از لابراتوارهای دانشگاه تا امواج خلیج فارس؛ روایت تلاش برای بومی‌سازی تکثیر ماهیان دریایی

در دلوار، جایی که علم و دریا به هم می‌رسند، یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی موفق شده تکثیر ماهیان دریایی بومی را از مرحله آزمایشی به آستانه تولید انبوه برساند؛ دستاوردی که هم از خروج میلیون‌ها دلار ارز جلوگیری می‌کند و هم آینده اقتصاد دریایی کشور را متحول خواهد کرد.

کد خبر: ۱۳۳۸۵۲۶

سه‌شنبه - ۱۱ آذر ۱۴۰۴ / December 02, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، در ساحل آرام دلوار، جایی که دریا نفس می‌کشد و صنایع دریایی جان می‌گیرند، گامی بلند در مسیر استقلال و توسعه آبزی‌پروری کشور برداشته شده است. وحید مرشدی، عضو هیئت علمی دانشگاه خلیج فارس و مشاور علمی شرکت دانش‌بنیان، از تلاش‌های شش‌ساله این مجموعه برای بومی‌سازی تکثیر ماهیان دریایی سخن می‌گوید؛ تلاشی که امروز به نقطه‌ای رسیده که می‌تواند بخشی از آینده اقتصاد دریایی ایران را رقم بزند.

رسیدن از یک درصد به هشت درصد؛ جهشی در بقا

مرشدی با اشاره به اینکه تکثیر ماهیان دریایی در ایران سال‌ها با چالش بازماندگی بسیار پایین لارو مواجه بوده است، توضیح داد: «بازماندگی لارو در کشور حدود یک درصد بود؛ امروز به هشت درصد رسیده‌ایم. استاندارد جهانی ۲۰ درصد است و ما هنوز تا آن نقطه فاصله داریم، اما گونه‌های بومی ارزش اقتصادی بالاتری دارند و همین موضوع، پروژه را برای سرمایه‌گذاری جذاب کرده است.»

به گفته او، نیاز کشور و بحران خشکسالی، آبزی‌پروری دریایی را به یکی از محور‌های اقتصادی پنج سال آینده تبدیل می‌کند؛ محوری که می‌تواند جایگزینی پایدار برای بخشی از فشار‌های منابع آبی و کشاورزی باشد.

احداث زیرساخت‌ها و اشتغال‌زایی گسترده

شرکت دانش بنیان امروز سه بخش فعال دارد:

پرورش در قفس‌های دریایی با ۱۵ نیروی فعال

کارخانه تولید خوراک و پودر ماهی با ۲۰ تا ۳۰ نفر نیروی کار

پروژه عظیم تولید لارو که در سال ۱۴۰۵ تکمیل می‌شود و برای ۴۰ نفر اشتغال ایجاد خواهد کرد

مرشدی درباره چشم‌انداز شرکت می‌گوید: فاز دوم پروژه با ظرفیت ۲۰ میلیون قطعه یک سال بعد شروع می‌شود و فاز سوم نیز با هدف رساندن بازماندگی به سطح جهانی چند سالی زمان می‌برد. در نهایت، این زنجیره می‌تواند نیاز قفس‌های دریایی کشور را تأمین کند.»

صرفه‌جویی ارزی؛ یک ضرورت استراتژیک

او با اشاره به ورود سالانه هفت میلیون قطعه بچه‌ماهی از استرالیا، ابعاد اقتصادی پروژه را چنین تشریح کرد: هزینه هر قطعه حدود ۳۰ سنت یا ۳۵ هزار تومان است. یعنی سالانه دو میلیارد و چند صد میلیون دلار ارز از کشور خارج می‌شود. در حالی که نیاز واقعی ما ۴۰ میلیون قطعه است. با تحریم‌ها و محدودیت‌های ارزی، تولید داخلی می‌تواند این وابستگی را از بین ببرد.»

مرشدی تأکید کرد که بخش بزرگی از سرمایه‌گذاری پروژه توسط مدیرعامل و سهامداران انجام شده، اما ادامه مسیر نیازمند حمایت و وام‌های کم‌بهره معاونت علمی است تا پروژه «به بلوغ کامل برسد.»

گمشده‌ای به نام پیوند دانشگاه و صنعت

این عضو هیئت علمی دانشگاه، با لحنی صریح و انتقادی، به ضعف ساختاری ارتباط دانشگاه و صنعت اشاره کرد و گفت: اساتید در اتاق‌هایشان مشغول مباحث علمی‌اند و صنعت هم مسیر خودش را می‌رود؛ این دو هیچ‌وقت به هم نمی‌رسند مگر اینکه اساتید خودشان قدم پیش بگذارند. من ۱۴ سال است هیئت علمی‌ام و در پروژه‌ها لباس کار می‌پوشم؛ علم فقط پشت میز نیست.»

او از اقدامات جدید وزارت علوم مانند فرصت‌های مطالعاتی اجباری در صنعت استقبال کرد و آن را «گامی مهم برای باز کردن این گره قدیمی» دانست.

نیروی جوان، اما بدون نگاه «کت و شلواری»

مرشدی در پایان خطاب به جوانان و دانش‌آموختگان گفت: «این حوزه پشت میز ندارد. اگر قرار است ۴۰ جوان وارد مجموعه ما شوند، باید نگاهشان به کار یدی و میدانی باشد. حقوق و مسیر پیشرفت مناسب فراهم است، اما تنها زمانی موفق می‌شوند که این ذهنیت غلطِ کت‌وشلواری‌بودن کار تخصصی را کنار بگذارند.»