در رویداد پیشگامان رهایی مطرح شد

سرافراز: ایران بدون فناوری، تحریم‌پذیر می‌ماند/ دو ماه تا تعیین تکلیف مهم‌ترین نهاد فناوری کشور

رئیس اسبق سازمان هوش مصنوعی، در جمع مسئولان بسیج دانشجویی اعلام کرد: تنها راه مصونیت کشور از تحریم‌ها، تصاحب سهم حقیقی ایران در زنجیره جهانی فناوری است. او تأکید کرد که دانشگاه‌ها باید فرمایش رهبری درباره هوش مصنوعی را از یک شعار سیاسی، به یک پروژه فنی و ملی تبدیل کنند.

کد خبر: ۱۳۳۳۸۳۱

پنجشنبه - ۲۹ آبان ۱۴۰۴ / November 20, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو،در نشست مسئولین بسیج دانشجویی با محور مسائل اساسی کشور که در قالب کارگاه «فناوری‌های دیجیتال» در کنگره پیشگامان رهایی پرچمداران ایران قوی برگزار شد، محمد سعید سرافراز، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و رئیس سابق سازمان هوش مصنوعی کشور، با بیان ضرورت ایجاد تحول راهبردی در حوزه فناوری‌های نوین، بر نقش دانشگاه‌ها در تحقق فرمایشات رهبری درباره هوش مصنوعی تأکید کرد.

او با اشاره به اهمیت تبدیل نگاه سیاسی به نگاه فنی و تکنیکال در حوزه هوش مصنوعی گفت:باید فضای کشور به این سمت هدایت شود که ضایعات آینده قابل جبران است و می‌توانیم در رقابت جهانی حضور جدی داشته باشیم. فرمایش مقام معظم رهبری باید در سطح دانشگاه‌ها تبلور فناورانه پیدا کند. دانشگاه باید محل تبدیل یک مطالبه سیاسی به یک واقعیت تکنیکال باشد؛ در غیر این صورت، همگرایی اتفاق نخواهد افتاد.»

شکل‌گیری سازمان هوش مصنوعی و چالش‌های مسیر

سرافراز با مرور روند مطالبه‌گری درباره هوش مصنوعی در کشور، ایجاد سازمان هوش مصنوعی را نتیجه ضرورت شکل‌گیری نهادی تخصصی برای مدیریت این حوزه عنوان کرد و افزود: «سال‌ها مطالبه تخصصی مطرح بود، اما اتفاق عملی رخ نمی‌داد و کشور در شاخص‌ها عقب می‌رفت. با دستور شهید رئیسی، سازمان هوش مصنوعی تأسیس شد و شورای عالی انقلاب فرهنگی آن را مصوب کرد. اما پس از تغییر دولت، با سنگ‌اندازی‌هایی مواجه شد تا اینکه نهایتاً در اسفند ۱۴۰۳ اعلام کردند فعلاً سازمان نمی‌خواهیم. با ورود مجلس، روند حفظ سازمان ادامه یافت و اکنون تنها یک ماده باقی مانده که پس از تصویب، طی دو ماه آینده به شورای نگهبان ارسال خواهد شد.

ضرورت ورود دانشگاه‌ها به حوزه‌های راهبردی

او با اشاره به اهمیت ورود تخصصی دانشگاه‌ها و دانشجویان به مباحث کلیدی فناوری گفت: «ما هنوز ارتباط بخش‌های مختلف مثل زیست‌فناوری، بازی‌های زیستی و حوزه‌های مشابه را مدل نکرده‌ایم. دانشگاه‌ها باید درک کنند که فناوری امروز صرفاً یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه موضوعی راهبردی برای آینده کشور است.»

سرافراز با مقایسه جایگاه فناوری با منابع سنتی قدرت همچون نفت و ژئوپولیتیک افزود: «آیا منابع زیرزمینی و موقعیت ژئوپولیتیک پایدار هستند؟ خیر. آنچه پایداری ایجاد می‌کند، تکنولوژی است. اگر بتوانیم در زنجیره جهانی فناوری نقاط قدرت ایجاد کنیم، دیگر تحریم‌پذیر نخواهیم بود. وقتی کشوری وارد کاری می‌شود که دیگران نمی‌توانند انجام دهند، وابستگی جهان به آن افزایش می‌یابد و تحریم سخت می‌شود.»

مأموریت مهم دانشگاه‌ها

رئیس سابق سازمان هوش مصنوعی با اشاره به ضرورت حرکت دانشگاه‌ها به سمت نقش‌آفرینی در زنجیره جهانی توسعه هوش مصنوعی گفت: «اینکه سهم ما در این زنجیره چه باشد، باید به یک پرسش علمی و راهبردی در سطح دانشگاه تبدیل شود. پردازنده‌های کوانتومی و فناوری‌های بنیادین مثال‌هایی از حوزه‌هایی هستند که باید توسط محافل دانشگاهی کشف و توسعه داده شوند.»

او سخنان خود را با تأکید بر نقش جامعه علمی کشور در تحقق راهبرد‌های ملی به پایان رساند: «جامعه راهبرد می‌دهد، اما تبدیل آن به واقعیت زمینی وظیفه ماست. این بخش، مأموریت بسیار مهم نسل دانشجو و استادان کشور است.»