لزوم کنار هم قرار گرفتن دانش و علم آمار/ مخبر دزفولی: تحلیل آمار‌های دقیق برای کشور راهگشاست

رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران از کتابخانه تخصصی، موزه آمار، نمایشگاه سرشماری ثبتی مبنا و اتاق رصد و پایش طرح‌های آماری و سرشماری‌های مرکز آمار ایران بازدید کرد.

کد خبر: ۱۳۳۸۶۷۹

سه‌شنبه - ۱۱ آذر ۱۴۰۴ / December 02, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از فرهنگستان علوم، همه کشور‌ها برای گام برداشتن در مسیر پیشرفت از چند مولفه بسیار مهم بهره می‌گیرند که سیاست گذاران را در ایجاد و هدایت این مسیر یاری می‌کند. یکی از مولفه‌های مهم در این رابطه رجوع به آمار دقیق و بهره مندی از ان به عنوان یک منظومه مدیریتی جدی است.

به همین منوال مرکز آمار ایران نیز نقش بسیار مهم و حیاتی در سیاستگذاری و حکمرانی کشور دارد. از این رو محمدرضا مخبر دزفولی؛ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با حضور در این مرکز از بخش‌های مختلف آن بازدید کرد.

بخش اول: کتابخانه تخصصی و موزه آمار

نخستین بخش در جریان بازدید از مرکز آمار ایران، حضور در بخش کتابخانه تخصصی بود. کارشناسان این بخش معتقدند تخصصی‌ترین کتابخانه در حوزه آمار در این بخش گردآوری شده است. از این رو می‌توان بخش مهمی از نظام آماری را با مراجعه به این کتابخانه به صورت علمی، مورد بحث و بررسی قرار داد.

در کنار کتابخانه، موزه آمار تعبیه شده بود و در مجموعه از اولین قلم که برای آمارگیری استفاده شده تا تمام اسناد و دست نوشته‌های مربوط به آمارگیری و سرشماری نفوس و مسکن و ... جمع آوری شده است.

غلامرضا گودرزی رئیس مرکز آمار ایران که در جریان این بازدید حضور داشت، موزه آمار و کتابخانه تخصصی را تاریخ زنده آمارگیری کشور دانسته و بر اهمیت آمارگیری بر اساس اسناد مربوطه و سیاستگذاری‌های انجام گرفته، تاکید کرد.

در انتهای بازدید از این بخش دکتر محمدرضا مخبر دزفولی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس فرهنگستان جمهوری اسلامی ایران با اشاره به اسناد مهم آماری گرد آوری شده در سالیان مختلف گفت: وجود چنین مستنداتی در طول سالیان مختلف توانسته است در سیاستگذاری‌ها و حکمرانی کشور نقش بسزایی ایجاد کند و نشان دهنده ان است که با گذر زمان و رشد تکنولوژی و علم آمار در کنار آن، دقت آمار و تفکیک دسته بندی‌ها به صورت جدی‌تر و دقیق‌تر رخ دهد.

بخش دوم: نمایشگاه آمار و برنامه ریزی

در این بخش که از چند غرفه تشکیل شده بود، اقدامات نو و روزآمد مرکز آمار ایران به همراه ادوار مختلف آمارگیری نمایش داده می‌شد، یکی از نکات مهم مطرح شده دراین بخش، عدم وجود تعاریف متقن در برخی سرفصل‌های موضوعی است که همین عامل سبب شده تا برخی آمار‌های ارائه شده با مشکل مواجه شود. اما اکنون مرکز آمار ایران با سرشماری‌های تخصصی خود در حال رفع این موارد است.

مخبر دزفولی در این بازدید از بخش نمایشگاهی مرکز آمار ایران به مسئله پژوهش، علم و فناوری اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم در سرشماری های، حوزه علم کشور موضوع پزوهش است که فرهنگستان علوم در صورت درخواست مرکز آمار ایران می‌تواند تعاریف دقیق در حوزه پزوهش را برای این مرکز ارائه کند.

وی افزود: علاوه بر موضوع پژوهش، مسئله مهم دیگر، علم و فناوری است که باید شاخص‌های ویژه و اختصاصی برای آن در نظر گرفته شود و این موضوع می‌تواند تحول بزرگی برای سنجش وضعیت و میزان علوم و فناوری کشور رقم بزند. استفاده از شاخص‌های ثبت اختراع، دانشمندان، میزان تولید علم در ایران و جهان و میزان تجاری شدن محصول از علم؛ بخشی از شاخص‌های متعدد سنجش علم و فناوری در کشور است که باید مدنظر قرار گیرد.

این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: به عبارتی ما برای رشد و پیشرفت حکمرانی علم در کشور، نیاز داریم تا از سرشماری‌های عمومی آغاز و به سرشماری و آمارگیری تخصصی برسیم.

بخش سوم: مرکز رصد و کنترل آمار ایران

این بخش از یک سامانه جامع که داشبورد‌های مختلفی برای رصد و پایش اماری عمومی و اختصاصی دارد تشکیل شده است. کارشناسان این بخش می‌گویند؛ استاندارد‌های مختلف که از دستگاه‌های ذیربط ابلاغ و اعلام می‌شود و در این سامانه بستر سنجش و پایش آماری را فراهم می‌سازد.

محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران درباره این مرکز و اقدامات آن گفت: دستگاه‌های کشور باید اهمیت این اقدام را درک کنند. مرکز آمار باید پیش قدم شده و با ارتباط تنگاتنگ با دستگاه‌های اجرایی این موضوع را به طور کامل پیش ببرد.

وی افزود: آموزش این موضوع و برگزاری کارگاه‌های مشترک برای انتقال مفاهیم به دستگاه ها، نقش بسزایی در تسریع روند تکمیل این پروژه دارد. بنا براین این اگاهی بخشی باید از سوی مرکز آمار شکل بگیرد.

در پایان این بازدید نشست مشترکی با حضور کارشناسان مرکز آمار ایران و دکتر محمدرضا مخبر دزفولی شکل گرفت.

رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در این نشست گفت: مرکز آمار ایران در نشست‌های مختلف خود با گروه‌های علمی فرهنگستان علوم در حوزه صنعت، اقتصاد، امنیت غذایی و ... می‌تواند دسترسی بهتری به مفاهیم علمی و ایجاد شاخص‌ها داشته باشد که این موضوع در قالب یک اقدام مشترک حائز اهمیت است.

وی با اشاره به نقش مرکز آمار ایران و فرهنگستان علوم در نوشتن برنامه هشتم گفت: دکتر عارف معاون اول رئیس جمهور در جلسه اخیر مجمع عمومی فرهنگستان، از این مجموعه خواست تا در سیاست‌های برنامه هشتم نقش مهمی ایفا کند. همین موضوع می‌تواند نقطه عطفی برای همکاری مشترک مرکز آمار ایران و فرهنگستان علوم باشد.