تولید هیدروکسی اپاتیت از پسماند ماهی؛ گامی نو در اقتصاد دریا محور ایران

شرکت دانش‌بنیان با تولید هیدروکسی‌آپاتیت از استخوان ماهی، توانسته است پسماند دریایی را به محصولی با ارزش افزوده بالا تبدیل کند.

کد خبر: ۱۳۳۸۱۷۶

دوشنبه - ۱۰ آذر ۱۴۰۴ / December 01, 2025

به گزارش خبرنگار فناوری و دانش خبرگزاری دانشجو، یک شرکت دانش‌بنیان موفق شد یکی از زیست‌سرامیک‌های پرکاربرد دنیا به نام هیدروکسی اپاتیت را در ایران تولید کند. این محصول که از استخوان ماهی به‌دست می‌آید، نمونه‌ای موفق از بازگرداندن پسماند به زنجیره ارزش و ایجاد ارزش افزوده بالاتر است.

تولید داخلی، اشتغالزایی محلی

امیر محمد مهدوی‌راد، مدیر فروش این مجموعه، با اشاره به داخلی بودن زنجیره تامین، گفت: «تمام مراحل تولید در استان بوشهر انجام می‌شود و این باعث می‌شود گردش مالی ناشی از تولید در همان استان باقی بماند. کارخانه ما در یکی از مناطق کمتر برخوردار استان قرار دارد و تاکنون توانسته‌ایم ۱۵ تا ۲۰ شغل دائمی ایجاد کنیم و تعداد قابل توجهی نیرو‌های تحصیل‌کرده و متخصص استان را به کارگیری کنیم.»

کاربرد‌های گسترده هیدروکسی آپاتیت

مهدوی‌راد توضیح داد که محصول این شرکت طیف گسترده‌ای از کاربرد‌ها دارد، اما تمرکز فعلی بر تولید مکمل‌های کلسیمی است. او افزود: «هیدروکسی اپاتیت ساختاری مشابه با استخوان و دندان انسان دارد و به همین دلیل سازگاری بالایی با بدن فراهم می‌کند. این ماده یکی از پیشروترین پایه‌های مکمل کلسیم در سطح جهانی است.

علاوه بر این، هیدروکسی اپاتیت در حوزه بهداشت دهان و دندان نیز کاربرد دارد و می‌تواند مینای دندان را بازسازی کند، حساسیت دندان را کاهش دهد و عملکردی مشابه فلوراید داشته باشد، با این تفاوت که میکروب‌های مفید دهان را از بین نمی‌برد و هیچ خاصیت سمی برای بدن ندارد.

چرا تولید هیدروکسی اپاتیت در ایران اهمیت دارد؟

مهدوی‌راد تاکید کرد: «مصرف این محصول در ایران وجود داشت، اما بیشتر تولید جهانی در کشور‌های پیشرفته انجام می‌شد. با تولید داخلی، توانستیم بخشی زیادی از نیاز بازار داخلی را تامین کنیم و از هدر رفت ارز جلوگیری کنیم.»

وی درباره تمایز محصول داخلی با نمونه‌های خارجی گفت: «تفاوت اصلی در روش تولید اختصاصی ماست. از نظر کیفیت، محصول ما هم‌رده محصولاتی است که در کشور‌های اروپای غربی و آمریکای شمالی تولید می‌شوند و از نمونه‌های تولید چین و هند پیشروتر است.»

چشم‌انداز توسعه و صادرات

مهدوی‌راد درباره برنامه‌های آینده مجموعه گفت: «چشم‌انداز ما صادرات محصول و ایجاد بازار‌های جدید داخلی است. هیدروکسیاپاتیت برای کودکان و سالمندان بسیار کاربردی است و می‌توان از آن در غنی‌سازی مواد غذایی مختلف مانند پاستیل، آدامس، شکلات و کیک استفاده کرد. مقاومت حرارتی بالای محصول باعث می‌شود تحت حرارت خواص خود را از دست ندهد.»

حمایت معاونت علمی و توصیه به جوانان

وی حمایت‌های معاونت علمی را موثر دانست و افزود: «تاکنون حمایت‌های خوبی از ما شده، اما امیدواریم با افزایش حمایت‌ها، به ویژه در زمینه تامین انرژی و توسعه بازار‌های صادراتی، روند تولید و توسعه محصول تسریع شود.»

مهدوی‌راد به نسل جوان توصیه کرد که جسور و پر تلاش باشند: «ایمان داشته باشید به توانمندی‌های خود و دیگران، کوشش کنید و تلاش کنید تا محصولاتی که در کشور‌های پیشرفته تولید می‌شود، در ایران نیز ساخته شوند. نسل جدید باید جایگاه واقعی خود را در جهان پیدا کند.

اقتصاد دریا محور و فرصت‌های بومی

وی درباره انتخاب این محصول و ارتباط آن با منطقه خود گفت: «ماده اولیه ما پسماند ماهی بود که اغلب دور ریخته می‌شد و دریا فرصتی سخاوتمندانه برای تولید آن در اختیار ما قرار داد. اقتصاد دریا محور پتانسیل بسیار بالایی دارد، به ویژه در حوزه دارویی و مکمل‌های غذایی. از دریا می‌توان مواد ارزشمندی مانند کلاژن استخراج کرد و فرصت‌های شغلی و تولیدی زیادی ایجاد نمود.»

مهدوی‌راد تاکید کرد که با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی و منابع دریا، می‌توان محصولات پیشرفته و دانش‌بنیان تولید کرد و نقش استان‌ها در توسعه اقتصادی و اشتغالزایی افزایش یابد.

تولید هیدروکسی اپاتیت از پسماند ماهی نمونه‌ای موفق از اقتصاد دانش‌بنیان و دریا محور در ایران است. این محصول علاوه بر تامین نیاز داخلی، می‌تواند فرصت‌های صادراتی ایجاد کند و با توجه به مزایای بهداشتی و تغذیه‌ای، به یکی از پیشروترین مواد اولیه مکمل‌های کلسیم و محصولات سلامت دهان و دندان در کشور تبدیل شود.