گزارش|

اینترنت از ترس حمله هسته‌ای به آمریکا ساخته شد/ میراث جنگ سرد در دست ما

داستان اینترنت عجیب‌تر از آن چیزی است که فکر می‌کنید. آیا می‌دانستید اینترنت که امروز میلیاردها نفر را متصل کرده، در اصل برای زنده ماندن در صورت یک حمله هسته‌ای طراحی شده بود؟

کد خبر: ۱۳۳۶۶۷۴

پنجشنبه - ۰۶ آذر ۱۴۰۴ / November 27, 2025

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه و فناوری خبرگزاری دانشجو، اگر امروز زندگی بدون اینترنت را تصور کنید، مثل تصور کردن یک روز بدون برق یا آب است؛ تقریباً غیرممکن. اما شاید برایتان جالب باشد بدانید که ریشه‌های اینترنت مدرن کاملاً نظامی بود و هدف اولیه‌اش مقابله با تهدیدات جنگ سرد بود.

تاریخچه اینترنت به دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد، زمانی که جنگ سرد نگرانی بزرگی درباره امنیت شبکه‌های ارتباطی ایجاد کرده بود. وزارت دفاع آمریکا خواستار شبکه‌ای بود که در صورت حمله هسته‌ای هم قابل استفاده باقی بماند. پاسخ این نیاز، پروژه ARPANET بود؛ شبکه‌ای غیرمتمرکز که داده‌ها را به بسته‌های کوچک تقسیم می‌کرد و هر بسته مسیر خودش را تا مقصد پیدا می‌کرد.

در دهه‌های بعد، این شبکه تحقیقاتی به دانشگاه‌ها و سپس به عموم مردم گسترش یافت و در دهه ۱۹۹۰، اینترنت مدرن به زیربنای ارتباطات جهانی، تجارت الکترونیک، آموزش و سرگرمی تبدیل شد. امروز اینترنت، میراث نوآوری‌های نظامی و علمی دهه ۶۰ است که زندگی روزمره میلیاردها انسان را شکل داده است.

منشأ نظامی اینترنت

در دهه ۱۹۶۰، در اوج جنگ سرد، وزارت دفاع آمریکا با یک نگرانی بزرگ روبه‌رو بود: شبکه‌های ارتباطی متمرکز در برابر حمله هسته‌ای بسیار آسیب‌پذیر بودند. تنها یک ضربه به مرکز فرماندهی کافی بود تا کل سیستم از کار بیفتد.

برای حل این مشکل، آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته (ARPA) شبکه‌ای به نام ARPANET ایجاد کرد. این شبکه مبتنی بر سوئیچینگ بسته بود، یعنی داده‌ها به بسته‌های کوچک تقسیم می‌شدند و هر بسته می‌توانست مسیر خودش تا مقصد را انتخاب کند. حتی اگر بخشی از شبکه نابود می‌شد، داده‌ها مسیر خود را از طریق گره‌های باقی‌مانده پیدا می‌کردند.

این معماری غیرمتمرکز و مقاوم در برابر حمله، سنگ بنای اینترنت مدرن شد.

سوئیچینگ بسته‌های اطلاعات در آرپانت بر اساس طرحی از دانشمند بریتانیایی دونالد دیویس و لارنس رابرت از آزمایشگاه لینکلن بود.

از دانشگاه‌ها تا تجارت جهانی

در دهه‌های بعد، ARPANET به تدریج از دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی به فضای تجاری و عمومی راه یافت. با تجاری‌سازی اینترنت در دهه ۱۹۹۰، شبکه‌ای که روزی برای امنیت ملی طراحی شده بود، به زیرساخت اصلی ارتباطات جهانی، تجارت الکترونیک، آموزش آنلاین و سرگرمی تبدیل شد.

اینترنت امروز: میراث جنگ سرد در دستان ما

امروزه هر بار که ایمیل می‌فرستیم، پیام فوری می‌دهیم، یا خرید آنلاین انجام می‌دهیم، در واقع از نوآوری‌ای بهره می‌بریم که برای مقابله با حمله هسته‌ای طراحی شده بود. اینترنت، فناوری‌ای که روزی محدود به پروژه‌های نظامی بود، حالا زندگی روزمره میلیاردها انسان را شکل داده است.

در حال حاضر اینترنت اشیا در مراکز غیر نظامی گسترده ای در سراسر جهان برای اهداف گوناگون نظیر صنایع هوشمند ، حمل و نقل هوشمند و ساختمان های هوشمند مورد استفاده قرار گرفته است. اما کاربردهای نظامی اینترنت اشیا چیست؟ با توجه به اینکه IoT از پتانسیل کافی برای حضور فراگیر در انواع محیط ها از جمله محیط های نظامی برخوردار است در این مقاله قصد داریم به کاربردهای نظامی اینترنت اشیا بپردازیم.

