند. ما می‌دانیم در مورد تأسیساتی که مورد حمله قرار گرفتند چه اتفاقی افتاده است؛ بنابراین درباره هر چیزی که اعلام شده و ما آن را می‌شناسیم، گزارش خواهیم داد؛ و بعد باید ببینیم ادامه کار چگونه پیش می‌رود.

{$sepehr_media_3154843_600_400}

مدیرکل آژانس ادامه داد: ما کاملاً مطمئن هستیم که می‌توانیم بر مبنای این مصوبه، گزارش‌دهی خوبی انجام دهیم. اما اول از همه باید متن قطعنامه را ببینیم و آن را بررسی کنیم و بعد بر آن اساس عمل خواهیم کرد. این شورا حکام است که به ما دستورالعمل می‌دهد و ما هم باید آنها را اجرا کنیم.

او در پاسخ به این پرسش که قطعنامه ضد ایرانی «چقدر می‌تواند در بازسازی اعتماد با ایران و کمک به آژانس برای ازسرگیری وظایف نظارتی‌اش در مورد ایران مؤثر باشد» گفت: آژانس یا شخص من هرگز از شورای حکام درخواست نکرده‌ایم که قطعنامه‌ای صادر کند. بعضی‌ها، وقتی از یک قطعنامه خوششان نمی‌آید، یا برعکس، چنین چیز‌هایی می‌گویند. اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هرگز از شورای حکام نمی‌خواهد برایش قطعنامه بنویسد. این یک نکته کاملاً بنیادین است که باید به یاد داشته باشیم.

{$sepehr_media_3154860_600_400}

وی ادامه داد: منطق کار به این شکل است که کشور‌های عضو، اگر می‌خواهند یک سیاست معینی را پیش ببرند، این کار را از طریق قطعنامه انجام می‌دهند و بعد ما به‌صورت فنی آن‌چه را از ما خواسته شده اجرا می‌کنیم. این نکته‌ای است که به‌نظر من خیلی مهم است.

گروسی سپس گفت: من همیشه گفته‌ام و در گفت‌و‌گو با طرف‌های ایرانی هم تکرار کرده‌ام که باید روی کاری که لازم است انجام دهیم تمرکز کنیم. چارچوب آن هم کاملاً روشن است؛ ما ان‌پی‌تی را داریم، توافق‌نامه جامع پادمانی را داریم، ترتیبات تکمیلی را داریم و مجموعه‌ای از قواعد که کار ما را هدایت می‌کند. علاوه بر این، گاهی چیز‌های دیگری هم داریم؛ مثل بیانیه‌های مشترک یا آن‌چه من در قاهره با دکتر عراقچی توافق کردم، یعنی تفاهم‌های فنی که به ما کمک می‌کند کارمان را انجام دهیم. من تلاش می‌کنم روی این موارد تمرکز کنم و پادمان‌ها را اجرا کنم و این کار را تا حد امکان به‌صورت تعاملی انجام دهم.

{$sepehr_media_3154895_600_400}

وی افزود: الان، اما دوره آسانی نیست، چون حوزه‌هایی هست که ما هنوز به سطحی که می‌خواهیم نرسیده‌ایم. همان‌طور که صبح به شورای حکام گفتم، ما تعدادی بازرسی انجام داده‌ایم، اما هنوز نتوانسته‌ایم از سایت‌هایی که مورد حمله قرار گرفته‌اند بازدید کنیم.

مدیرکل آژانس اضافه کرد: امیدوارم بتوانیم این کار را انجام دهیم، در واقع باید این کار را صورت دهیم، چون تا زمانی که ایران جزو نظام عدم‌اشاعه و ان‌پی‌تی است، این بخشی از تعهدات ایران بشمار می‌رود. در این تأسیساتی که مورد حمله قرار گرفتند، به‌گمان من، و این چیزی است که هم اجماع بر سر آن وجود دارد و هم از سوی دولت ایران تأیید شده، ذخایر اورانیوم غنی‌شده همچنان وجود دارد؛ بنابراین ما باید آنها را راستی‌آزمایی کنیم و همین موضوع در اصل محور گفت‌و‌گو‌هایی است که داریم؛ این‌که چگونه این کار را انجام دهیم و چه زمانی آن را انجام دهیم. امیدوارم بتوانیم به‌صورت سازنده پیش برویم، چه قطعنامه‌ای باشد چه نباشد. این چیزی است که من پیش از این به شورای حکام گفته‌ام. امیدوارم بتوانیم این روند تعامل را ادامه دهیم.

{$sepehr_media_3154951_600_400}

وی در پاسخ به این پرسش که قطعنامه جدید چگونه می‌تواند زمینه ازسرگیری کامل فعالیت‌های آژانس را فراهم کند، گفت: تنها کاری که من می‌توانم صورت دهم این است که با ایران گفت‌و‌گو داشته باشم. این تأسیسات در ایران قرار دارند و تأسیسات ایرانی هستند. [..]یک «خط قرمز» زمانی رد شد که از زور استفاده شد، تخریب صورت گرفت، قربانی وجود داشت و یک قانون جدید در ایران تصویب شد؛ بنابراین وضعیت آسانی نیست. در داخل ایران انتقاد‌های زیادی از خود من و از آژانس مطرح می‌شود و من باید از همه این مسائل آگاه باشم. نمی‌توانیم مکانیکی و خودکار انتظار داشته باشیم که همه چیز به‌خوبی پیش برود فقط، چون ما خواهان آن هستیم. یک وضعیت سیاسی و جامعه‌شناختی در آن کشور وجود دارد که باید به آن توجه شود و من به تلاش برای پیشبرد این روند ادامه خواهم داد. این مأموریت من است؛ این شغل من است.

