از انسان تا ماشین؛ روبرتا چگونه بازرسی صنعتی را ایمن‌تر و کارآمدتر می‌کند؟

ربات‌های خودمختار در حال بازتعریف ایمنی، بهره‌وری و پایداری در صنایع سنگین هستند. در گفت‌وگو با مدیران شرکت نگاهی انداخته‌ایم به چگونگی ایفای نقش رباتی مانند «روبرتا» در تحول بازرسی صنعتی، از سواحل نروژ تا آینده‌ای هوشمندتر برای تأسیسات پیچیده و پرخطر.

کد خبر: ۱۳۴۰۱۱۹

شنبه - ۱۵ آذر ۱۴۰۴ / December 06, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، در دنیایی که فناوری به‌سرعت در حال دگرگونی مرز‌های صنایع سنتی است، ربات‌ها به عنوان بازیگران کلیدی در مسیر افزایش ایمنی، بهره‌وری و پایداری ظاهر شده‌اند. شرکت ANYbotics یکی از پیشگامان این تحول است که با توسعه ربات‌های خودمختار، به‌ویژه در حوزه‌های پرچالشی مانند نفت، گاز و مواد شیمیایی، تعریف تازه‌ای از خودکارسازی و بازرسی هوشمند ارائه می‌دهد.

در همین راستا، با دکتر پیتر فنکهاوزر، مدیرعامل و یکی از بنیان‌گذاران ANYbotics، و یاسمین آصفی، مدیر حساب‌های کلیدی این شرکت در صنایع سنگین، به گفت‌و‌گو نشستیم تا از نگاه آنها بررسی کنیم که چگونه فناوری رباتیک در حال بازتعریف مفاهیم سنتی خودمختاری، ایمنی و پایداری در محیط‌های صنعتی است – محیط‌هایی که همواره با ریسک بالا و پیچیدگی‌های عملیاتی همراه بوده‌اند.

از تحقیق تا واقعیت

فنکهاوزر توضیح داد: «من مهندسی مکانیک خواندم و عاشق رباتیک شدم. رباتیک یک حوزه باز است که در آن می‌توانید خلاقیت زیادی را در ساخت ماشین‌های جدید به کار ببرید.»

در سال ۲۰۱۶، او و تیمش ANYbotics را تأسیس کردند تا ربات‌ها را از آزمایشگاه خارج کرده و به دنیای واقعی ببرند.

فنکهاوزر توضیح داد: «اپراتور‌های تأسیسات به ما گفتند که ما در سایت‌هایمان به چشم و گوش نیاز داریم. این خطرناک است و ما نیروی انسانی کافی نداریم.» «بنابراین ما گفتیم، بیایید شرکتی برای حل این مشکل تأسیس کنیم.»

فصل جدیدی در شفق قطبی

برای شرکت اکوینور، استقرار روبرتا در نورترن لایتس گام بعدی در تبدیل یک ترمینال ذخیره‌سازی کربن بدون سرنشین به یک عملیات واقعاً خودکار بود. یاسمین توضیح داد: «این در حال حاضر یک پروژه پیشگامانه است.»

او افزود: «اما چیزی که واقعاً آن را ارتقا می‌دهد این است که اکنون به لطف رباتیک، از راه دور قابل کنترل است. روبرتا یک ترمینال که معمولاً بدون سرنشین است را واقعاً خودکار می‌کند.»

فنکهاوزر توضیح داد که در هفته اول، روبرتا به تنهایی نقشه بندر را ترسیم و ماموریت‌ها را اجرا می‌کرد.

یاسمین گفت: «او بازرسی‌های منظم انجام می‌دهد، سطح CO₂ را بررسی می‌کند، نقشه‌برداری‌های محیطی انجام می‌دهد و بررسی‌های سریع و موردی را انجام می‌دهد. این به معنای تماس‌های تلفنی کمتر، نیاز به افراد کمتر در محل و یکپارچگی بسیار قوی‌تر دارایی‌ها است.»

فنکهاوزر فلسفه این شرکت را ایجاد «همکاران رباتیک» توصیف کرد.

او گفت: «ما با کار‌هایی که امروزه انسان‌ها انجام می‌دهند شروع می‌کنیم. سپس تصور می‌کنیم که ربات آن کار‌های تکراری یا خطرناک را انجام می‌دهد و به حسگر‌های بصری، حرارتی و گازی مجهز است. همانطور که مشتری از ربات استفاده می‌کند، یاد می‌گیرد که ربات چه کار‌های دیگری می‌تواند انجام دهد - و ما این قابلیت‌ها را به آنها اضافه می‌کنیم.»