انتظار می رود تجهیزات نظامی جدید به طور فزاینده ای با قابلیت های پردازش و ارتباطات مسلح شوند. البته برای دستیابی به یکپارچگی کامل ، نیاز است که سازوکارهای امنیتی مربوطه ، سازگاری پروتکل و خاصیت مقیاس پذیری آن فراهم شود. بنابراین در آینده کشورهای پیشرفته می توانند از تمام مزایای فناوری اینترنت اشیا در حوزه نظامی نیز برخوردار شوند. البته این فناوری جدید چالش های سازمانی و امنیتی هم با خود به همراه می آورد که هم فرصت و هم موانعی را به وجود خواهد آورد. در ادامه این مطلب به این فرصت ها و چالش ها اشاره خواهیم کرد.

اینترنت اشیاء نظامی (IoMT یا IoBT) چیست؟

اینترنت اشیاء نظامی (IoMT) طبقه ای از اینترنت اشیا برای عملیات های رزمی و جنگی است. مفهوم IoMT تا حد زیادی با این ایده هدایت می شود که نبردهای نظامی آینده تحت تسلط اطلاعاتی ماشین ها و جنگ های سایبری خواهد بود و به احتمال زیاد در محیط های شهری اتفاق می افتد. با گذشت زمان ، چندین اصطلاح مختلف برای توصیف استفاده از فناوری IoT برای شناسایی ، نظارت بر محیط زیست ، جنگ بدون سرنشین و سایر اهداف جنگی معرفی شده است.

اینترنت اشیاء دارای کاربردهای نظامی بسیار قوی است که می تواند کشتی ها ، هواپیماها ، تانک ها ، هواپیماهای بدون سرنشین ، سربازان و پایگاه های عملیاتی را در یک شبکه منسجم متصل کند. این ویژگی باعث افزایش آگاهی موقعیتی ، ارزیابی ریسک و زمان پاسخ می شود.

کاربردهای نظامی اینترنت اشیا

اینترنت اشیاء در صنایع نظامی شامل طیف وسیعی از دستگاه هایی می شود که دارای توانایی های مختلف از طریق رابط های مجازی یا سایبری هستند که در سیستم ها ادغام شده اند. این دستگاه ها شامل مواردی مانند حسگرها ، وسایل نقلیه ، روبات ها ، پهپادها ، دستگاه های پوشیدنی برای انسان ، بیومتریک ، مهمات ، زره پوش ، سلاح و سایر فناوری های هوشمند می شوند. به طور کلی ، می توان کاربردهای نظامی اینترنت اشیا را در یکی از چهار دسته زیر طبقه بندی کرد:

دستگاه انتقال داده:

دستگاه متصل به یک شی فیزیکی است که به طور غیر مستقیم آن را به شبکه ارتباطی بزرگتر متصل می کند.

دستگاه ضبط داده:

دستگاه ریدر / رایتر (خواننده-نویسنده) که قادر به تعامل با اشیاء فیزیکی است.

مالک اینترنت کیست؟

اینترنت هیچ مالک یا صاحب مشخصی ندارد. برخلاف شرکت‌ها یا برندها، اینترنت یک شبکه جهانی غیرمتمرکز است که از هزاران شبکه و زیرساخت مختلف تشکیل شده است و هیچ فرد، سازمان یا کشور واحدی نمی‌تواند آن را کنترل کند.

نهادهایی مانند ICANN مدیریت دامنه‌ها و آدرس‌های IP را بر عهده دارند و گروه‌هایی مثل IETF استانداردهای فنی اینترنت را تعریف می‌کنند، اما هیچ کدام مالک اینترنت نیستند. ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت (ISPها) تنها دسترسی کاربران را فراهم می‌کنند.

به بیان ساده، اینترنت یک فضای مشترک جهانی برای تبادل اطلاعات، ارتباط و خدمات دیجیتال است. ماهیت اصلی آن، غیرمتمرکز بودن، دسترسی عمومی و قابلیت انتقال اطلاعات بدون وابستگی به یک نقطه کنترل مرکزی است. همین ویژگی‌ها باعث شده اینترنت به زیربنای ارتباطات، تجارت، آموزش و زندگی روزمره میلیاردها انسان تبدیل شود.

پس واقعا اینترنت چیست؟

اینترنت یک شبکه جهانی از شبکه‌های کامپیوتری است که به واسطه پروتکل‌های ارتباطی مشترک به یکدیگر متصل شده‌اند. این شبکه وسیع، امکان ارتباط و تبادل اطلاعات بین میلیون‌ها دستگاه در سراسر جهان را فراهم می‌کند.

ساختار و اجزای اینترنت

اینترنت از مجموعه‌ای از اجزا و ساختارهای مختلف تشکیل شده است که به صورت هماهنگ با هم کار می‌کنند:

شبکه‌های محلی (LAN): شبکه‌های کوچک محلی که دستگاه‌ها را در یک محدوده جغرافیایی محدود به هم متصل می‌کنند.