او در پاسخ به پرسشی درباره واکنش احتمالی ایران به قطعنامه شورای حکام گفت: ما انتظار داریم همکاری‌مان، البته، ادامه پیدا کند و آسیب نبیند. فکر نمی‌کنم منطقی باشد که تصویب یک قطعنامه به کاهش همکاری با آژانس منجر شود. برای این‌که این تعهدات اجرا شوند، باید نوعی «تعامل متقابل» وجود داشته باشد. ما امیدواریم این تعامل ادامه پیدا کند، به‌ویژه از آن جهت که، همان‌طور که به برخی از همکاران شما هم گفتم، در حال حاضر یک شکاف دانش وجود دارد و این شکاف هنوز پُر نشده است. چیز‌هایی هست که باید ببینیم و بازرسی کنیم، اما نتوانسته‌ایم آنها را ببینیم یا بازرسی کنیم و لازم است برویم و آنها را بررسی کنیم.

{$sepehr_media_3155017_600_400}

وی ادامه داد: الان وضعیت جدیدی به‌وجود آمده است؛ با «اسنپ‌بک» و این واقعیت که برجام، دست‌کم بخش عمده فعالیت‌های راستی‌آزمایی ناشی از آن، دیگر برقرار نیست. این قطعنامه ممکن است، همان‌طور که برخی همکاران شما می‌گفتند، وظایف بیشتری برای ما یا دیگران ایجاد کند، اما هیچ چیز ناآشنایی نخواهد بود؛ در مجموع، قبلاً هم کار‌هایی در این چارچوب انجام داده‌ایم.

گروسی در پاسخ به این پرسش «آیا تصویب چنین قطعنامه‌ای بیشتر به کار بازرسی شما در ایران کمک می‌کند یا آن را به خطر می‌اندازد؟» گفت: آن‌چه شما می‌پرسید، در واقع یک روش هوشمندانه است برای این‌که از من بپرسید آیا قطعنامه را دوست دارم یا نه. من باید در جایگاه خودم بمانم و آن‌چه را شورای حکام از ما می‌خواهد اجرا کنم. اگر قطعنامه‌ای نباشد هم، همان‌طور که گفتم، رویکرد من تغییر نخواهد کرد.

{$sepehr_media_3155018_600_400}

وی افزود: طبیعتاً یک قطعنامه ممکن است از من بخواهد و در واقع دستور بدهد، کار‌های مشخصی انجام دهم، اما حتی در غیاب قطعنامه هم من به کار خود ادامه می‌دهم و برای انجام بازرسی‌هایی که لازم است، فشار می‌آورم؛ چون این همان چیزی است که لازم است و از ما و از ایران انتظار می‌رود.

مدیرکل آژانس گفت: اگر قطعنامه‌ای تصویب شود آن را مطالعه می‌کنیم، اجرا می‌کنیم، و البته هر بازرسی و اجرای هر فعالیت بازرسی با مشورت آن کشور انجام می‌شود. ما نمی‌توانیم همین‌طور برویم و بگوییم «می‌خواهیم برویم این‌جا و آن‌جا». من همچنین یادآوری کردم که یک قانون جدید در ایران وجود دارد که مقرر می‌کند اطلاعیه‌های مربوط به بازرسی باید به شورای عالی امنیت ملی ارسال شود تا آن را بررسی کند. همه این مسائل در عمل وارد ماجرا خواهد شد.

{$sepehr_media_3155022_600_400}

گفتنی است، همکاری‌های ایران و آژانس در پی حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز کشورمان و قانون مصوب مجلس شورای اسلامی برای توقف همکاری در صورت اجرا نشدن تعهدات طرف‌های مقابل، با محدودیت‌هایی مواجه شد.

پس از آن، مذاکراتی میان ایران و آژانس درباره نحوه ادامه تعاملات در چارچوب حقوقی موجود انجام شد که در تاریخ ۱۸ شهریور ماه جاری به یک تفاهم فنی انجامید. با این حال، تصمیم اروپا برای فعال‌سازی سازوکار «پس‌گشت» موجب شد تا اجرای این توافق به حالت تعلیق درآید.

{$sepehr_media_3155023_600_400}

جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد که مبنای همکاری و تعامل با آژانس، قانون مصوب مجلس است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه پیشتر در این‌باره تصریح کرد: «ما کماکان عضو معاهده منع اشاعه و متعهد به توافق‌نامه پادمان هستیم. در اجرای این تعهدات پادمانی، با در نظر داشتن مصوبه مجلس که شورای عالی امنیت ملی را متولی این موضوع معرفی کرده است، تعاملات با آژانس را پیش می‌بریم.»