بازرسی فوق بشری

همانطور که یاسمین توضیح داد، استفاده Equinor از روبرتا فراتر از راحتی است. هر ماموریت بازرسی از طریق ابر از پیش برنامه‌ریزی شده و به یک دوقلوی دیجیتال از تأسیسات متصل است.

یاسمین گفت: «هر ماموریت به یک دوقلوی دیجیتال متصل است. این امر زمینه عملیاتی کاملی را فراهم می‌کند و امکان برنامه‌ریزی دقیق در سطح بالا را فراهم می‌کند. اپراتور‌ها می‌توانند ماموریت‌ها را مستقیماً از هر دستگاهی نظارت یا اجرا کنند.»

قبل از استقرار، مسیر‌ها و سناریو‌های احتمالی خرابی به صورت مجازی تمرین می‌شوند، بنابراین وقتی روبرتا در محل حرکت می‌کند، رفتار او دقیقاً منعکس کننده آن برنامه است. پس از هر ماموریت، ربات داده‌های حسگر (تصویری، حرارتی، صوتی و قرائت گاز) را در پلتفرم تحلیلی ANYbotics بارگذاری می‌کند.

یاسمین گفت: «این، داده‌های بازرسی را به بینش‌های عملی تبدیل می‌کند. اپراتور‌ها از نگهداری واکنشی به عملیات پیش‌بینی‌کننده منتقل می‌شوند.»

نتیجه یک حلقه عملیاتی بسته است: برنامه‌ریزی در دوقلوی دیجیتال، اجرا به صورت خودکار و تجزیه و تحلیل در ناویگاتور داده. فنکهاوزر گفت: «این بخشی است که ربات بینش‌های بازرسی فوق بشری ارائه می‌دهد.»

ایمنی و پایداری در یک مکان

برای شرکت Equinor، اتوماسیون فقط مربوط به بهره‌وری نیست؛ بلکه مربوط به ایمنی و پایداری نیز هست.

یاسمین تأکید کرد: «پایداری یک عارضه جانبی نیست. این بخشی از ارزش است. روبرتا به کاهش سفر به سایت‌های بدون سرنشین کمک می‌کند، انتشار گاز‌های گلخانه‌ای را کاهش می‌دهد و امکان بازرسی‌های مکررتر را فراهم می‌کند. این به معنای نشت کمتر و بهره‌وری کلی بهتر است.»

روبرتا مستقیماً سطح CO₂ را کنترل می‌کند تا محیطی امن برای کارکنان و مقامات بازدیدکننده تضمین شود.

یاسمین گفت: «وقتی کارمندان یا مهمانان Equinor از سایت بازدید می‌کنند، می‌خواهند مطمئن شوند که هیچ تجمع CO₂ وجود ندارد.» او افزود: «ایمنی و کارایی کلیدی هستند، اما مزیت پایداری نیز در آن نهفته است.»

یادگیری ترفند‌های جدید

روبرتا به محض استقرار، به سرعت اپراتور‌های خود را شگفت‌زده کرد.

یاسمین گفت: «موارد استفاده جدید شروع به ظهور کردند. در طول آزمایش پمپ فشار بالا (یک کار پرخطر برای افراد)، روبرتا نظارت را انجام داد. این امر به اپراتور‌ها اجازه داد تا از آسیب دور شوند و در عین حال داده‌های با کیفیت بالا را به صورت بلادرنگ دریافت کنند.»

این تجربیات کارکنان را به آزمایش بیشتر تشویق کرد.

او اضافه کرد: «گاهی اوقات فقط باید از کار‌های کوچک شروع کنید؛ سینه خیز بروید، راه بروید، بدوید. وقتی افراد با ربات بازی کنند، شاهد شکوفایی خلاقیت در محل خواهید بود.»

یک سرور سیار

اگرچه بسیاری ANYmal را یک «سگ رباتیک» می‌نامند، اما فنکهاوزر تأکید کرد که این ربات چیزی فراتر از یک دوربین روی پا‌ها است.

او گفت: «در نهایت، مشتریان ما ربات را نمی‌خواهند؛ آنها یک راه‌حل می‌خواهند. این ربات صرفاً وسیله‌ای برای آوردن نرم‌افزار و جمع‌آوری داده‌ها در جایی است که مهم است. ما با عشق آن را یک سرور متحرک می‌نامیم.»

جدیدترین نسخه، ANYmal X، حتی برای کار در مناطق انفجاری نیز تأیید شده است - یک ویژگی حیاتی برای کاربرد‌های نفت و گاز.

یاسمین خاطرنشان کرد: «این دستگاه مقاوم، ضد آب و برای شرایط نامساعد کارخانه‌های صنعتی ساخته شده است. کاملاً مجهز است و حدود ۹۰ درصد از مشکلاتی را که مشتریان ما با ما مطرح می‌کنند، برطرف می‌کند.»

