ممنوعیت تحصیل همزمان دانشجویان پزشکی لغو شد

دیوان عدالت اداری ممنوعیت تحصیل همزمان دانشجویان پزشکی را لغو کرد.

کد خبر: ۱۳۳۷۲۴۹

شنبه - ۰۸ آذر ۱۴۰۴ / November 29, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو،  برای سال‌ها، دانشجویان پزشکی در ایران با یک محدودیت مواجه بودند. در ماده ۴ آئین‌نامه شصت و هفتمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مصوب مرداد ماه ۱۳۹۶ تاکید شده که «دانشجوی دوره دکترای عمومی پزشکی در یک زمان حق نام نویسی و ادامه تحصیل در بیش از یک رشته و در یک یا چند دانشگاه اعم از دولتی یا غیردولتی را نخواهد داشت. در صورت تخلّف به تشخیص کمیته نظارت بر حسن اجرای مقرّرات آموزشی وزارت متبوع، از ادامه تحصیل در یکی از رشته‌های انتخابی محروم و سوابق تحصیلی وی باطل اعلام می‌شود و دانشجو در این حال موظّف است کلّیه هزینه‌های مربوط به رشته حذف شده را مطابق تعرفه‌های تعیین شده به دانشگاه ذیربط بپردازد». همچنین در این مصوبه عنوان شده دانشجویان ممتاز (استعداد‌های درخشان) از شمول این ماده مستثنی هستند.

در پرونده‌ای در دیوان عدالت اداری شاکی ابطال ماده ۴ این آئین‌نامه آموزشی را خواستار شده و استدلال کرده است که «مقرره مورد شکایت، از یک سو تحصیل همزمان دانشجویان رشته پزشکی در سایر رشته‌ها و دانشگاه‌ها را ممنوع نموده، در حالی که دانشجویان این رشته نوعاً اشخاصی توانمند هستند و می‌توانند جهت توسعه فردی و افزایش دانش و کارایی خود در دانشگاه‌های غیرحضوری همچون دانشگاه پیام نور به تحصیل در رشته‌های علوم انسانی یا سایر رشته‌ها بپردازند؛ و از سوی دیگر، حتی فراتر رفته و سابقه تحصیلی آنها در رشته پزشکی را، ولو به درجه عالی باشد، صرفاً به دلیل تحصیل در رشته‌ای دیگر قابل ابطال اعلان نموده است».

دیوان عدالت اداری نیز با صدور رائی این ماده قانونی را باطل اعلام کرده است.

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳ آبان ماه سال جاری با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل و رأی زیر صادر شد:

«قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره ۱۰۲/۴۷۲۷۷ مورخ ۱۴۰۴/۷/۶ در رابطه با جنبه شرعی مقرره مورد شکایت اعلام کرده است که: «اطلاق ممنوعیت مذکور در ماده مورد شکایت نسبت به مواردی که مصلحت کشور اقتضا می‌کند افراد خاصی که توانایی آن را دارند و لازم است در دو یا چند رشته یا دوره تحصیلی به صورت همزمان تحصیل کنند خلاف موازین شرع است. البته باید در عین اینکه مثل ضوابط این مصوبه اعمال می‌شود طریقی برای رعایت این جهت هم وجود داشته باشد. لازم به ذکر است اجازه تحصیل همزمان به دانشجویان استعداد‌های درخشان در آئین‌نامه تسهیلات آموزشی، پرورشی و رفاهی ویژه استعداد درخشان مصوّب ۱۴۰۰/۹/۲۷ شورای هدایت استعداد‌های درخشان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از آنجا که محدود به موارد مذکور در آئین‌نامه است و سایر رشته‌ها و مقاطع دیگر را شامل نمی‌شود و چه بسا اجازه تحصیل در بعضی رشته‌های دیگر که مستقیماً مربوط به پزشکی هم نیست یا تحصیل در مقاطع دیگر برای بعضی از دانشجویان رشته پزشکی لازم باشد، رافع ایراد نیست.» بنابراین در اجرای حکم مقرّر در ماده ۸۷ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ مبنی بر لزوم تبعیّت هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از نظر فقهای شورای نگهبان در خصوص جنبه شرعی مقرّرات اجرایی، اطلاق ماده ۴ آئین‌نامه آموزشی دوره دکترای عمومی پزشکی مصوّب شصت و هفتمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی مورخ ۱۳۹۶/۵/۱ در حد مقرّر در نظریه فقهای شورای نگهبان خلاف شرع است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ بطلان آن از تاریخ تصویب اعلام می‌شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضائی و اداری معتبر و ملاک عمل است».