شبکه‌های گسترده (WAN): شبکه‌های بزرگ‌تر که شبکه‌های محلی مختلف را به هم متصل می‌کنند، مانند شبکه‌های شهری یا بین شهری.

روترها: دستگاه‌هایی که داده‌ها را از یک شبکه به شبکه دیگر منتقل می‌کنند و به هدایت ترافیک در اینترنت کمک می‌کنند.

سرورها: کامپیوترهای قدرتمندی که خدمات مختلفی مانند میزبانی وب، ایمیل، دیتابیس و غیره را ارائه می‌دهند.

سرویس دهنده‌های اینترنتی (ISP): شرکت‌هایی که دسترسی به اینترنت را برای کاربران فراهم می‌کنند.

مروری بر تاریخچه اینترنت و شبکه جهانی وب

آغاز اینترنت

1960s: تولد ایده اینترنت

اینترنت در دهه ۱۹۶۰ با حمایت وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا و پروژه آرپانت (ARPANET) به عنوان یک شبکه ارتباطی برای تحقیقات نظامی آغاز شد. آرپانت اولین شبکه‌ای بود که از تکنولوژی سوئیچینگ بسته‌ها استفاده کرد.

۱۹۶۹: اولین ارتباط موفق آرپانت

در سال ۱۹۶۹، اولین پیام بین دو کامپیوتر در دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس و موسسه تحقیقاتی استنفورد ارسال شد. این لحظه به عنوان تولد واقعی اینترنت شناخته می‌شود.

1970s: توسعه پروتکل‌ها

در دهه ۱۹۷۰، پروتکل‌های کلیدی مانند TCP/IP توسعه یافتند. این پروتکل‌ها استانداردهایی را برای ارتباطات بین شبکه‌های مختلف تعیین کردند.

تکامل شبکه جهانی وب

1980s: پایه‌گذاری وب

در دهه ۱۹۸۰، تیم برنرز-لی، دانشمند بریتانیایی، در مرکز تحقیقات هسته‌ای اروپا (CERN) ایده شبکه جهانی وب (World Wide Web) را مطرح کرد. او در سال ۱۹۸۹ سیستم Hypertext را پیشنهاد داد که پایه‌گذار وب امروزی است.

۱۹۹۱: انتشار عمومی وب

در سال ۱۹۹۱، تیم برنرز-لی اولین وب‌سایت را راه‌اندازی کرد و شبکه جهانی وب به صورت عمومی معرفی شد. او همچنین HTML (زبان نشانه‌گذاری ابرمتنی) و URL (آدرس‌دهی وب) را توسعه داد.

۱۹۹۳: مرورگر موزاییک

در سال ۱۹۹۳، اولین مرورگر وب گرافیکی به نام موزاییک (Mosaic) توسط مرکز ملی برنامه‌های ابرکامپیوتری (NCSA) معرفی شد که استفاده از وب را برای عموم مردم آسان‌تر کرد.

نقاط عطف تاریخی اینترنت و وب

۱۹۹۵: معرفی اینترنت اکسپلورر

مایکروسافت مرورگر اینترنت اکسپلورر را معرفی کرد که به سرعت محبوب شد و نقش مهمی در توسعه و گسترش وب ایفا کرد.

۱۹۹۸: تأسیس گوگل

گوگل، به عنوان یک موتور جستجو، توسط لری پیج و سرگئی برین تأسیس شد و به سرعت به یکی از مهم‌ترین ابزارهای جستجوی اینترنتی تبدیل شد.

۲۰۰۴: پیدایش فیسبوک

فیسبوک توسط مارک زاکربرگ راه‌اندازی شد و به یکی از پرکاربردترین شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد که به شدت به توسعه وب اجتماعی کمک کرد.

۲۰۰۷: معرفی آیفون

اپل اولین آیفون را معرفی کرد که به طور قابل توجهی نحوه دسترسی و استفاده از اینترنت و وب را تغییر داد و باعث رشد چشمگیر کاربرد موبایل در وب شد.

2010s: ظهور اینترنت اشیا (IoT)

با پیشرفت تکنولوژی، مفهوم اینترنت اشیا (IoT) به صورت گسترده‌تری معرفی شد که دستگاه‌های مختلف را به اینترنت متصل کرده و امکان کنترل و مانیتورینگ آن‌ها را فراهم کرد.

2020s: توسعه 5G

توسعه و گسترش شبکه‌های 5G بهبود چشمگیری در سرعت و ظرفیت ارتباطات اینترنتی به همراه داشت که به توسعه بیشتر اینترنت اشیا و کاربردهای پیشرفته وب کمک کرد.

این نقاط عطف تاریخی نشان‌دهنده تکامل پیوسته اینترنت و شبکه جهانی وب از آغاز تا به امروز هستند که نقش حیاتی در شکل‌دهی به جهان دیجیتال امروزی ایفا کرده‌اند.