خودمختاری با نظارت انسانی

با وجود هوش و ذکاوتش، روبرتا به تنهایی عمل نمی‌کند.

فنکهاوزر گفت: «خودمختاری به این معنی نیست که ربات همه چیز را اداره کند. انسان تعریف می‌کند که ربات چه کاری انجام دهد و تصمیم می‌گیرد با داده‌ها چه کند. مرز‌ها مشخص هستند - شما به ربات می‌گویید کجا برود، اما انسان تصمیم‌گیرنده است.»

اتصال در سایت‌های صنعتی دورافتاده می‌تواند متناوب باشد، بنابراین ANYmal برای مدیریت داده‌ها به صورت محلی ساخته شده است.

او توضیح داد: «اتصال یک مسئله‌ی اساسی است. این ربات تمام محاسبات لازم برای کار و جمع‌آوری داده‌ها را در اختیار دارد. همه چیز را ذخیره می‌کند و پس از برقراری مجدد اتصال، بارگذاری می‌کند.»

فراتر از شفق قطبی

آنچه در نروژ اتفاق می‌افتد می‌تواند به سرعت در سراسر صنایع سنگین گسترش یابد.

فنکهاوزر گفت: «شفق قطبی نمونه بارزی از تأثیری است که بازرسی خودکار می‌تواند داشته باشد. تصور کنید که نفت و گاز فراساحلی یا انرژی بادی فراساحلی، [که]اعزام افراد به آنجا پرهزینه و پرخطر است. داشتن چشم و گوش در محل، این وضعیت را کاملاً تغییر می‌دهد.»

او شباهت‌هایی با گذار‌های تکنولوژیکی تاریخ می‌بیند.

او اضافه کرد: «وقتی ماشین‌ها برای اولین بار ظاهر شدند، مجبور بودند خود را با جاده‌هایی که برای اسب‌ها ساخته شده بود، وفق دهند. با گذشت زمان، جاده‌ها بهبود یافتند و ماشین‌ها تکامل یافتند. در مورد رباتیک نیز همینطور است. امروزه ما ربات‌ها را با محیط‌های ساخته دست بشر تطبیق می‌دهیم، اما در نهایت زیرساخت‌ها برای ربات‌ها بهینه خواهند شد.»

او اضافه می‌کند که این تکامل، نیاز به سیستم‌های پشتیبانی از حیات انسانی را در تأسیسات دورافتاده کاهش خواهد داد.

او افزود: «این یک همزیستی بین ربات‌ها و گیاهان است که با هم رشد می‌کنند.»

اکوسیستم آینده

فنکهاوزر و یاسمین هر دو آینده‌ای را تصور می‌کنند که در آن ربات‌های زمینی، پهپاد‌ها و حسگر‌های ثابت با هم کار می‌کنند.

فنکهاوزر گفت: «ما معتقدیم که آینده همین است. هر کدام دیدگاه مکملی دارند. ربات‌های زمینی بررسی می‌کنند، پهپاد‌ها از بالا مشاهده می‌کنند و حسگر‌ها ناهنجاری‌ها را تشخیص می‌دهند. همه این داده‌ها به یک دوقلوی دیجیتال مشترک منتقل می‌شوند تا مهندسان بتوانند بدون پا گذاشتن در محل، ببینند چه اتفاقی می‌افتد.»

یاسمین اضافه کرد: «ما همین الان هم شاهد تحقق این رؤیا هستیم. حسگر‌های ثابت، اپراتور‌های انسانی و ربات‌های زمینی در حال همکاری با یکدیگر هستند؛ این اتفاق اصلاً دور از دسترس نیست.»

جاده پیش رو

از نگهداری پیش‌بینانه گرفته تا معیار‌های پایداری، استفاده Equinor از ربات‌های ANYbotics نشان می‌دهد که چگونه استقلال صنعتی در حال بلوغ است.

شاید روبرتا برای افراد غریبه چیز جدیدی به نظر برسد، اما حضور او در Northern Lights نشان‌دهنده یک تغییر ساختاری عمیق است، تغییری که در آن رباتیک، هوش مصنوعی و زیرساخت‌های انرژی با هم تلاقی می‌کنند.

فنکهاوزر گفت: «ما در حال گذار از جمع‌آوری داده‌ها به همکاری واقعی بین انسان‌ها و ماشین‌ها هستیم.»

یاسمین اضافه کرد: «دیدن این موضوع واقعاً هیجان‌انگیز است. ربات‌هایی مثل روبرتا فقط ابزار نیستند، بلکه دارند به همکاران قابل اعتماد تبدیل می‌شوند.»